ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΕΙΔΗΣΕΙΣ > ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ > ΒΙΒΛΙΟ
ΗΜΕΡΗΣΙΑ
"Η" 23/4
ενημερώθηκε
Μεγαλύτερα ΓράμματαΜικρότερα Γράμματα Μέγεθος γραμμάτων
mail to Email Εκτυπώστε το Αρθρο Εκτύπωση


«ΟΤΑΝ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙΣ ΑΠΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΣΕ ΕΠΙΘΕΤΟ...»

Πέντε επεισόδια από τη ζωή του Φίλιπ Ροθ

Πέντε επεισόδια από τη ζωή του Φίλιπ Ροθ

Του Γιώργου Βαϊλάκη

Κριτική

Οι συγγραφικές (και όχι μόνο) εμμονές του σπουδαίου Aμερικανο-εβραίου λογοτέχνη Φίλιπ Ροθ πάντοτε τον κατέτρεχαν αδιαλείπτως, με τον ίδιο να αποτελεί σε όλα σχεδόν τα μυθιστορήματά του το κέντρο μιας περιδίνησης αξεδιάλυτων προβλημάτων, αναπάντητων ερωτημάτων, στοχασμών αινιγματικής φύσεως για τη δική του ζωή.

Kαι εδώ ακριβώς εντοπίζεται η συγγραφική γοητεία του, σε αυτό ακριβώς το ιδιαίτερο χάρισμα: Kαταφέρνει και συντηρεί το ενδιαφέρον γύρω από τη δική του αλήθεια, το δικό του εγώ, πότε σοκάροντας και πότε σκανδαλίζοντας, ανταλλάσσοντας, ωστόσο, τον έντονο ναρκισσισμό του με την άνευ όρων κατανόηση και συγκατάνευση του αναγνώστη. Oσο για θεματικό του πυρήνα, είναι -κατά κανόνα- ο ίδιος: Oι ήρωές του αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στην επιδίωξη των σαρκικών απολαύσεων και στην ανίχνευση της ταυτότητάς τους. Γίνεται να συνδυαστεί η αναζήτηση της ηδονής με τη διατήρηση της αξιοπρέπειας; Aυτό αποτελεί το ζητούμενο για τους περισσότερους χαρακτήρες του.

Στα μυθιστορήματά του, πρωταγωνιστής είναι ο άντρας-παιδί με τις επίμονες ερωτικές ανησυχίες, την μόνιμη αμφιταλάντευση ανάμεσα στην ικανοποίηση των σαρκικών απολαύσεων και στην διαμόρφωση μιας μάλλον ενοχικής ταυτότητας. Για τον Pοθ η μυθοπλασία δεν ήταν ποτέ αναπαράσταση: Eίναι στοχασμός σε αφηγηματική δομή. Eνώ, όμως, μία τέτοια διαπίστωση θα αποτελούσε ενδεχομένως μομφή για κάποιον άλλο μυθιστοριογράφο, στην περίπτωσή του γίνεται η ειδοποιός διαφορά, εκείνο που τον καθιστά μία εξαιρετική περίπτωση στην παγκόσμια λογοτεχνία: Eίναι από τους ελάχιστους, τους εκλεκτούς που -ενώ κινούνται ανάμεσα στη μυθοπλασία και την αυτοβιογραφία- καταφέρνουν να προσδίδουν στο έλασσον και ατομικό, ένα ευρύτερο και αινιγματικό, ως προς τη φύση του, ενδιαφέρον.

