Για τις γεωπολιτικές εξελίξεις που πυροδότησε η ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην εκπομπή Limit up του OPEN μίλησε ο Παναγιώτης Κακολύρης, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού δικτύου πολιτικών ιδρυμάτων και αναλυτής και ο Ορέστης Ομράν, διεθνής δικηγόρος. Η στρατιωτική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε χθες, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Μαδούρο συνελήφθη και μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο και έχει ανοίξει έναν ευρύ κύκλο ερωτημάτων για το μέλλον της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.
Έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Η επιχείρηση έχει προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, με πολλούς να εκφράζουν προβληματισμό για τη νομιμότητα και τις συνέπειες της αμερικανικής παρέμβασης. Ταυτόχρονα, παραμένει ασαφές ποιο θα είναι το πολιτικό και θεσμικό μέλλον της Βενεζουέλας.
Τι θα γίνει με το πετρέλαιο
Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά το πετρέλαιο και τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων της χώρας μετά την επίθεση των ΗΠΑ. Η Βενεζουέλα διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως και οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς διακυβέρνησης επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς αγορές και τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
«Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν έχουμε ξαναδεί κάτι τέτοιο»
Σύμφωνα με τον αναλυτή, πρόκειται για μία εξαιρετικά καλά μελετημένη και οργανωμένη στρατιωτική επιχείρηση, πρωτοφανή σε επίπεδο σχεδιασμού από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά. Όπως σημείωσε, ο Ντόναλντ Τραμπ υπερβάλλει, ωστόσο είχαν περάσει πολλά χρόνια χωρίς να υπάρξει ανάλογη κίνηση, γεγονός που δημιουργεί μια νέα και απρόβλεπτη δυναμική στο διεθνές σύστημα.
Το τέλος των προσχημάτων στο διεθνές δίκαιο
Κατά τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα έρχεται αντιμέτωπη με μια επώδυνη συνειδητοποίηση: το διεθνές δίκαιο δεν λειτουργεί πλέον ούτε καν σε μια προσχηματικά συναλλακτική βάση. Αντίθετα, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον «νόμου της ζούγκλας», όπου κυριαρχεί ο ισχυρός χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο.
Τα προσχήματα, ωστόσο, εξακολουθούν να έχουν σημασία στο διεθνές δίκαιο, καθώς χρησιμοποιούνται για να νομιμοποιήσουν πολιτικές και στρατιωτικές επιλογές.
Αμηχανία στην Ευρώπη
Η στάση των ευρωπαϊκών χωρών χαρακτηρίζεται από αμηχανία. Η Ευρώπη προσπαθεί να διατηρήσει τις ισορροπίες, χωρίς να έχει ακόμη πλήρως σχεδιάσει τα επόμενα βήματά της. Βρίσκεται ανάμεσα στον συμβιβασμό του διεθνούς δικαίου, τον πραγματισμό που επιβάλλει η νέα πολιτική Τραμπ και την ανάγκη προάσπισης των εθνικών της συμφερόντων.
Τι σημαίνει για τους πολίτες της Βενεζουέλας
Ανοιχτό παραμένει το ερώτημα για το τι θα σημάνει αυτή η εξέλιξη για τους ίδιους τους πολίτες της Βενεζουέλας, οι οποίοι ήδη βιώνουν χρόνια πολιτική και οικονομική αστάθεια.
Από το «Δόγμα Τραμπ» στο «Δόγμα Μονρόε»
Όπως ανέφερε ο αναλυτής, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίζεται στη Βενεζουέλα, αλλά έχει στο στόχαστρο και άλλες χώρες, όπως το Μεξικό και η Κούβα. Το λεγόμενο «Δόγμα Τραμπ» φαίνεται να μετασχηματίζεται σε ένα σύγχρονο «Δόγμα Μονρόε», βασισμένο σε αντιλήψεις του 19ου αιώνα, με στόχο τη θωράκιση του δυτικού ημισφαιρίου από παρεμβάσεις τρίτων και την πλήρη ελευθερία δράσης των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ένα δύσκολο ευρωπαϊκό ισοζύγιο
Η Ευρώπη καλείται πλέον να βρει ένα εξαιρετικά δύσκολο ισοζύγιο ανάμεσα στον ρεαλισμό, το διεθνές δίκαιο και το εθνικό συμφέρον — έναν συνδυασμό που, όπως υπογράμμισε, δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.