Του Βασίλη Σκουρή
Απαρχή ενωτικών διεργασιών και εξελίξεων στο ΠΑΣΟΚ, μετά το βιβλίο Βενιζέλου, ενώ ο Γ. Παπανδρέου ρίχνει το γάντι στον Κ. Καραμανλή με αλλεπάλληλες αναμετρήσεις στη Βουλή, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει το ηγετικό του προφίλ. Το σκηνικό ενότητας που υπήρξε στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του κ. Βενιζέλου, ενισχύει τις απόψεις ότι τα δύο βασικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ο πρόεδρος του κόμματος και ο πρώην υπουργός έχουν ως στρατηγική επιλογή της ενότητας. Η παρουσία του κ. Παπανδρέου -και μάλιστα καθ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, παρά τις περί αντιθέτου εισηγήσεις των συνεργατών του και το απλό «πέρασμα» που είχε κάνει στο βιβλίο του κ. Λαλιώτη- γέμισε ανακούφιση τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και για πρώτη ίσως φορά μετά τις 16 Σεπτεμβρίου έφερε το χαμόγελο στα χείλη τους.
Βενιζέλος και Παπανδρέου συνομίλησαν σε πολύ καλύτερο κλίμα σε σχέση με την προηγούμενη μέρα στην Επιτροπή για το πολιτικό σύστημα, ο πρώην υπουργός προσφώνησε τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ για πρώτη φορά και με τον... τίτλο του και ο τελευταίος παρότι προαναγγέλθηκε ότι θα παραμείνει για λίγο στην παρουσίαση, λόγω «βεβαρημένου προγράμματος», παρέμεινε έως το τέλος, ακούγοντας την πολιτική και ιδεολογική παρέμβαση του πρώην υπουργού, που μεταξύ άλλων περιέγραφε μέρος της πολιτικής βάσης της επερχόμενης ενότητας.
Νεολαία
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, πάντως, φέρεται αποφασισμένος αυτή τη φορά -και παρά τις κάποιες φωνές «ακραίων» και από τις δύο πλευρές, που έχουν ωστόσο περιθωριοποιηθεί- να προχωρήσει σε νέες κινήσεις ενότητας, ακόμα και πριν από το Συνέδριο. Ένα σήμα αποστέλλεται προφανώς σήμερα, με τη συνεδρίαση υπό την προεδρία του της Εθνικής Επιτροπής Νεολαίας, του οργάνου το οποίο προέκυψε από το προηγούμενο Συνέδριο της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ, χωρίς κανένα αποκλεισμό -η πλειοψηφία του Οργάνου στην εκλογή προέδρου δεν στήριξε τον κ. Παπανδρέου.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα θέσει το πολιτικό πλαίσιο, κυρίως για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπου το κόμμα του μετά και το άρθρο 16, αλλά και λόγω της μακροχρόνιας επίδρασης της αριστεράς στον χώρο της ΠΑΣΠ, αντιμετωπίζει τα μεγαλύτερα προβλήματα και θα καλέσει όλους να προχωρήσουν ενωμένοι. Κατ αυτό τον τρόπο, χωρίς αποκλεισμούς θα πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο, αμέσως μετά το Συνέδριο του κόμματος, το Συνέδριο της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ, ώστε η Χαριλάου Τρικούπη να έχει για πρώτη φορά νεολαία μετά από τρία χρόνια.
Στη Χαριλάου Τρικούπη, πάντως, κατανοούν ότι η ενότητα του ΠΑΣΟΚ είναι αναγκαία, αλλά όχι ικανή προϋπόθεση για να εξέλθει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης από την κρίση και να εμφανιστεί ως η αξιόπιστη εναλλακτική λύση απέναντι σε μια κυβέρνηση που πέντε μήνες μετά την εκλογή της στην κυριολεξία εμφανίζεται αδύναμη όσο ποτέ και αρχίζει ήδη να φυλλορροεί. Συνολικός πολιτικός σχεδιασμός δεν φαίνεται να μπορεί να συγκροτηθεί πριν από το Συνέδριο, ωστόσο σπέρματα του σχεδιασμού αυτού είναι ήδη φανερά, με τον κ. Παπανδρέου να επιλέγει για πρώτη φορά με συνέπεια και αποφασιστικότητα να αναμετράται προσωπικά με τον κ. Καραμανλή.
Πρόταση
Στο πλαίσιο αυτό, η ερχόμενη εβδομάδα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, αφού μετά τη χθεσινή αναμέτρηση των δύο ανδρών στην «Ωρα του πρωθυπουργού», την Τρίτη θα συζητηθεί η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για το σκάνδαλο της «Siemens» ενώ την Παρασκευή η προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση για το ασφαλιστικό, που είχε ζητήσει ο κ. Καραμανλής σε μια αγωνιώδη όσο και απέλπιδα -τουλάχιστον προς το παρόν -προσπάθεια να φύγει η ατζέντα από το σκάνδαλο Ζαχόπουλου.
Ο κ. Παπανδρέου, μέσα από τις αντιπαραθέσεις του με τον κ. Καραμανλή, αλλά και τις προτάσεις που θα καταθέσει, έχει μια σημαντική ευκαιρία να ξεκινήσει την ανάκαμψη και εφόσον κερδίσει τις εντυπώσεις, να πείσει ότι μπορεί καλύτερα από τον κ. Καραμανλή ανεπτερώνοντας κάπως το ηθικό της βάσης του ΠΑΣΟΚ, αλλά και υποχρεώνοντας απογοητευμένους με τη Ν.Δ. πολίτες να κοιτάξουν με κάποια αισιοδοξία προς τη Χαριλάου Τρικούπη.