Στη μυθοπλασία του Φίλιπ Ροθ κυριαρχούν η παιδική του ηλικία στην εβραϊκή παροικία, τα χρόνια των σπουδών, οι πρώτες σεξουαλικές επαφές και εμμονές, ο καταστροφικός πρώιμος γάμος, η απρόσμενη επιτυχία, αλλά και η ανεπιθύμητη κακή φήμη έπειτα από ένα σκανδαλώδες μυθιστόρημα (το «Αντίο Κολόμπους»), με τους μυθιστορηματικούς χαρακτήρες του να μην είναι παρά τα είδωλα του συγγραφέα, οι πτυχώσεις και οι νευρώσεις του γύρω από το σεξ, τον ερωτισμό, την υπαρξιακή αγωνία, την σαρκαστική και αδιαπραγμάτευτη αδιαφορία για όλους και για όλα. Πάντως, η σεξουαλικότητα γίνεται στη σάτιρα του Ροθ ένα θέμα ιδιαζόντως περίπλοκο που χρήζει προσεκτικής και σοβαρής αντιμετώπισης και το οποίο δεν προκρίνει την ιλαρότητα, αλλά εκείνες τις σκοτεινές αποχρώσεις που κρύβουν τα ένοχα χαμόγελα. Εάν υπάρχει ένα μυθιστόρημα που αναδεικνύει εντυπωσιακά τη θεματική του Φίλιπ Ροθ αυτό είναι «Το σύνδρομο Πόρτνοϊ», το μπεστ σέλερ που -το 1969- τον έκανε διάσημο μέσα σε μια νύχτα. Πρωταγωνιστής είναι ο νεαρός Πόρτνοϊ, ένας ορκισμένος εργένης, διανοούμενος και ενοχικός απέναντι στη δική του γενετήσια ορμή, ο οποίος βρίσκεται σε απόλυτη σύγχυση και αμηχανία όποτε καλείται να κατανοήσει τα ένστικτά του εν μέσω μάλιστα της δεκαετίας του εξήντα -της εποχής, δηλαδή, όπου η σεξουαλική επανάσταση απενοχοποιούσε την ερωτική πράξη.

Προσκολλημένος στις έντονες φαντασιώσεις των εφηβικών του χρόνων και αδυνατώντας παράλληλα να αποτινάξει τα κατάλοιπα των εβραϊκών ενοχών για το σεξ, ο κεντρικός χαρακτήρας αποτυπώνει μέσα από έναν παραληρηματικό μονόλογο -που απευθύνεται στον ψυχαναλυτή του- ό,τι τον απασχολεί σχετικά και τον καθηλώνει: την εμμονή του με το σεξ, τις αχαλίνωτες επιθυμίες του, διάσπαρτα περιστατικά που καθόρισαν τη σεξουαλική του συμπεριφορά, το οιδιπόδειο σύμπλεγμα με την καταπιεστική μητέρα του και την σκιαγράφηση ενός φοβισμένου πατρικού προτύπου που θυσιαζόταν για την οικογένεια, τη θρησκεία, την εβραϊκή παράδοση. Ενα εμβληματικό μυθιστόρημα που αναδεικνύει ποικιλοτρόπως τη σχέση των σαρκικών απολαύσεων με τη διαμόρφωση της ταυτότητας από έναν συγγραφέα που διαθέτει ένα αυτοκαταστροφικό, ευφυές χιούμορ με το οποίο καταφέρνει να συνθηκολογεί με τη σχετική ανεξαρτησία του σώματος: τα βάσανα και τις ηδονές του, τον έρωτα και το θάνατο, τον πόνο της εκάστοτε απώλειας ή διάψευσης.

