Περιορισμένες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου από την επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, βλέπει μέχρι στιγμής ο ομ. Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Πετράκης, ο οποίος μίλησε στην εκπομπή Limit Up του OPEN. Ο καθηγητής δεν εκτιμά πως θα δούμε ράλι ανόδου τιμών με το άνοιγμα των αγορών την Δευτέρα, καθώς η κατάσταση είναι πολύ πιο σύνθετη από ότι φαίνεται. 

Όπως εξήγησε ο ίδιος, οι αγορές είχαν - λίγο πολύ - προεξοφλήσει την επίθεση και γι αυτό οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά περίπου 1% τις προηγούμενες ημέρες. 

Η Βενεζουέλα, όπως παρατήρησε ο κ. Πετράκης, μπορεί να είναι η χώρα με τα μεγαλύτερα διαπιστωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, αλλά η παραγωγή της είναι προς το παρόν μικρή για να επηρεάσει σημαντικά τις αγορές. 

Ειδικότερα η Βενεζουέλα διαθέτει διαπιστωμένα αποθέματα πετρελαίου περίπου 300 δισ. βαρέλια, που είναι το μεγαλύτερο απόθεμα παγκοσμίως, μετά την Σαουδική Αραβία με τα 297 δισ. βαρέλια. Σε αντίθεση όμως με τον τεράστιο υπόγειο πλούτο, που παραμένει στο υπέδαφος, η παραγωγή σήμερα της Βενεζουέλας είναι μικρή, με αποτέλεσμα η χώρα να μην βρίσκεται στους BIG10, δηλαδή στις 10 μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες στον κόσμο, που παάγουν το 70% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, αλλά στην 12η θέση. 

Ενδεικτικά αναφέρεται πως η Βενεζουέλα παράγει 1 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, όταν οι ΗΠΑ παράγουν 21 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Αυτό καθιστά τη Βενεζουέλα χαμηλής παραγωγικότητας πετρελαϊκή δύναμη, με τα αποθέματά της να έχουν μεγαλύτερη σημασία για το μέλλον παρά για το παρόν.

ΠΗΓΗ: EIA

Βέβαια, όπως εξηγεί ο καθηγητής, οι αγορές πετρελαίου αντιδρούν ακόμη και σε μικρές μεταβολές της παραγωγής. Και γι αυτό, αν υπάρξει πλήρης διαταραχή του εμπορίου πετρελαίου Βενεζουέλας, αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει περιορισμένες διακυμάνσεις τιμών. 

Μήπως πέσουν οι τιμές;

Ο κ. Πετράκης δεν απέκλεισε, ωστόσο, και ένα αντίστροφο σενάριο: αν οι εξελίξεις οδηγήσουν σε αλλαγή καθεστώτος και μεγαλύτερη ενσωμάτωση της Βενεζουέλας στις διεθνείς αγορές, με αύξηση της παραγωγής, ενδέχεται να υπάρξει ακόμη και πτώση των τιμών.

Το αργό πετρέλαιο WTI έκλεισε την Παρασκευή στα 57,32 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent στα 60,75 δολάρια το βαρέλι. Επισημαίνεται πως το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι ιδιαίτερης σύνθεσης και δεν διυλίζεται εύκολα προς το παρόν στα αμερικανικά διυλιστήρια. 

Το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης ημέρας

Από την πλευρά του ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνος Υφαντής, μιλώντας στην ίδια εκπομπή υπογράμμισε ότι μια στρατιωτική επιχείρηση τέτοιας κλίμακας δεν μπορεί να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο. Όπως ανέφερε, πρόκειται για εξέλιξη που είχε ουσιαστικά προαναγγελθεί ήδη από τον Οκτώβριο, με τον αποκλεισμό της Βενεζουέλας από αμερικανικές δυνάμεις, τα πλήγματα σε φορτία ναρκωτικών και, κυρίως, την κατάσχεση δύο δεξαμενόπλοιων με βενεζουελανικό πετρέλαιο.

Σύμφωνα με τον κ. Υφαντή, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο το στρατιωτικό σκέλος, αλλά κυρίως οι στρατηγικές και οικονομικές επιπτώσεις: ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τη Βενεζουέλα και ευρύτερα για τη Λατινική Αμερική. Όπως σημείωσε, πρόκειται για ένα σαφές μήνυμα προς χώρες όπως η Ρωσία, παρά τις καλές σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ότι στη Λατινική Αμερική δεν υπάρχει δύναμη που να μπορεί να εγγυηθεί την επιβίωση τέτοιων καθεστώτων.

Το «δόγμα Τραμπ» και η αλλαγή ισορροπιών

Ο καθηγητής εκτίμησε ότι το δόγμα Τραμπ αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα: κανένα καθεστώς δεν μπορεί να στηρίζεται στη ρωσική προστασία στην περιοχή. Πρόκειται, όπως είπε, για ένα πρώτο, αποφασιστικό βήμα που θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθούν οι εξελίξεις.

Παράλληλα, ανέφερε ότι κυκλοφορούν ήδη ονόματα πιθανών διαδόχων του Νικολάς Μαδούρο, θέτοντας το ερώτημα αν μια τέτοια διαδοχή θα χρειαστεί ή όχι αμερικανικό «χρίσμα». Όπως τόνισε, τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Δικτατορία, στρατός και κοινωνικές αντιδράσεις

Ο κ. Υφαντής χαρακτήρισε την κυβέρνηση Μαδούρο σκληρή δικτατορία, υπενθυμίζοντας ότι το 2023 ο Μαδούρο ηττήθηκε εκλογικά αλλά αρνήθηκε να παραδώσει την εξουσία. Μίλησε για ένα «κράτος πραιτοριανών», όπου το κρίσιμο ερώτημα πλέον αφορά τη στάση του στρατού και το αν θα προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, σε τέτοια καθεστώτα, όταν «χτυπιέται το κεφάλι του φιδιού», συχνά ακολουθεί κατάρρευση. Αναφερόμενος στα ονόματα της Ματσάδο και του Γκονσάλες, επεσήμανε ότι πρόκειται για τους νικητές των εκλογών του 2023, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό δεν νομιμοποιεί ανατροπή καθεστώτος από ξένη δύναμη. Παρά ταύτα, είναι σαφές πως υπάρχουν πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις στο εσωτερικό της χώρας που πανηγυρίζουν.

Μακροπρόθεσμοι στόχοι και γεωοικονομία

Ο Κωνσταντίνος Υφαντής συμπλήρωσε ότι ο πρωταρχικός στόχος των ΗΠΑ δεν είναι το πετρέλαιο, αλλά η διαμόρφωση μιας νέας τάξης πραγμάτων στη Λατινική Αμερική που θα ευνοεί τα αμερικανικά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα. Οι δυνάμεις που επιδιώκουν σταθερότητα στις τιμές του πετρελαίου είναι τέτοιες, ώστε να μην επιτρέψουν ούτε κατάρρευση ούτε ανεξέλεγκτη άνοδο.

Ο Παναγιώτης Πετράκης κατέληξε ότι οι μακροπρόθεσμοι στόχοι έχουν σαφές πολιτικό υπόβαθρο και συνδέονται άμεσα και με το εσωτερικό πολιτικό περιβάλλον των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!