Aπώλεια 6-8 δις ευρώ καταγράφει το ΑΕΠ της Ελλάδας από τη προβληματική λειτουργία του θεσμού των μετακλήσεων εργαζομένων από τρίτες χώρες που θεωρείται μονόδρομος προκειμένου να καλυφθεί ένα μέρος από τις περίπου 300.000 κενές θέσεις εργασίας στους κλάδους των κατασκευών , του τουρισμού ,της βιομηχανίας και της αγροτικής παραγωγής.
Σύμφωνα με τη μελέτη της WorkingGreece , της πλατφόρμας που φέρνει σε επαφή επιχειρήσεις και εργαζόμενους από τρίτες χώρες αν η διαδικασία των μετακλήσεων εξελισσόταν ομαλά χωρίς καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες θα είχε προσδώσει σημαντικά ποσά στο ΑΕΠ της χώρας, ανοίγοντας το δρόμο για εργασία όχι μόνο σε εργάτες χαμηλών προσόντων αλλά και σε στελέχη υψηλής εξειδίκευσης.
Σήμερα , η διαδικασία της μετάκλησης χρειάζεται 3 με 7 μήνες – ίσως και 9 σε ορισμένες περιπτώσεις- για να ολοκληρωθεί ενώ ακόμα και όταν φθάσει στη χώρα μας ο αλλοδαπός καθυστερεί να αναλάβει το πόστο του λόγω της καθυστέρησης στην έκδοση ΑΜΚΑ,ΑΦΜ και άλλων πιστοποιητικών .
Με το βλέμμα στραμμένο στο νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που πρόκειται να δημοσιοποιηθεί εντός του Ιανουαρίου , η WorkInGreece.io σε συνεργασία με την Πρεσβεία του Βιετνάμ πραγματοποίησαν εκδήλωση με τη συμμετοχή επιχειρηματιών και νομικών για να αναδείξουν τα προβλήματα και να προτείνουν λύσεις στο πλαίσιο των αλλαγών που φέρνει το νομοσχέδιο.
Η επιλογή της πρεσβείας του Βιετνάμ δεν είναι τυχαία καθώς οι εργαζόμενοι από την εν λόγω μακρινή χώρα με το πολύπαθο παρελθόν καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στις προτιμήσεις των επιχειρηματιών λόγω του χαμηλού προφίλ τους, της πειθαρχίας και συνέπειας στην εργασία και της προσαροστικότητας που επιδεικνύουν κατά την ενσωμάτωσή τους στην ελληνική κοινωνία.
Μάλιστα , όπως ανέφερε η πρέσβης του Βιετνάμ Pham Thi Thu Huong από τα τέλη του 2023 , περίπου 1300 Βιετναμέζοι εργάζονται στην Ελλάδα ενώ κάθε χρόνο η χώρα εξάγει 160.000 εργαζόμενους. Επί του παρόντος, υπάρχουν περίπου 800.000 Βιετναμέζοι εργαζόμενοι που απασχολούνται σε 40 χώρες , σε περισσότερους από 30 διαφορετικούς επαγγελματικούς τομείς. Ο Βιετνάμ ,όπως η Ινδία και άλλες χώρες βρίσκονται στους προσεχείς στόχους της ελληνικής κυβέρνησης για υπογραφή διμερούς συμφωνίας για μετάκληση εργαζομένων.