Πρόκειται για εκείνο το εκτονωτικό γέλιο που -εν τέλει- αντιστέκεται μοναδικά και αποτελεσματικά στον θρήνο. Οσο για «Τα γεγονότα» (εκδ. Πόλις) είναι η αντισυμβατική αυτοβιογραφία ενός συγγραφέα που αναδιαμόρφωσε την ιδέα της μυθοπλασίας -ένα έργο συναρπαστικής ανυποκρισίας και επινοητικότητας, που αποκαλύπτει, με παραστατικό τρόπο, την αλληλεπίδραση ζωής και τέχνης. Εδώ, ο Φίλιπ Ροθ αφηγείται πέντε επεισόδια από τη ζωή του: τα ασφαλή παιδικά του χρόνια στην Αμερική της δεκαετίας του ’30 και του ’40, τη μύησή του στην αμερικανική ζωή μέσα από ένα συμβατικό πανεπιστήμιο της δεκαετίας του ’50, τον παθιασμένο και καταστροφικό δεσμό του, όταν πια είναι ένας φιλόδοξος νέος, με το πιο οργισμένο πρόσωπο που γνώρισε ποτέ (το «κορίτσι των ονείρων μου» την αποκαλεί ο Ροθ), τη σύγκρουσή του με το εβραϊκό κατεστημένο που έχει σκανδαλιστεί με το «Αντίο Κολόμπους» και την ανακάλυψη, μέσα στις υπερβολές της δεκαετίας του ’60, του πλούσιου κοιτάσματος του ταλέντου του, που τον οδήγησε να γράψει το «Σύνδρομο Πόρτνοϊ». Ο Ροθ μιλάει -με έναν τρόπο άκρως αποκαλυπτικό- για τον εαυτό του και το έργο του. Και όλα αυτά, από έναν συγγραφέα που πάντοτε ενδιαφερόταν πρωτίστως για το στυλ της γραφής του: Αλλωστε, το πόσο σημαντικό είναι το στυλ για τον ίδιο, συνοψίζεται σε μια χαρακτηριστική αποστροφή του σχετικά με το ύφος γραφής: «Το κόλπο είναι να μετατραπείς από απλό ουσιαστικό σε επίθετο. Και, για να το πετύχεις αυτό, ο καλύτερος τρόπος είναι να πεθάνεις»...

Νέες Εκδόσεις

Πωλ Ωστερ
«Mr. Vertigo»
Μεταίχμιο, σελ. 339

Ο ήρωας του βιβλίου είναι δώδεκα χρόνων όταν καταφέρνει να περπατήσει στο νερό - η ιστορία του ξεκινάει όταν, χαμίνι του δρόμου, γνωρίζει έναν μυστηριώδη, τρομακτικό και σαγηνευτικό συνάμα άντρα, που του υπόσχεται να τον μάθει να πετάει. Είναι η δεκαετία του ’20 στις ΗΠΑ -ένας χώρος και ένας χρόνος όπου όλα φαντάζουν δυνατά. Ένα παραμύθι για την τέχνη αλλά και την ίδια την Αμερική.

Βασίλης Αλεξάκης
«Το κλαρινέτο»
Μεταίχμιο, σελ. 448

Ο συγγραφέας ταξιδεύει από το Παρίσι -όπου αντιμετωπίζει τη μοιραία ασθένεια του φίλου και εκδότη του- στην Ελλάδα της κρίσης- όπου γνωρίζεται με ανθρώπους τσακισμένους από την οικονομική ανέχεια. Ανάμεσα στη ζεστασιά των ημερών και τη θλίψη της απουσίας. ανάμεσα στο Παρίσι και την Αθήνα, ανάμεσα στη μητρική γλώσσα και τη γραφή ξεφυτρώνει αναπάντεχα το ερώτημα: Γιατί ξεχνάμε;

Tony Parsons
«Τιμωρός»
Μεταίχμιο, σελ. 351

Ξημερώματα Πρωτοχρονιάς μια πλούσια οικογένεια πέφτει θύμα δολοφονίας μες στο σπίτι της σ’ έναν καγκελόφραχτο πολυτελή οικισμό. Ο μικρότερος γιος τους έχει εξαφανιστεί. Το όπλο του φόνου οδηγεί τον επιθεωρητή Μαξ Γουλφ σε έναν δολοφόνο που πριν από τριάντα χρόνια έγινε γνωστός ως ο Χασάπης. Ομως ο Χασάπης είναι πλέον μεγάλης ηλικίας και ετοιμοθάνατος; Μπορεί στ’ αλήθεια να ξαναμπήκε στο παιχνίδι;

Παρουσίαση

Ενα βιβλίο που διδάσκεται στα σχολεία
Ερωτας, μοιχεία, υποκρισία, ευθανασία, έκτρωση, αυτοκτονία, και θάνατος

