Το πράσινο είναι ένα χρώμα που προβλέπεται να... φορεθεί πολύ το 2010 όχι μόνο στους κρατικούς προϋπολογισμούς, αλλά και στις αγορές, οι οποίες, βλέποντας τις κυβερνήσεις των κορυφαίων οικονομιών του πλανήτη να εστιάζουν στρατηγικά στην πράσινη ανάπτυξη ως διέξοδο από την κρίση και να πραγματοποιούν κολοσσιαίες επενδύσεις για την προώθησή της, «οσμίζονται» τεράστια κέρδη δυνητικά και ήδη... λαμβάνουν τα μέτρα τους:
Τα «πράσινα funds», αμοιβαία κεφάλαια ή παρεμφερή επενδυτικά σχήματα, τα οποία επενδύουν σε εταιρείες που σχετίζονται με το μεγάλο κεφάλαιο της πράσινης ανάπτυξης (καθαρή ενέργεια, διαχείριση υδάτων και απορριμμάτων, οικολογικές μεταφορές, περιβαλλοντικά διατηρήσιμες βιομηχανικές πολιτικές κ.τ.λ.) ξεπηδούν σαν μανιτάρια στοχεύοντας αφετέρου να εκμεταλλευτούν εγκαίρως ένα ενδεχόμενο νέο «Ελ Ντοράντο».
Είναι αυτά τα κεφάλαια που αποτελούν τον... μεσάζοντα ανάμεσα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα και έναν από τους πιο άγνωστους και αχαρτογράφητους επιχειρηματικούς κλάδους: SAM Sustainable Climate Investments, Winslow Green Growth, Pax World Global Green, New Alternatives Fund, Jupiter Ecology Fund, είναι εξωτικά ονόματα ορισμένων μόνο «πράσινων» κεφαλαίων με ενεργητικό που κυμαίνεται από ελάχιστα εκατ. δολ. ως και πάνω από 1 δισ. δολ. και τα οποία επενδύουν σε αντίστοιχα εξωτικές εταιρείες.
Ονόματα όπως Silex Systems, αυστραλιανή κατασκευάστρια συστημάτων εμπλουτισμού ουρανίου και ηλιακών πάνελ, ή Epure, εταιρεία καθαρισμού υδάτων εκ Σιγκαπούρης, είναι άγνωστα στο ευρύ κοινό αλλά έχουν ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον ακόμα και των πιο... ιερών τεράτων του διεθνούς κεφαλαίου.
Το άγγιγμα του Μίδα
Ο... «πράσινος» πυρετός δεν αποτελεί πλέον χαρακτηριστικό ιδεαλιστών επενδυτών και εκκεντρικών επιχειρηματιών, αλλά έξυπνων και οξυδερκών τεχνοκρατών, όπως ο ιδρυτής της Sun Microsystems Βινόντ Κόσλα και ο ιδρυτής του ομίλου Virgin, Ρίτσαρντ Μπράνσον, οι οποίοι έχουν επενδύσει πολλά δισ. δολ. σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το παράδειγμά τους ακολούθησαν κι ακόμα πιο... βαριά ονόματα:
Πρόσφατα ο δισεκατομμυριούχος μεγαλοεπενδυτής Ουόρεν Μπάφετ επένδυσε 230 εκατ. δολ. στην κινεζική εταιρεία κατασκευής μπαταριών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων BYD. Ένας έτερος σύγχρονος «Μίδας», ο Τζορτζ Σόρος, αποκάλυψε το φθινόπωρο ότι έχει επενδύσει περί το 1 δισ. δολ. στον κλάδο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ότι θα δαπανούσε περί τα 100 εκατ. δολ. για να «στήσει» ένα ειδικό συμβουλευτικό σώμα για θέματα περιβάλλοντος.
Η πιο εντυπωσιακή παρέμβασή του, ωστόσο, έγινε την περασμένη εβδομάδα ενόψει της διεθνούς συνόδου της Κοπεγχάγης για την παγκόσμια κλιματική αλλαγή, όταν και πρότεινε τη δέσμευση περίπου 100 δισ. δολαρίων από τα αποθεματικά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη σύσταση ενός ειδικού Ταμείου που θα χρηματοδοτούσε έργα πράσινης ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Με την πρότασή του αυτή ο κ. Σόρος υπογραμμίζει και το βασικότερο πρόβλημα της «πράσινης» ανάπτυξης μέχρι σήμερα: Τη σταθερή χρηματοδότηση διαχρονικά που θα επέτρεπε στις εταιρείες του κλάδου να γιγαντώσουν και στα κόστη των καθαρών τεχνολογιών τους να μειωθούν καθιστώντας τες ευθέως ανταγωνιστικές των συμβατικών και ρυπογόνων τεχνολογιών που σήμερα κυριαρχούν.