Ο CEO της WorkingGreece Βαγγέλης Κανελλόπουλος , επεσήμανε ότι « οι εργαζόμενοι από το Βιετνάμ μπορούν να βοηθήσουν στη μεσαία και υψηλή εξειδίκευση καθώς έχουν skills και ενσωματώνονται καλά στις τοπικές κοινωνίες . Η έννοια ανειδίκευτος εργάτης δε υπάρχει πλέον και οι εργαζόμενοι από το Βιετνάμ έχουν τη διάθεση να μάθουν . Ήδη συναντάμε , εργαζόμενους από το Βιετνάμ στη βιομηχανία , φαρμακοβιομηχανία , τα νοσοκομεία , τον τουρισμό και την τεχνολογία . Τα «χέρια» του Βιετνάμ είναι σε ανώτερο επίπεδο και οι Έλληνες χρειάζονται ανθρώπινο δυναμικό για να λύσουν το πρόβλημα της έλλειψης εργαζομένων που αποτελεί βαθιά κοινωνικό πρόβλημα . Οι καθυστερήσεις στη διαδικασία προβληματίζουν τόσο τον υποψήφιο εργαζόμενο από το Βιετνάμ ο οποίος έχει εναλλακτική να πάει στην Ιαπωνία, την Πολωνία η τη Σιγκαπούρη όπως και τις επιχειρήσεις που δε μπορούν να κάνουν προγραμματισμό με ασφάλεια.»
Στο ερώτημα που έθεσαν στον κ. Κανελλόπουλο επιχειρηματίες « πόσο κοστίζει συνολικά η μετάκληση ;» απάντησε « Υπολογίστε τι σας κοστίζει να μη φέρετε αλλοδαπό εργαζόμενο, πόσο πίσω θα πάει η επιχείρησή σας; » Ο εργαζόμενος από τρίτες χώρες δεν είναι μια φθηνή λύση καθώς ένας σωστός εργοδότης παίρνει μέτρα για τη στέγαση και τη σίτιση του αλλοδαπού – επεσήμανε ο κ. Κανελλόπουλος- Ο μισθός υπολογίζεται με βάση την ελληνική νομοθεσία και αυξάνεται ανάλογα με τη εξειδίκευση. Σαφώς πρέπει να μειωθεί ο χρόνος της διαδικασίας μετάκλησης αν και συγκεκριμένα όσον αφορά το προξενείο της χώρας μας στο Βιετνάμ έχουμε επιτύχει ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.»
Ενδεικτική είναι η ζοφερή εικόνα που σκιαγραφεί ο κ .Δημοσθένης Κέγκος ( HR Όμιλος Νιτσιάκος) o οποίος τονίζει : « Δε βρίσκουμε συντηρητές ,χειριστές μηχανημάτων και τεχνικούς πολλών ειδικοτήτων. Πρέπει να αρθούν τα εμπόδια για αναγνώριση άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και πιστοποιήσεις από άλλες χώρες . Είναι απαραίτητο να γίνουν γρήγορα βήματα για να αξιοποιήσουμε τα προσόντα των εργαζόμενων από το Βιετνάμ.»
Από την πλευρά του ο Δρ. Παναγιώτης Πασχαλάκης (Quality & Reliability) αναφέρει ότι στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα που δραστηριοποιείται η εταιρία του υπάρχουν πολλές ελλείψεις στην υψηλή εξειδίκευση ( software, engineering development , cyber security. αυτοματισμοί και τεχνητή νοημοσύνη). Για τις ελλείψεις ευθύνεται βεβαίως το brain drain αλλά και η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία. Δεν προλαβαίνουν να εκπαιδευτούν τα στελέχη. Επίσης πολλοί Έλληνες της τεχνολογίας προτιμούν να δουλεύουν remote για εταιρίες του εξωτερικού. « Το Βιετνάμ – συμπληρώνει ο κ Πασχαλάκης- έχει ταλέντα που μπορούν να λειτουργήσουν σε περιβάλλον διαφορετικής κουλτούρας , γνωρίζουν ξένες γλώσσες και έχουν παράδοση στο engineering .»
O κ. Χριστόφορος Κωνσταντινίδης , Αντιπροέδρος του Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών Ελλάδος – ΣΑΤΕ αναδεικνύει τα φλέγοντα προβλήματα έλλειψης προσωπικού που ταλαιπωρούν τον κατασκευαστικό κλάδο. « Μας λείπουν σιδεράδες , χειριστές μηχανημάτων , ηλεκτροσυγκολλητές , οδηγοί. Επίσης και οι μηχανικοί είναι είδος σε εξαφάνιση καθώς προτιμούν τη φυγή στο εξωτερικό. Χρειάζεται να εφαρμοστεί μια fast track διαδικασία πιστοποίησης και αναγνώρισης επαγγέλματος από τον μπετατζή έως από τον τοπογράφο. Επίσης στο πλαίσιο βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου θα βοηθούσε να εκδιδόταν ηλεκτρονικά ο ΑΜΚΑ ενώ θα πρέπει να λυθεί το πρόβλημα μεταφοράς του εργαζόμενου από εταιρία σε εταιρία.
