«Η κυβέρνηση του Ρομάνο Πρόντι γεννήθηκε αδύναμη, οπότε η κατάρρευσή της δεν προκαλεί έκπληξη», γράφει η International Herald Tribune, με αφορμή την κυβερνητική κρίση στην Ιταλία. Ωστόσο, η ουσία της κατάρρευσής της δεν ήταν μονάχα η εύθραυστη πλειοψηφία του ιταλικού κυβερνητικού συνασπισμού, αλλά το γεγονός ότι η «αριστερή» πυξίδα των μεταρρυθμίσεων αποπροσανατολίστηκε. Αποτυγχάνοντας να δικαιολογήσει τον χαρακτηρισμό της ως «κεντροαριστερή», η κυβέρνηση Πρόντι έδρασε ως «δεξιά», προκαλώντας την απογοήτευση τόσο των κοινοβουλευτικών υποστηρικτών της όσο και των ψηφοφόρων της.
Η πρόσφατη κυβερνητική κρίση ουσιαστικά πιστοποίησε το τέλος εποχής για τη σημερινή μορφή της Κεντροαριστεράς και, φυσικά, για τον ηγετικό ρόλο του προφεσόρε στους κόλπους της. Ο Ιταλός πρωθυπουργός στην προσπάθειά του να αναζωογονήσει την ιταλική οικονομία, προέβη στην υλοποίηση μιας ατζέντας, που μόνο «κεντροαριστερή» δεν ήταν, παρεκκλίνοντας σημαντικά από τις παραδοσιακές κοινωνικές αξίες της ιταλικής Αριστεράς. Και οι εταίροι του στον κυβερνητικό συνασπισμό τον τιμώρησαν, αρνούμενοι να μοιραστούν το πολιτικό κόστος των επιλογών του.
Σχέδιο εξυγίανσης
Στη σχετικά σύντομη πρωθυπουργική θητεία του, ο προφεσόρε ξεκίνησε την υλοποίηση ενός «θατσερικού τύπου» σχεδίου εξυγίανσης των κρατικών επιχειρήσεων, πρωτάκουστο για τα δεδομένα μιας αριστερής παράταξης. Υποστήριξε ανεπιφύλακτα την πλήρη ιδιωτικοποίηση των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων ενέργειας, καθώς και της πώλησης του κρατικού μεριδίου 49,9% της ελλειμματικής Alitalia. Οι ενέργειές του για την απελευθέρωση της αγοράς απασχόλησης και την ελαστικοποίηση των όρων εργασίας για τους εργαζομένους, θύμισαν εποχές της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι. Η βιομηχανική ανάπτυξη μπορεί να τονώθηκε, ωστόσο, αυτό που δεν τονώθηκε ήταν η τσέπη των Ιταλών, πολλοί εκ των οποίων ιδιαίτερα στον Νότο βρίσκονται σε δεινή οικονομικά θέση.
Παράλληλα, ο Πρόντι, παρότι τασσόταν εναντίον των πολέμων σε Ιράκ και Αφγανιστάν, τον περασμένο Μάρτιο με τη στήριξη του κοινοβουλίου - συμπεριλαμβανομένης της αντιπολίτευσης -αποφάσισε τη διατήρηση των ιταλικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν. Η πίεση της ιταλικής κοινής γνώμης, ύστερα από την απαγωγή των Ιταλών δημοσιογράφων Τζουλιάνα Σγκρένα στο Ιράκ και Ντανιέλε Μαστροτζιάκομο από τους Ταλιμπάν, δεν επηρέασε τα σχέδια της κεντροαριστερής κυβέρνησης, η οποία υπέκυψε στις πιέσεις του ΝΑΤΟ, της Βρετανίας και των ΗΠΑ, συνεχίζοντας τη στήριξή της στις πολεμικές επιχειρήσεις, βαδίζοντας στον δρόμο που είχε χαράξει ο Καβαλιέρε.
Πολύτιμο δίδαγμα
Η πολιτική αυτοκτονία του Πρόντι και των συμμάχων του, σημειώνει η εφημερίδα Il Manifesto, αποτελεί ένα πολύτιμο δίδαγμα για όσους αγκιστρώνονται στους θώκους μιας πρόσκαιρης και απατηλής εξουσίας χωρίς ιδέες και στρατηγικές για την κοινωνία και το μέλλον της.
Ο ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος Βάλτερ Βελτρόνι καλείται πλέον να ανασυγκροτήσει ό,τι έχει απομείνει από την Αριστερά και να ξεκαθαρίσει τον προσανατολισμό της εφόσον επιθυμεί να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Η πτώση του Ρομάνο Πρόντι συνιστά, σε κάθε περίπτωση, θανάσιμο πλήγμα για την Κεντροαριστερά η οποία, «ορφανή» πλέον από τον προφεσόρε, βιώνει το άγχος της μεταπήδησης (ίσως για πολλά χρόνια) στην αντιπολίτευση.