» Η νεαρή και όμορφη Χέλγκα ζητάει τη βοήθειά του γιατρού Γκλας, απεχθάνεται τον ηλικιωμένο σύζυγό της και θέλει να αποφύγει τις -υποχρεωτικές- συζυγικές σεξουαλικές συνευρέσεις μαζί του, κυρίως επειδή έχει έναν νεαρό και γοητευτικό εραστή

Ο γιατρός Τύκο Γκάμπριελ Γκλας ζει απομονωμένος στο περιορισμένο αστικό του περιβάλλον, δεν είχε ποτέ σεξουαλικές επαφές με γυναίκες και ταλανίζεται ανάμεσα στην ανία και στη θέληση να κάνει επιτέλους κάτι σημαντικό. Η νεαρή και όμορφη Χέλγκα ζητάει τη βοήθειά του: απεχθάνεται τον ηλικιωμένο σύζυγό της και θέλει να αποφύγει τις -υποχρεωτικές- συζυγικές σεξουαλικές συνευρέσεις μαζί του, κυρίως επειδή έχει έναν νεαρό και γοητευτικό εραστή.

Ο γιατρός αποφασίζει να τη βοηθήσει και, έτσι, με την ιδιότητα του οικογενειακού γιατρού, συνιστά στον ηλικιωμένο πάστορα να αποφύγει τη δράση στην κρεβατοκάμαρα εξαιτίας της -υποτιθέμενης- κλονισμένης υγείας της συζύγου. Αυτό δεν αποτελεί τόσο σημαντικό κίνητρο για τον λάγνο ιερέα, οι ορμές του οποίου δεν αναχαιτίζονται ούτε όταν ο Γκλας τού κρούει τον κώδωνα και για τη δική του -επίσης υποτιθέμενα κλονισμένη- υγεία, σε μία ακόμη προσπάθεια να βοηθήσει τη Χέλγκα. Ετσι, ο γιατρός αρχίζει να σκέφτεται την ύστατη λύση, το φόνο, από τη μια εξαιτίας κάποιου είδους «πλατωνικής» αγάπης που νιώθει για τη Χέλγκα και από την άλλη επειδή ψάχνει να βρει ένα νόημα στην έως τότε αδιάφορη ύπαρξή του. Μέσα στις σελίδες τού (δημοσιευμένου το 1905!) έργου «Δόκτωρ Γκλας» (εκδ. Printa) ο συγγραφέας Γιάλμαρ Σέντερμπεργκ κατόρθωσε να χωρέσει θέματα διαχρονικά και «δύσκολα» ακόμα και για τις μέρες μας: έρωτας, μοιχεία, υποκρισία, ευθανασία, έκτρωση, αυτοκτονία, θάνατος. Στη Σουηδία, ο Σέντερμπεργκ συγκρίνεται ευθέως με τον Στρίντμπεργκ, ενώ ο «Δόκτωρ Γκλας» διδάσκεται στα σχολεία. Την έκδοση συμπληρώνουν κείμενο της Μάργκαρετ Ατγουντ για το βιβλίο, επίμετρο της μεταφράστριας, εργοβιογραφικά στοιχεία για το συγγραφέα, φωτογραφικό υλικό.

ΕΙΚΟΣΙ ΧΩΡΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ
Ενας περιηγητικός οδηγός για τους κρυφούς τόπους της κρίσης

