Του Βασίλη Σ. Κανέλλη
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, που παρουσιάστηκαν στο διεθνές συνέδριο 4ο RED Business Forum που διοργανώνει το περιοδικό Real Estate & Development, δείχνουν αφενός το «πάγωμα» των αγοραπωλησιών και αφετέρου ισχνές μειώσεις των τιμών, παρά την εντυπωσιακή βουτιά της ζήτησης και τα απούλητα σπίτια που προσεγγίζουν τις 200.000.
Σύμφωνα με τον κ. Στέλιο Παναγιώτου, υπεύθυνο του τμήματος ανάλυσης αγοράς ακινήτων της ΤτΕ, στην περιοχή της Αθήνας το δεύτερο τρίμηνο του 2009 οι τιμές των κατοικιών υποχώρησαν κατά 4,4% σε ετήσια βάση (σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο πέρυσι) ενώ το πρώτο τρίμηνο η πτώση ήταν μόλις 1,4%.
Ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για το σύνολο του πρώτου εξαμήνου επιβραδύνθηκε μόλις κατά 2,9%. Τα στελέχη της ΤτΕ εκτιμούν ότι από πέρυσι το καλοκαίρι μέχρι φέτος, δηλαδή σε περίπου ένα χρόνο η πτώση των τιμών στις κατοικίες δεν ξεπέρασε το 5%. Οπως επισημαίνουν «τα στοιχεία για το γ' τρίμηνο 2009 θα δείξουν ότι επιβραδύνεται ο ρυθμός μείωσης των τιμών».
Η ΤτΕ πιστεύει ότι η ελληνική αγορά επιδεικνύει μια αδικαιολόγητη ανθεκτικότητα στις τιμές σε σύγκριση με τις απότομες μεταβολές που σημειώθηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Ιρλανδία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο). Η έκθεση που παρουσίασε o Στ. Παναγιώτου περιλαμβάνει δημοσκόπηση μεταξύ των επικεφαλής μεγάλων μεσιτικών γραφείων για τις προοπτικές της αγοράς και σύμφωνα με τις απαντήσεις τους:
1. Στο β' τρίμηνο το 91% εκτιμά ότι οι αγοραπωλησίες κατοικιών σε σχέση με 3 μήνες πριν είναι σήμερα ελαφρά περισσότερες. Το προηγούμενο τρίμηνο το 67% έλεγε ότι οι τιμές είναι περίπου ίδιες.
2. Το 95% των κτηματομεσιτών εκτιμά ότι οι τιμές έχουν παραμείνει περίπου ίδιες σε σύγκριση με τρεις μήνες νωρίτερα, ενώ το 5% πιστεύει ότι υπάρχει ελαφρά πτώση. Το προηγούμενο τρίμηνο 6 στους 10 πίστευαν ότι υπάρχει ελαφρά μείωση.
3. Περίπου οι μισοί (49%) εκτιμούν ότι η αγορά κατοικίας θα πάει καλύτερα τους επόμενους τρεις μήνες, ενώ ένα 47% δεν πιστεύει ότι θα αλλάξει κάτι. Το α' τρίμηνο το 54% περίμενε χειρότερες μέρες και το 44% περίπου ίδιες, στοιχείο ότι περισσότεροι πλέον περιμένουν βελτίωση του κλίματος.
4. Αναφορικά με τις τιμές, το 98% εκτιμά ότι θα μείνουν ίδιες και μόλις το 2% ότι θα μειωθούν ελαφρά. Το α' τρίμηνο το 60% περίμενε μείωση και το 40% σταθεροποίηση.
5. Για τις επιχειρηματικές προσδοκίες, από τη σαφή βελτίωση τον Ιούνιο, η οποία οφείλεται κυρίως στις προσδοκίες για τα δημόσια έργα, ο δείκτης υποχώρησε ξανά στις 60 μονάδες, όταν τον Αύγουστο του 2008 ήταν στο υψηλότερο επίπεδο, τις 110 μονάδες.
