ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΕΙΔΗΣΕΙΣ > ΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
"Η" 19/3
ενημερώθηκε
Μεγαλύτερα ΓράμματαΜικρότερα Γράμματα Μέγεθος γραμμάτων
mail to Email Εκτυπώστε το Αρθρο Εκτύπωση


ΠΑΝΟΣ ΤΣΑΚΛΟΓΛΟΥ

Μακρά πορεία, αβέβαιο μέλλον στην Ε.Ε;

Μακρά πορεία, αβέβαιο μέλλον στην Ε.Ε;

Γράφει ο Πάνος Τσακλόγλου Καθηγητής, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ίδρυση της Ε.Ε. Στην ατμόσφαιρα κρίσης που επικρατεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, πολλοί θεωρούν την ευρωπαϊκή ενοποίηση σαν ένα παρωχημένο και αποτυχημένο εγχείρημα. Είναι, πραγματικά, έτσι;  

Μέχρι την τρέχουσα οικονομική κρίση, η Ε.Ε. ήταν ένα πρότυπο σταθερότητας, ευημερίας και δημοκρατίας.  Σχεδόν ποτέ στην ιστορία τους οι χώρες που συναπαρτίζουν την Ε.Ε. δεν είχαν απολαύσει τόσο μεγάλο διάστημα ειρήνης. Επιπρόσθετα, υπήρχε σταδιακή σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου των κρατών-μελών και οι δημοκρατικοί θεσμοί έδειχναν ακλόνητοι. Η προσέγγιση της σταδιακής ενοποίησης (ever closer union) έδειχνε να αποδίδει καρπούς και μέσω της εισαγωγής του κοινού νομίσματος έμπαιναν τα θεμέλια της οικονομικής ενοποίησης.

Τα πρώτα χρόνια του νέου νομίσματος ήταν ανέφελα.  Όμως, ακόμα και πριν την εισαγωγή του ευρώ, είχαν διατυπωθεί αμφιβολίες σχετικά με τη βιωσιμότητα της αρχιτεκτονικής του. Η χώρες της ζώνης του ευρώ δεν αποτελούν αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «βέλτιστη οικονομική ζώνη» (optimal currency area), κοινή δημοσιονομική πολιτική δεν προβλεπόταν και το υποκατάστατό της, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, κάθε άλλο παρά επαρκές ήταν.  

Οι αδυναμίες του ευρώ φάνηκαν ανάγλυφα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε με την κατάρρευση της Lehman Brothers. Οι συνέπειες της κρίσης ήταν έντονα μη-συμμετρικές και, με την απαραίτητη βοήθεια εσωτερικών ανισορροπιών, ορισμένες χώρες στην περιφέρεια της Ε.Ε. βρέθηκαν σε παγίδα υψηλού χρέους, χαμηλής ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης και υψηλής ανεργίας. Αυτό δημιούργησε αντιευρωπαϊκό κλίμα σε σημαντικές ομάδες του πληθυσμού αυτών των χωρών. 

Ταυτόχρονα, η βοήθεια που παρασχέθηκε σε αυτές τις χώρες από τις χώρες του «κέντρου» για να αποφύγουν τη χρεοκοπία οδήγησε σε αντιευρωπαϊκές θέσεις μερίδα του πληθυσμού των χωρών του «κέντρου».  Αν σε αυτά  προστεθεί και η πρόσφατη κρίση του μεταναστευτικού, το μείγμα γίνεται εκρηκτικό.  Ποτέ δεν έχει καταγραφεί σε δημοσκοπήσεις τόσο υψηλό αντιευρωπαϊκό ρεύμα στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. όσο στις μέρες μας.

Επομένως, αυτό που φαινόταν να είναι η κορωνίδα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, το ευρώ, μπορεί να αποδειχθεί το μοιραίο βήμα της ίδιας της Ένωσης.  

Τι μπορεί να γίνει τώρα;  Η συζήτηση για την επόμενη μέρα έχει ξεκινήσει. Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων είναι ήδη εδώ και ο σκληρός πυρήνας της είναι οι χώρες του ευρώ. Ο πρόεδρος Γιούνκερ παρουσίασε σειρά εναλλακτικών προτάσεων για το μέλλον της Ε.Ε. Το ποια από αυτές θα επιλεγεί είναι ακόμα άγνωστο. Όμως, ειδικά για την Ευρωζώνη, τα ιστορικά προηγούμενα δείχνουν κάποιες κατευθύνσεις.  Οι μοναδικές νομισματικές ενώσεις που μακροημέρευσαν είναι αυτές που μετατράπηκαν σε δημοσιονομικές ενώσεις. Μάλιστα, συνήθως, οι δημοσιονομικές ενώσεις προηγούνται των νομισματικών ενώσεων.  

Στη διάρκεια της κρίσης έγιναν πολλά βήματα προς την κατεύθυνση της οικονομικής διακυβέρνησης στην Ε.Ε. και, ειδικά στην Ευρωζώνη (δημιουργία του ESM, τραπεζική ένωση, ευρωπαϊκό εξάμηνο, δημοσιονομικός κανόνας, κ.λπ). Παρ’ όλα αυτά, είμαστε ακόμα μακριά από τη δημιουργία μίας δημοσιονομικής ένωσης.  

Για να λειτουργήσει με επιτυχία μία δημοσιονομική ένωση απαιτείται κοινός προϋπολογισμός, έστω και σχετικά περιορισμένος, αλλά σίγουρα πολύ υψηλότερος του σημερινού προϋπολογισμού της Ε.Ε. Για να υπάρξει κοινός προϋπολογισμός απαιτείται κάποιας μορφής πολιτική ένωση. Όμως, τα αποτελέσματα σειράς εκλογών στην Ε.Ε. δείχνουν ότι τα εκλογικά σώματα κάθε άλλο παρά προς φεντεραλιστική κατεύθυνση κινούνται. Για να αναστραφεί αυτή τάση… «θέλει δουλειά πολλή».


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση pzante@pegasus.gr
Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr

SITEMAP

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟ HOMME

facebook twitter