ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: LIFE STYLE > CULTURE
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
"Η" 5/7/2008
Μεγαλύτερα ΓράμματαΜικρότερα Γράμματα Μέγεθος γραμμάτων
mail to Email Εκτυπώστε το Αρθρο Εκτύπωση


Πόση ζωή έχει ακόμα ο 34χρονος δικομματισμός;

Πόση ζωή έχει ακόμα ο 34χρονος δικομματισμός;

Της Τέας Βασιλειάδου

Ο Τάσος Παππάς και ο Τριαντάφυλλος Δραβαλιάρης, οι δύο δημοσιογράφοι / συγγραφείς του βιβλίου «Το τέλος του δικομματισμού;» (Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ) -με δύο ξεχωριστά κείμενά τους- περιηγούνται κι αφηγούνται την πορεία της ευρύτερης αριστεράς στη μεταπολιτευτική περίοδο έως τις ημέρες μας. Το ξεχωριστό στο βιβλίο τους είναι πως ούτε ο Παππάς ούτε ο Δραβαλιάρης θέτουν στο κέντρο της έρευνάς τους τον δικομματισμό, παρά το δυναμικό παρόν του στον τίτλο. Έτσι αποφεύγουν τα -συχνά πλέον επαναλαμβανόμενα- κλισέ υπέρ του ή εναντίον του: «Ο δικομματισμός παραπαίει γιατί φθείρονται οι ιδεολογικές και πολιτικές σταθερές του», ή «Οι μονοκομματικές κυβερνήσεις μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα τα προβλήματα της κοινωνίας». Και άλλα, όπως «Οι ισχυρές αυτοδύναμες κυβερνήσεις είναι λιγότερο ευάλωτες στις πιέσεις επειδή είναι συμπαγείς» και «Ή ένα από τα δύο κόμματα εξουσίας στην κορυφή, ή το χάος της ακυβερνησίας» και ανάλογα...

Η απάντηση στον αναγνώστη
Αντίθετα αφήνουν την απάντηση σ' αυτό το ερώτημα /απορία, μέσα από την ανάλυση των παραγόντων της πολιτικής ζωής, στον ίδιο τον αναγνώστη. Το βιβλίο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, εξαιρετικά επίκαιρο χωρίς να είναι επικαιρικό και ουσιαστικό χωρίς να γίνεται βαρύ. Είναι ένα βιβλίο-καθρέφτης, στον οποίο μπορούμε να δούμε τους εκπροσώπους του πολιτικού συστήματος αλλά και εμάς τους ίδιους. Τους πολίτες που όλο και περισσότερο από δημότες μεταμορφωνόμαστε σε ιδιώτες (με την αρχαία έννοια του όρου). Οι δύο συγγραφείς δίνουν τροφή για σκέψη και προβληματισμό με τρόπο δροσερό και άμεσο. Ευθύβολο. Ο Τάσος Παππάς, στο κείμενό του υπό τον τίτλο «11/11: Πριν και Μετά», καταγράφει την κατάσταση που επικρατεί στο ΠΑΣΟΚ μετά τη δεύτερη εκλογική του ήττα και τα όσα εσωκομματικά ακολούθησαν. Ο Τριαντάφυλλος Δραβαλιάρης στο δικό του υπό τον τίτλο «ΠΑΣΟΚ - Κομμουνιστική Αριστερά: Συμβίωση χωρίς σύμφωνο» αναλύει τη συνύπαρξη/ αντίθεση του ΠΑΣΟΚ με τα δύο κόμματα της Αριστεράς από την ίδρυση του Κινήματος από τον Ανδρέα Παπανδρέου στις 3 Σεπτεμβρίου 1974. Τόσο ο ένας όσο και ο άλλος συνθέτουν ένα ρεπορτάζ και μαζί ένα ιστορικό χρονικό, μια κοινωνικοπολιτική ανάλυση και μια ιδεολογική θεώρηση του θέματός τους έτσι ώστε ο αναγνώστης να μπορεί, παράλληλα, να επαναφέρει στη μνήμη τα γεγονότα, να εμβαθύνει στα αίτια και να κατανοεί τα γιατί, να έχει νέα στοιχεία και να ολοκληρώνει την πληροφόρησή του χωρίς χρωματικές παρεμβάσεις από τους δύο συγγραφείς.

Το γεγονός, λοιπόν, ότι ο δικομματισμός δεν αναλύεται άμεσα από τον Τ. Παππά και τον Τρ. Δραβαλιάρη κάνει το ερώτημα/απορία ακόμα πιο αινιγματικό: Μέσα από την παράθεση στοιχείων και κυρίως μέσα από την ανάλυση, πολιτική και ιδεολογική, των σταθμών της πορείας τα μεταπολιτευτικά χρόνια, κυρίως του ΠΑΣΟΚ και σε παράλληλη γραμμή της Αριστεράς, μεγάλο μερίδιο φυσικά καταλαμβάνει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. μετά τη μεγάλη δημοσκοπική άνοδο που παρουσίασε στις μετρήσεις όλου του περασμένου διαστήματος. «Το τέλος του δικομματισμού;» δημιουργεί εντονότερη ανησυχία, καθώς ο αναγνώστης μπορεί, εύλογα, να οδηγηθεί σε ένα δραματικό «ναι». Γιατί το τέλος του δικομματισμού μπορεί να επέλθει αλλά, υπό τις παρούσες συνθήκες, ίσως να μην αντικατασταθεί από ένα πολυκομματικό πολυσυλλεκτικό σύστημα, αλλά από ένα... μονοκομματικό.