Σημαντικά είναι και τα θέματα που προβάλλει η κ. Άρτεμις Καραθανάση , δικηγόρος εκ μέρους της PricewaterhouseCoopers μιας εταιρίας που ειδικεύεται στη μετάκληση στελεχών υψηλών προσόντων τα οποία για να εργασθούν πρέπει να διαθέτουν τη μπλε κάρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης διάρκειας δύο ετών. Σ΄αυτό το υψηλό επίπεδο φλέγον θέμα είναι το μισθολογικό. Οι αμοιβές των ελληνικών επιχειρήσεων κυμαίνονται από 25.000-45.000 ευρώ ετησίως ( μέσος μισθός 32.000) αμοιβή που δε θεωρείται ανταγωνιστική ώστε να προσελκύσει διεθνή ταλέντα . Εκτός από το μισθολογικό που πρέπει να βελτιωθεί , σύμφωνα με την κ. Καραθανάση, πρέπει να δοθούν περαιτέρω φορολογικά κίνητρα , να αυτοματοποιηθεί η διαδικασία έκδοσης ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και να αναπτυχθεί το υβριδικό μοντέλο εργασίας.
H κ Μαρία Ρηγάκη , δικηγόρος εκ μέρους τη Εrnst & young αναφερόμενη στις καθυστερήσεις της διαδικασίας τόνισε « Η αργοπορία που οφείλεται και στην υποστελέχωση των προξενείων , οδηγεί σε παράνομες πρακτικές και έλλειψη διαφάνειας. Είναι ανήθικο να ζητάμε από τους ανθρώπους που ξεκινούν από την άλλη άκρη του κόσμου να πληρώνουν για να έρθουν να δουλέψουν. Από την άλλη πλευρά όταν ακούτε ότι η διαδικασία είναι δωρεάν ,πρέπει σκεφτείτε ότι κάτι ύποπτο κρύβεται. Χρειάζεται ένα πλαίσιο αξιοπρεπούς διαβίωσης για τον εργαζόμενο. Επίσης δεν είναι δυνατόν να ταλαιπωρηθεί η επιχείρηση επί 4 μήνες για να φέρει έναν οδηγό από το Βιετνάμ και στη συνέχεια να μάθει ότι ο εργαζόμενος δε μπορεί να οδηγήσει φορτηγό γιατί δεν αναγνωρίζεται στην Ελλάδα η άδεια οδήγησης του. Αυτό δεν το βλέπω να αλλάζει μέσω του νομοσχεδίου. Σας επισημαίνω επίσης ότι μετά από παρέμβαση στελεχών μεγάλων επιχειρήσεων , εκδίδεται πλέον ηλεκτρονικά ο ΑΦΜ. Ελπίζω αυτό να γίνει και για τον ΑΜΚΑ αλλά και για τα άλλα απαραίτητα πιστοποιητικά ».
Από την πλευρά του ο Δρ. Βασίλης Παυλόπουλος , Καθηγητής Διαπολιτισμικής Κοινωνικής Ψυχολογίας., ΕΚΠΑ ανέφερε στην εκδήλωση ότι « τα άτομα που προσαρμόζονται πιο εύκολα ως εργαζόμενοι στις τοπικές κοινωνίες με προοπτική να μείνουν είναι είναι όσοι έχουν ήδη εμπειρία μακριά από τον τόπο τους η έρχονται με συγγενείς και φίλους. Η εργασία είναι σίγουρα σημαντικό κομμάτι της ένταξης και η καλύτερη προϋπόθεση για μια ευρύτερη κοινωνική ενσωμάτωση στο νέο οικοσύστημα. »