Γράφει ο Καριπίδης Γιώργος
karipidis@the.forthnet.gr
Πλησιάζουμε στις εκλογές ενώ η κοινή γνώμη παραμένει ακόμη σοκαρισμένη από τις καταστροφές που προκάλεσαν οι τελευταίες πυρκαγιές. Είναι προφανές ότι οι πολίτες θα ψηφίσουν υπό την επήρεια αυτών των γεγονότων. Είναι βέβαια δύσκολο να προβλεφθούν οι επιπτώσεις αυτής της ιδιαίτερης συγκυρίας στα αποτελέσματα των εκλογών, αλλά διαφαίνεται - προς το παρόν τουλάχιστον - ότι το σοκ ενισχύει τις προϋπάρχουσες τάσεις αμφισβήτησης των δύο μεγάλων κομμάτων.
Η δυσαρέσκεια από την κυβερνητική πολιτική και η επιφυλακτικότητα ως προς το ΠΑΣΟΚ, αποτελούσαν ήδη τα σταθερά στοιχεία όλων σχεδόν των δημοσκοπήσεων πριν τις πυρκαγιές. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις που διενεργήθηκαν μετά τις πυρκαγιές καταγράφουν μια σμίκρυνση της διαφοράς στην πρόθεση ψήφου μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, αλλά επίσης επιβεβαιώνουν ακόμη μεγαλύτερες απώλειες και των δύο προς τα λεγόμενα «μικρά» κόμματα και το λευκό-άκυρο. Ενδεχομένως την τελευταία στιγμή (προ της κάλπης) η τάση αυτή να περιοριστεί ως ένα βαθμό, αλλά το πιθανότερο σενάριο περιγράφει υπολογίσιμες αυξήσεις για όλα τα μικρά κόμματα και πεντακομματική Βουλή. Παρά ταύτα ο δικομματισμός δεν θα υποστεί στρατηγικό πλήγμα.
Ο δικομματισμός δεν θα υποστεί στρατηγικό πλήγμα γιατί τα μικρά κόμματα δεν διαθέτουν πολιτική συμμαχιών. Η μανιχαϊστική λογική που θέλει τον καθένα εναντίον όλων των άλλων δεν αποδυναμώνει τον δικομματισμό αλλά αντιθέτως τον τροφοδοτεί. Τα πράγματα είναι απλά. Ακόμη και εάν δεν γίνει δυνατόν να υπάρξει μονοκομματική πλειοψηφία, τότε μοιραία (εφόσον τα μικρά κόμματα διατηρήσουν συνεπώς την πολιτική που έχουν σήμερα) οι εκλογές θα επαναληφθούν και ο δικομματισμός θα επανέλθει στις δόξες του. Αλλά ο δικομματισμός δεν μπορεί να καταργηθεί ούτε μέσω ενός ελληνικού ιστορικού συμβιβασμού που θα οδηγούσε σε κυβέρνηση συνεργασίας των δυο μεγάλων κομμάτων. Όχι μόνον γιατί δεν υπάρχει ανάλογη πολιτική κουλτούρα αλλά και γιατί εάν αυτό συμβεί κάτω από την πίεση των πραγμάτων, θα έχει εντελώς προσωρινό χαρακτήρα και πιθανότατα θα πυροδοτήσει μεγαλύτερες συγκρούσεις μετά το πέρας του εγχειρήματος.
Η ακυβερνησία δεν αποτελεί εναλλακτική πρόταση στον δικομματισμό. Η μόνη εναλλακτική πρόταση στον δικομματισμό είναι ο πολυκομματικός διπολισμός. Επειδή δεν έχει επέλθει το τέλος της ιστορίας, η διάκριση (με νέες μορφές και εκφράσεις) της Αριστεράς και της Δεξιάς παραμένει ζωντανή. Επειδή δεν έχει επέλθει το τέλος της πολιτικής, η σύγκρουση αυτών των δύο πόλων δεν μπορεί να καταργηθεί χάριν της ευγενείας του φαντασιακού μεσαίου χώρου. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην κατάργηση των πόλων, αλλά στη συγκρότησή τους. Οι πόλοι μπορεί να συντεθούν πολυκομματικά δηλαδή με συμμαχίες κομμάτων, μπορεί να εκφραστούν μονοκομματικά από πολυτασικά κόμματα και τέλος μπορεί να εκφραστούν μονοκομματικά από μονολιθικά κόμματα. Το τελευταίο, που είναι και το χειρότερο, συμβαίνει εν Ελλάδι.
Εν Ελλάδι λοιπόν τα μικρά κόμματα εάν θέλουν να αντιπαρατεθούν στον δικομματισμό πρέπει να διαμορφώσουν πολιτική συμμαχιών. Ο κ. Καρατζαφέρης είναι τόσο οπορτουνιστής όσο και λαϊκιστής και ως εκ τούτου η πολιτική του δεν έχει στρατηγικό ορίζοντα. Ο ΣΥΝ και το ΚΚΕ που ατενίζουν τον ορίζοντα, πρέπει να κοιτάξουν και στο έδαφος. Μόνον εάν συναινέσουν στη διαμόρφωση μιας ισχυρής πολυκομματικής Κεντροαριστεράς μπορεί να αξιοποιήσουν την όποια δύναμή τους. Αλλιώς η δύναμή τους δεν θα είναι «χρήσιμη» και ο δικομματισμός τελικά θα επιβιώσει.