6. Η σημασία της κτηματαγοράς στην οικονομία φαίνεται από το γεγονός πως οι επενδύσεις στην κατοικία και τις άλλες κατασκευές ανήλθαν την περίοδο 2000-2007 στο 13% του ΑΕΠ (7% σε κατοικίες και 6% σε λοιπά ακίνητα). Το 2008 υποχωρεί κάτω από το 11% του ΑΕΠ (επενδύσεις σε κατοικία 5,5% και λοιπές κατοικίες 5,5%).
7. Το 2008 οι αγοραπωλησίες ακινήτων πανελλαδικά έφτασαν τις 131.270 όταν το 2005 σημειώθηκε το ρεκόρ με 215.148 συμφωνίες. Στην Αττική αντίστοιχα έχει πέσει κοντά στις 40.000 αγοραπωλησίες πέρυσι από πάνω από 60.000 το 2005.
8. Σύμφωνα με ΕΒΕΑ, για την απορρόφηση των αδιάθετων κατοικιών στην Ελλάδα θα απαιτηθούν πάνω από 3 χρόνια.
Στοιχεία για την αγορά
Βουτιά 52% το 2009 σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα εργασιών προς εκτέλεση στις κατοικίες. Πτώση 44% στο σύνολο των εργασιών
Πτώση 15,8% στις άδειες, 27,2% στην επιφάνεια και 28% στον όγκο το α' εξάμηνο 2009.
Ο ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων έπεσε στο 5% τον Αύγουστο και αναμένεται να κλείσει στο 4% το 2009.
Το ΕΒΕΑ, σε παλαιότερη έρευνά του, αναφέρει ότι η πτώση τιμών το 2008 έφτασε το 15%, ενώ το 2009 αναμένεται νέα υποχώρηση 10%.
Αδιάθετο το 40% των καταστημάτων στο κέντρο της Αθήνας
Η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου κατέχει 71.000 ακίνητα και 3,5 εκατ. στρέμματα
Ανάκαμψη της αγοράς από το 2011
K. Mίχαλος: Η αγορά ακινήτων καθρέπτης της χώρας
Οι ελληνικές εταιρείες real estate άντεξαν στην κρίση και έμειναν όρθιες εξαιτίας κυρίως της εσωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας και του μικρού μεγέθους της. Αυτό τόνισαν μεταξύ άλλων σημαντικοί ομιλητές κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του RED. O πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Κ. Μίχαλος, τόνισε ότι σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη η πτώση τιμών το 2009 θα αγγίξει το 10% ενώ το 2008 υπήρξε υποχώρησε 15%.
Τόνισε ότι το 40% των καταστημάτων στο κέντρο είναι άδειο ενώ μεγάλη κρίση περνά και η αγορά γραφείων όπου κτίστηκαν μόλις 55.000 τ.μ. στην Αθήνα πέρυσι. «Η αγορά ακινήτων αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί τον καθρέφτη της οικονομικής κατάστασης της χώρας», τόνισε.
Ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Γ. Στουρνάρας, επεσήμανε ότι η παγκόσμια οικονομία απέφυγε τον Αρμαγεδδώνα διότι υπήρξε συντονισμένη κίνηση κυβερνήσεων και τραπεζών.
Για την ελληνική οικονομία ανέφερε ότι πλέον αναζητά ωστικό κύμα για να επανέλθει στην ανάπτυξη. Τόνισε ότι «ο ασθενής είναι αδύναμος και δεν γνωρίζουμε αν πέρασε η πνευμονία. Το άνοιγμα των αγορών είναι μονόδρομος και θα μπορούσε να φέρει όφελος 15% του ΑΕΠ σταδιακά», κατέληξε.
ΚΕΔ
Στον αναποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό, την πολυϊδιοκτησία στο Δημόσιο και έλλειψη συντονισμού για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της ΚΕΔ, Κ. Φωτόπουλος, ο οποίος είπε ότι η Κτηματικής Εταιρεία διαχειρίζεται 71.000 τ.μ. Και 3,5 εκατ. στρέμματα. Τέλος, ειδικοί της αγοράς επεσήμαναν ότι η ανάκαμψη για το ελληνικό real estate θα έλθει από το ξεκίνημα του 2011 και έπειτα.