Κραχ
Άλλωστε, η πρόσφατη ιστορία του κλάδου της καταδεικνύει ότι από μόνες τους οι δυνάμεις της αγοράς δεν αρκούν για να τον στηρίξουν.
Η απότομη αύξηση της τιμής του «μαύρου χρυσού», σε συνδυασμό με τον μόνιμο φόβο για εξάντληση των πετρελαϊκών αποθεμάτων, αποτέλεσε τη βασική πηγή ανάπτυξης του εν λόγω κλάδου και τον κύριο λόγο που τον κατέστησε ελκυστικό στους επενδυτές.
Τα τελευταία χρόνια της μεγάλης «φούσκας» μέχρι και τα μέσα του 2008, η τιμή του πετρελαίου κάλπασε από τα 40 δολάρια ανά βαρέλι στα 150 δολ./βαρέλι, πυροδοτώντας ένα κύμα επενδύσεων προς εναλλακτικές πηγές ενέργειας και κυρίως την ηλιακή, την αιολική και τα βιοκαύσιμα. Αυτή ήταν και η χρυσή περίοδος για τις εταιρείες του κλάδου, που είδαν τις τιμές των μετοχών τους να εκτοξεύονται στα ύψη και τις ίδιες να εξασφαλίζουν πολύτιμη χρηματοδότηση για την ανάπτυξή τους.
Το αποτέλεσμα
Το αποτέλεσμα ήταν ευεργετικό καθώς -σε συνδυασμό με τα οικονομικά κίνητρα που είχαν αρχίσει να δίνουν στον κλάδο δειλά δειλά οι δυτικές κυβερνήσεις- το κόστος των εναλλακτικών πηγών ενέργειας έπεσε σημαντικά. Όλα, όμως, τελείωσαν απότομα μετά το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης, στο πλαίσιο της οποίας ο κλάδος της «πράσινης» ανάπτυξης βίωσε το δικό του μεγάλο κραχ. Η τιμή του πετρελαίου κατέρρευσε κάτω από τα 40 δολ./βαρέλι τον περασμένο χειμώνα, καθιστώντας το ασύγκριτα πιο ανταγωνιστικό από άλλες μορφές ενέργειας.
Η πίστωση από τις τράπεζες κόπηκε, οι λίγοι επενδυτές που απέμειναν προτίμησαν την ασφάλεια των πετρελαιοβιομηχανιών και οι τιμές των μετοχών της «πράσινης» ανάπτυξης κατέρρευσαν, επίσης, με σχεδόν ισοπεδωτικό αντίκτυπο. Ενδεικτικά, στα τέλη του 2007, η μετοχή της γερμανικής κατασκευάστριας ηλιακών πάνελ Q-Cells είχε αγγίξει τα 100 ευρώ. Σήμερα, πελαγοδρομεί στα επίπεδα των 10 ευρώ.
Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκαν εν γένει οι μετοχές όλου του κλάδου, από τα βαριά ονόματα, όπως οι παγκόσμιοι πρωταθλητές στην αιολική ενέργεια. Ως συνέπεια και παρά την ανάκαμψη των μετοχών του από τον περασμένο Μάρτιο, ο κλάδος εμφανίζεται σήμερα πολύ ελκυστικός επενδυτικά. Χωρίς, ωστόσο, συντονισμένες πολιτικές στήριξής του σε βάθος χρόνου και με συγκεκριμένους στρατηγικούς στόχους από τις ισχυρές οικονομίες του πλανήτη, ο δρόμος προς την «πράσινη» ανάπτυξη θα είναι μακρύς και με πολλά -και επώδυνα- σκαμπανεβάσματα.
Χαρτοφυλάκια
Η μόδα των «πράσινων» funds δεν προέκυψε μόνο λόγο της στροφής των δυτικών -κυρίως- κυβερνήσεων σε ένα πιο φιλικό για το περιβάλλον μοντέλο ανάπτυξης, αλλά και για να ικανοποιήσουν ένα ολοένα και πιο γενικευμένο αίτημα για ηθικές επενδύσεις (σε αντίθεση με τις επενδύσεις στον χρηματοοικονομικό κλάδο που η κρίση τους άφησε το στίγμα του ανήθικου).
Ως συνέπεια προέκυψαν κεφάλαια που ανταποκρίνονται σε διάφορες βαθμίδες επενδυτικής... ευαισθησίας, τα οποία χωρίζονται συνήθως σε δύο βασικές κατηγορίες:
Τα «σκούρα - πράσινα» funds, τα οποία επιλέγουν τις εταιρείες που επενδύουν με πολύ αυστηρά οικολογικά κριτήρια, και τα «ανοιχτά - πράσινα» funds, τα οποία κάνουν εκπτώσεις στην «πράσινη» ορθοδοξία τους προκειμένου να ανεβάσουν την απόδοση του χαρτοφυλακίου τους.
Πρωταθλήτρια η Ευρώπη