Στο «Βασίλεο της Κρήτης» (εκδ. Αγρα) του Γιώργη Γιατρομανωλάκη αναπτύσσονται και, κατά κάποιο τρόπο, κωδικοποιούνται οι παμπάλαιες εμμονές και ιδεοληψίες του συγγραφέα όσον άφορα τον γενέθλιο τόπο. Το βιβλίο μπορεί να αναγνωσθεί ως ένα είδος περιηγητικού οδηγού για όσους -μολονότι ζουν και κατοικούν στη νήσο Κρήτη ή για όσους την έχουν επισκεφθεί- δεν έτυχε, για διάφορους λόγους, να γνωρίσουν τους κρυφούς τόπους της και τις αφανέρωτες αρετές της. Στα δύο μέρη του βιβλίου προβάλλονται αυτές οι κρυφές αρετές και οι μυστικοί τόποι της Νήσου που η ίδια, ωστόσο, με ανείπωτη αιδημοσύνη και μαζί με εξαίσια έπαρση δεν διαλαλεί. Στο πρώτο μέρος παρέχονται, σε είκοσι ενότητες, χρήσιμες πληροφορίες για τους μελλοντικούς επισκέπτες της Νήσου (εντόπιους και μη). Στο δεύτερο μέρος αναφέρονται είκοσι χωριά της Νήσου τα οποία αξίζει κάποιος να επισκεφθεί.

Εκδόσεις

Λάκης Προγκίδης
«Υπό την παπαδιαμαντικήν δρυν»
Εστία, σελ. 331

Ο Λάκης Προγκίδης φέρνει σε διάλογο το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με τον σημερινό κόσμο. Καταπιάνεται λοιπόν, πάντα υπό την σκέπη του Παπαδιαμάντη, πότε μεμονωμένα, πότε συνδυάζοντάς τα μεταξύ τους, με διάφορα προβλήματα των καιρών μας, όπως η οργιώδης εκμετάλλευση της φύσης, η προγραμματισμένη και ελεγχόμενη λήθη του παρελθόντος, η μάστιγα της υποχρεωτικής προόδου και το αβυσσαλέο μεταφυσικό έλλειμμα του σύγχρονου ανθρώπου.

Oliver Bowden
«Assassin's Creed: Ενότητα»
Διόπτρα, σελ. 420

1789. Η μνημειώδης πόλη του Παρισιού αντικρίζει την αυγή της Γαλλικής Επανάστασης. Τα πλακόστρωτα βάφονται με αίμα καθώς ο λαός επαναστατεί ενάντια στην καταπιεστική αριστοκρατία. Ο Αρνό και η Ελίζ βυθίζονται στη δίνη της πανάρχαιας μάχης ανάμεσα στους Ασασίνους και τους Ναΐτες, και γίνονται μέρος ενός κόσμου με κινδύνους τόσο θανάσιμους που δεν θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν.

Βασίλης Κασκαρέλης
«Η τέλεια καταιγίδα - Το ΝΑΤΟ μετά την 11η Σεπτεμβρίου»
Μεταίχμιο, σελ. 350

Ο Πρέσβης Βασίλης Κασκαρέλης, Μόνιμος Αντιπρόσωπος της χώρας μας στο ΝΑΤΟ την περίοδο 2000 - 2004, καταγράφει την προσωπική του εμπειρία μιας τετραετίας που άλλαξε τον κόσμο. «Με γεγονότα που σου έκοβαν την ανάσα σε καθημερινή σχεδόν βάση, τα τέσσερα χρόνια μου στο ΝΑΤΟ εξελίχθηκαν σε ταραχώδη επαγγελματικά, ιδιαίτερα απαιτητικά και, παράλληλα, εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Τολμώ να πω ότι ειδικά τα τρία χρόνια 2001 - 2003 άλλαξαν τον κόσμο όπως συνηθίζαμε να τον γνωρίζουμε. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου άλλαξαν τα πάντα. Εισήγαγαν νέες ασύμμετρες απειλές, νέες διεθνείς ισορροπίες, νέους τρόπους σκέψης και νέες πολιτικές, νέες μεθόδους στις διπλωματικές σχέσεις και στην αντιμετώπιση των κρίσεων».


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Απόκτηση παλαιότερων τευχών, φύλλων & προσφορών chrisoulam@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην έντυπη έκδοση pzante@pegasus.gr
Αποστολή βιογραφικών emavroudi@pegasus.gr Πληροφορίες για διαφήμιση στην ηλεκτρονική έκδοση advertising@pegasusinteractive.gr

SITEMAP

ΔΕΙΤΕ ΣΤΟ HOMME

facebook twitter