Πολλοί οι λόγοι
Σίγουρα τα θεμέλια του δικομματισμού κλονίζονται, αλλά κυρίως κλονίζονται από λόγους και αιτίες που έχουν να κάνουν με τα ίδια τα δύο μεγάλα κόμματα που έχουν χάσει την εμπιστοσύνη του κόσμου, ακόμη και του οπαδού. Έτσι κάποια στιγμή φάνηκε πως το ρεύμα του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. είναι ασυγκράτητο και μπορεί να δημιουργήσει τη ρήξη στην μονο(διπλο)κρατορία των δύο μεγάλων κομμάτων. Οι ηγεσίες αυτών των κομμάτων φάνηκαν ανίκανες στα μάτια των πολιτών που υφίστανται τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης κρίσης. Ιδιαίτερα για τον προοδευτικό ψηφοφόρο η δυσαρέσκεια στράφηκε ενάντια στο ΠΑΣΟΚ που συνδέθηκε με διαπλοκές και σκάνδαλα. Η ηθική στον κόσμο, ακόμη και σε αυτόν που αρέσκεται να μετέρχεται της ανηθικότητας, λειτουργεί ακόμη με μια μορφή θρησκευτικής απολυτότητας, και σε ό,τι αφορά πολιτικούς σχηματισμούς. Από την άλλη στο πρόσωπο του Γιώργου Παπανδρέου δεν βρήκε τον ηγέτη που νομίζει ότι έχει ανάγκη. Κυρίως ανάγκη για την επιστροφή του (και του πολίτη) στην κυβερνητική εξουσία. Όμως και για τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. η κατάσταση δεν είναι εύκολη. Ο ελληνικός λαός έχει συνηθίσει να θέλει τις λύσεις στο πιάτο, να θέλει του κόμμα του να κυβερνά, ή διαφορετικά του χαρίζει ένα μικρό ποσοστό για να μπορεί να μιλάει στη Βουλή και να αποτελεί το άλλοθι των εκποιημένων οραμάτων του. Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θα πρέπει να ξεπεράσει τη διαμαρτυρία και να δώσει λύσεις. Διαφορετικά, ο Έλληνας ψηφοφόρος που έχει χάσει την πίστη του σε μεγάλες ιδέες, θα «ποντάρει» στην ομάδα με τις περισσότερες πιθανότητες να νικήσει. Γιατί, στη θέση των ιδανικών, την πρωτοκαθεδρία πήρε η... νίκη!

Το τέλος του δικομματισμού, λοιπόν; Ο δικομματισμός είναι πολύ σκληρός για να πεθάνει, γιατί είναι βαθιά ριζωμένος στη συλλογική κοινωνική συνείδηση. Βρίσκεται σε κρίση; Σίγουρα, όμως, την κρίση σημασία έχει πώς θα την εκμεταλλευτείς. Πώς θα χρησιμοποιήσεις την τρομακτική έκλυση της ενέργειάς της; Διαφορετικά, η κρίση μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή. Τώρα, αν θα είναι η καταστροφή του δικομματισμού... του πολιτικού συστήματος όπως το ξέρουμε... ή κάτι άλλο...

Ο Τάσος Παππάς είναι πολιτικός συντάκτης στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.

Ο Τριαντάφυλλος Δραβαλιάρης είναι διευθυντής σύνταξης στην Ημερησία του Σαββάτου.

Γιάννης Βούλγαρης
Η Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση στην Παγκοσμιοποίηση
Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ

Ο συγγραφέας προσπαθεί να επεξεργαστεί το αναλυτικό πλαίσιο της περιόδου 1974-2004. Το 1985 αναγγέλλεται το «τέλος της Μεταπολίτευσης» και πράγματι το 1985 έληξε και στην Ελλάδα το παράδειγμα που βασιζόταν στον εκτεταμένο κρατικό παρεμβατισμό και την «κεϊνσιανή ορθοδοξία», για να αντικατασταθεί βαθμιαία από τη «φιλελεύθερη ορθοδοξία». Το 1989, με την καθιέρωση της ιδιωτικής τηλεόρασης, άλλαξαν ο τρόπος διαμόρφωσης της «κοινής γνώμης» και της «πολιτικής ατζέντας». Τα κόμματα έπαψαν να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 άλλαξαν τα ιδεολογικά μέτωπα ενώ παράλληλα εξαντλήθηκε η ανοδική και ομόρροπη κοινωνική δυναμική των μεσοστρωμάτων. Ένα τμήμα αυτών των μεσοστρωμάτων όλο και δυσκολότερα αναπαράγει το κοινωνικό του status. Ένα άλλο, αντιθέτως, συνεχίζει δυναμικότερα, καθώς συνδέεται με τη διεθνή αγορά και τη χρηματιστηριακή οικονομία.

Ken Βlanchard
Ηγεσία σε Υψηλότερο Επίπεδο
Εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Στο βιβλίο ο συγγραφέας, γνωστός από τον Μάνατζερ του ενός Λεπτού και τους Ενθουσιώδεις Οπαδούς, μαζί με τους συνεργάτες του, συγκέντρωσαν όλα όσα έχουν μάθει για την ηγεσία παγκόσμιας κλάσης. Το βιβλίο στοχεύει στο να βοηθήσει τους αναγνώστες να ανακαλύψουν την προσωπική τους άποψη για την «ηγεσία» που όλοι οι μεγάλοι ηγέτες διαθέτουν και να την εφαρμόσουν σε όλη την υπόλοιπη ζωή τους. Απαντώντας στο ερώτημα «τι είναι ηγεσία», ο Blanchard προσφέρει το βιβλίο του για να βοηθήσει άτομα και οργανισμούς να ασκήσουν ηγεσία σε υψηλότερο επίπεδο.


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση pzante@pegasus.gr
Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

SITEMAP

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟ HOMME

facebook twitter