Στις συνθήκες αυτές, το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται περισσότερο σαφείς θέσεις, ώστε να καταστεί περισσότερο σαφής και η φυσιογνωμία του και ώστε να μην κρύβει τα οποιαδήποτε προβλήματα κάτω από το χαλί. Στην Επιτροπή για το πολιτικό σύστημα, π.χ. που συνήλθε την περασμένη Τετάρτη προκειμένου να εξετάσει την εισήγηση Σκανδαλίδη για τα θέματα που θα τεθούν στο εσωκομματικό δημοψήφισμα της 24ης Φεβρουαρίου, φάνηκε ότι σειρά στελεχών όλων των τάσεων (π.χ. Ευάγγ. Βενιζέλος, Α. Λοβέρδος, Δ. Ρέππας, Φ. Πετσάλνικος, Π. Μπεγλίτης κ.ά.) διαφώνησαν να τεθεί το θέμα της άμεσης εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, θέση όμως που περιλαμβάνεται στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Δημοψήφισμα
Είναι δε χαρακτηριστικός ο τρόπος που ο κ. Βενιζέλος αποδόμησε συνολικότερα την ιδέα του εσωκομματικού δημοψηφίσματος: «Ποιοι είμαστε αυτοί που αποφασίζουμε; Μια ομάδα στελεχών διορισμένοι από σένα πρόεδρε. Προκαταλαμβάνουμε τον προσυνεδριακό διάλογο και το Συνέδριο.
Το ερώτημα είναι αν θα κάνουμε διάλογο ή διαδικασίες αφυδάτωσης και ισοπέδωσης του διαλόγου. Μόνοι μας κερνάμε και μόνοι πίνουμε. Είμαστε σε αμηχανία και επειδή είμαστε σε αμηχανία σκαλίζουμε τους θεσμούς. Το ΠΑΣΟΚ έχει βαθύ αίσθημα ενοχής και παραίτησης».
Ο κ. Βενιζέλος, μάλιστα, έθεσε και θέμα εσωκομματικής δημοκρατίας: «Για το εκλογικό σύστημα, ποιος επιλέγει, ποιους βουλευτές και με ποια εσωκομματική δημοκρατία; Δεν υπάρχει εσωκομματική δημοκρατία, διότι έχουμε πολεμική διάταξη στο πολιτικό σύστημα. Η δε ενίσχυση των αρμοδιοτήτων ανατρέπει το πολίτευμα».
Ο δε κ. Σκανδαλίδης, πάντως, επέμενε στην ανάγκη να συζητηθεί η πρότασή του με τα είκοσι σημεία για το πολιτικό σύστημα. «Είναι ώριμη λαϊκή ανάγκη να συζητηθούν όλα στο κόμμα. Δεν μπορούμε να υπερασπιζόμαστε ένα πολιτικό σύστημα που είναι απαξιωμένο στη συνείδηση του κόσμου», τόνισε, αφήνοντας αιχμές κατά των συντρόφων του που διαφώνησαν επί της ουσίας, αλλά και επί της διαδικασίας.
Σχεδιάζουν κινήσεις για ομοψυχία
Συμμετοχή Βενιζέλου και Σκανδαλίδη στην ηγετική ομάδα θα επιδιώξει ο Γ. Παπανδρέου στο συνέδριο
Ενωτικές κινήσεις σε ηγετικό επίπεδο, ακόμα και σε επίπεδο προσώπων, αναζητά ο Γ. Παπανδρέου πριν από το Συνέδριο. Η εισήγηση που δέχθηκε πριν από μερικές ημέρες να συμπληρώσει το Πολιτικό Συντονιστικό Οργανο με ένα ή δύο πρόσωπα του κλίματος Βενιζέλου, μάλλον απορρίπτεται (αν και οριστική απόφαση δεν έχει ληφθεί) με το σκεπτικό ότι σε ένα μήνα θα εκλεγεί νέα ηγεσία, από το Συνέδριο και, συνεπώς, μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να θεωρηθεί ως σπασμωδική.
Ενωτική ηγεσία
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, θεωρείται απολύτως βέβαιο ότι θα επιδιώξει στο Συνέδριο -παρά τους συσχετισμούς που έχουν δημιουργηθεί με τους αποκλεισμούς στελεχών- να εκλεγεί στο Συνέδριο ενωτική ηγεσία, που σε συνθήκες ταχείας αποδόμησης της κυβέρνησης Καραμανλή, θα οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές με τις προσεχείς εκλογές.
Μια ηγεσία, στην οποία θα συμμετέχουν τόσο ο κ. Βενιζέλος όσο και ο κ. Σκανδαλίδης που διεκδίκησαν στις 11 Νοεμβρίου την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ όσο και στελέχη του «Ρεύματος» που έχουν ειδικό βάρος όχι μόνο στο κόμμα, αλλά και την κοινωνία -π.χ. Α. Λοβέρδος, Γ. Φλωρίδης, Π. Κουκουλόπουλος, Αλ. Παπαδόπουλος κ.ά.
Ανεξαρτήτως αυτού, πάντως, οι πληροφορίες επιμένουν πως ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναζητά κινήσεις που θα ενισχύσουν την ενότητα του ΠΑΣΟΚ και το αμέσως προσεχές διάστημα ώστε να μη χαθεί το πολιτικό «μομέντουμ» που δημιουργήθηκε και με το κλίμα στο βιβλίο Βενιζέλου.
