Για άλλη μια χρονιά φαίνεται ότι «παγώνουν» νομοθετικές ρυθμίσεις που βρίσκονται στο τραπέζι των αξιωματούχων του υπουργείου Εργασίας τα τελευταία χρόνια, καθώς αποτελούν «αγκάθια» που αναμένεται να προκαλέσουν αρνητικές αντιδράσεις την κρίσιμη περίοδο πριν από τις εκλογές.

Οι βασικές εκκρεμότητες για το 2026 είναι οι εξής:

Ενιαίος κανονισμός παροχών σε χρήμα

Στο συρτάρι της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως βρίσκεται ήδη το πόρισμα της επιτροπής για την εναρμόνιση των όρων και προϋποθέσεων στις παροχές σε χρήμα του ΕΦΚΑ, όπως τα επιδόματα ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος, κατασκήνωσης και έξοδα κηδείας.

Η επιτροπή εισηγείται αυξομειώσεις στις παροχές, καθώς στο πόρισμα αποτυπώνονται μεγάλες διαφορές από ταμείο σε ταμείο.

Αν και οι παροχές θα έπρεπε από τη γέννηση του ΕΦΚΑ, δηλαδή εδώ και 7 χρόνια, να εξισωθούν, οι κυβερνήσεις απέφευγαν τις αλλαγές, οι οποίες κάθε άλλο παρά «ανώδυνες» θα είναι για τους ασφαλισμένους, ιδίως των προνομιούχων ταμείων των ΔΕΚΟ και των τραπεζών, που θα δουν τις παροχές τους να ψαλιδίζονται και να εξισώνονται με τα χαμηλά όρια που ισχύουν στο ΙΚΑ.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με πληροφορίες, η ομάδα εργασίας προτείνει το μακάβριο επίδομα των εξόδων κηδείας, που σε ορισμένα ταμεία ξεπερνά τα 3.000 ευρώ, να κυμαίνεται στο εξής από 800 έως 1.300 ευρώ, ενώ σε κάθε περίπτωση θα αυξηθούν οριακά έως 5 ευρώ οι χαμηλές παροχές του ΟΓΑ.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το πρώην ταμείο των ΗΣΑΠ παρέχει για έξοδα κηδείας ή αποτέφρωσης 7.773 ευρώ, όταν το ΙΚΑ δίνει 840 ευρώ και το ΝΑΤ 690 ευρώ.

Ιδιαίτερα έντονες είναι και οι ανισότητες στα επιδόματα μητρότητας. Οι μη μισθωτές ασφαλισμένες λαμβάνουν συγκριτικά με τις μισθωτές πολύ χαμηλότερο επίδομα κυοφορίας και λοχείας.

Συγκεκριμένα, οι ασφαλισμένες του πρώην ΟΑΕΕ λαμβάνουν 150 ευρώ τον μήνα για 4 μήνες, οι ασφαλισμένες του πρώην ΕΤΑΑ λαμβάνουν 200 ευρώ τον μήνα για 4 μήνες και οι ασφαλισμένες του πρώην ΟΓΑ ένα εφάπαξ ποσό 486 ευρώ, όταν οι μισθωτές ασφαλισμένες λαμβάνουν συνδυαστικά από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ το σύνολο του μισθού τους.

Η πρόταση προβλέπει οι ημέρες επιδότησης πριν και μετά τον τοκετό να ανέρχονται σε 150 για όλες τις μητέρες, ανεξαρτήτως ταμείου.

Συντάξεις χηρείας

Το έτερο και μεγαλύτερο «αγκάθι» του ασφαλιστικού είναι η περικοπή των συντάξεων χηρείας στον ιδιωτικό τομέα, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι χωρίς να έχει ακόμη το «πράσινο φως» από το Μαξίμου για να πάρει τον δρόμο της Βουλής.

Η όποια περικοπή θίγει περίπου 60.000 χήρες και χήρους, ένα ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας, και συνεπάγεται σημαντικό πολιτικό κόστος.

Υπενθυμίζεται ότι η περικοπή στις συντάξεις χηρείας εφαρμόζεται ήδη στους συνταξιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ από το 2020, αλλά δεν έχει επεκταθεί στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα.

Σύμφωνα με τον νόμο, μετά την τριετία, οι δικαιούχοι χηρείας, σε περίπτωση που αναλάβουν εργασία ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη, θα πρέπει να υποστούν μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35%.

Πάντως, νομικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι δεν αποκλείεται οι συνταξιούχοι του Δημοσίου και του ΟΓΑ να προσφύγουν στα δικαστήρια ζητώντας αναδρομικές επιστροφές των μειωμένων ποσών.

Δείκτης μισθών

Για ένα ακόμη έτος αναβάλλεται η αλλαγή στον τρόπο ωρίμανσης των συντάξιμων αποδοχών, που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Η εφαρμογή του Δείκτη Μεταβολής Μισθών, ο οποίος θα αντικαθιστούσε τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης, μετατίθεται χρονικά, με αποτέλεσμα να παραμένει σε ισχύ το υφιστάμενο καθεστώς.

Έτσι, για όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν το 2026, ο υπολογισμός της ανταποδοτικής σύνταξης θα συνεχίσει να γίνεται με βάση τον Δείκτη Τιμών και όχι με βάση τον δείκτη μισθών, που εκτιμάται ότι θα οδηγούσε σε αυξήσεις έως και 20% στις συντάξιμες αποδοχές σε βάθος χρόνου.

Στον αντίποδα, οι αυξήσεις των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών με βάση τον δείκτη μισθών θα σήμαιναν διπλασιασμό των μηνιαίων ποσών που καλούνται να καταβάλλουν οι μη μισθωτοί.

Έτσι, ενώ το 2026 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες θα πρέπει να πληρώσουν αυξημένες εισφορές με βάση τον πληθωρισμό (2,6%), αν εφαρμοζόταν ο δείκτης μισθών θα έπρεπε να καταβάλλουν περίπου 5%, όσο υπολογίζεται ότι αυξήθηκαν κατά μέσο όρο οι μισθοί το 2025.

→ Διαβάστε επίσης: Χρέη σε Ταμεία: Για ποιες οφειλές θα ισχύσει η πενταετής παραγραφή - Πότε διακόπτεται

Επικουρικές συντάξεις

Η συζήτηση που έχει ανοίξει για ενδεχόμενη αύξηση των επικουρικών συντάξεων, οι οποίες παραμένουν παγωμένες εδώ και χρόνια, δεν βρίσκει ευήκοα ώτα μεταξύ των αρμόδιων στελεχών του οικονομικού επιτελείου.

Το επιχείρημα των νομικών και κυρίως των συνταξιούχων που ζητούν αυξήσεις είναι ότι ο ΕΦΚΑ εμφανίζεται για ένα ακόμη έτος πλεονασματικός.

Το πλεόνασμα που αναφέρεται ότι θα εμφανίσει το ΕΤΕΑΕΠ για το 2026 ανέρχεται στα 370 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2025 ο κλάδος κλείνει με πλεόνασμα 362 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι οι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις πάγωσαν το 2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), ο οποίος προέβλεπε τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, που απαγορεύει τις αυξήσεις αν το ΕΤΕΑΕΠ εμφανίζει έλλειμμα.

Η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται σήμερα, σύμφωνα με το σύστημα ΗΛΙΟΣ, στα 195 ευρώ.

Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!