...ενώ η Αριστερά της Γερμανίας επιβραβεύεται
Του Γιώργου Κ. Γκοτσίνα
Στροφή προς την Αριστερά, επιβραβεύοντας τη στάση των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) στη δύσκολη συγκατοίκησή τους με τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) της καγκελαρίου, Άγκελα Μέρκελ, στο πλαίσιο του μεγάλου συνασπισμού, φαίνεται πως πραγματοποιούν οι Γερμανοί. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών στα κρατίδια της Έσσης και της Κάτω Σαξονίας, οι ψηφοφόροι τιμώρησαν τους Χριστιανοδημοκράτες και επιβράβευσαν το SPD.
Η δε θεαματική άνοδος του Αριστερού Κόμματος του Όσκαρ Λαφοντέν, επιβεβαιώνει μια γενικότερη πολιτική ροπή προς την Αριστερά.
Πρώτη δοκιμασία
Τόσο η Εσση όσο και η Κάτω Σαξονία αποτελούν προπύργια του CDU και οι αναμετρήσεις αποτέλεσαν την πρώτη δοκιμασία για την ορθότητα της απόφασης του ηγέτη του SPD, Κουρτ Μπεκ, να στρέψει το κόμμα προς τα αριστερά. Τα τελικά αποτελέσματα στην Έσση της δυτικής Γερμανίας έδωσαν στη Σοσιαλδημοκράτη Αντρέα Υψηλάντη, που πρόσκειται στην αριστερή πτέρυγα του SPD, ένα εξαιρετικά θετικό αποτέλεσμα, αφού κατάφερε να επαναφέρει το κόμμα της από την άβυσσο, συγκεντρώνοντας 36,7% από 29,1% στις εκλογές του 2003.
«Για τον Μπεκ, η νίκη στην Έσση θα αποτελούσε μια δικαίωση της πολιτικής του γραμμής. Πραγματοποιώντας μια στροφή γεμάτη πάθος, οδήγησε πέρυσι, στο συνέδριο του Αμβούργου, το πρόγραμμα του SPD πίσω στις αριστερές ρίζες του κόμματος», σημείωνε στο τελευταίο του τεύχος το περιοδικό Der Spiegel. Και πράγματι κέρδισε μια ψήφο εμπιστοσύνης για την απόφασή του να εγκαταλείψει την Ατζέντα 2010.
«Δημοψήφισμα»
Οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες είχαν θέσει το ζήτημα της καθιέρωσης ενιαίου ελάχιστου μισθού στην κορυφή της προεκλογικής τους ατζέντας. «Θα μετατρέψουμε αυτές τις περιφερειακές εκλογές (...) σε δημοψήφισμα για τον ελάχιστο μισθό», είχε δηλώσει ένας εκ των ηγετών του SPD, ο Πέτερ Στρουκ. Η ετυμηγορία των ψηφοφόρων στις πρόσφατες εκλογές δεν ήταν μονάχα θετική για τις τοπικές κυβερνήσεις. Στέλνουν και ένα ηχηρό μήνυμα για τις διαθέσεις των Γερμανών ενόψει των γενικών εκλογών τον Σεπτέμβριο του 2009.
Σημαντικό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση είναι και η άνοδος του κόμματος του Λαφοντέν. Το Αριστερό Κόμμα, συγκεντρώνοντας το απαραίτητο 5% εισήλθε στα τοπικά κοινοβούλια της Έσσης και της Κάτω Σαξονίας.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που επιτυγχάνει κάτι ανάλογο σε μεγάλο κρατίδιο της δυτικής Γερμανίας, ενώ κατάφερε να εδραιωθεί ως ένα ρεύμα ευρύτερης υποστήριξης και όχι ως ένα ανατολικογερμανικό «φολκλόρ», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι Financial Τimes.
Νέο όραμα
Στις επόμενες εκλογές, οι Σοσιαλδημοκράτες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την πίεση που υφίστανται από τα Αριστερά χωρίς απώλειες από το Κέντρο. Θα πρέπει να δώσουν στην κοινωνία ένα νέο όραμα και όχι τη συνέχεια της «Ατζέντας 2010».
Με την εδραίωση του Αριστερού Κόμματος ως πολιτικής δύναμης πανεθνικά, ο διπολισμός στη Γερμανία περιπλέκεται. Η πολιτική φθορά των Χριστιανοδημοκρατών δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε κέρδος για τους Σοσιαλδημοκράτες. Διαμοιράζεται στα κόμματα του αριστερού χώρου, που βγαίνουν συνολικά κερδισμένα.
