Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συγκεντρωθούν «τις επόμενες ημέρες» για να εξετάσουν την αντίδραση στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, όπως ανακοίνωσε αργά την Κυριακή ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Η έκτακτη σύνοδος αποφασίστηκε μετά τη συνεδρίαση των πρεσβευτών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, όπου συζητήθηκε η πρόθεση του Τραμπ να αγοράσει τη Γροιλανδία και η απειλή του να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που θα αντιταχθούν.
Προγραμματισμένη Σύνοδος
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο και διπλωμάτη που γνωρίζει τον προγραμματισμό, η σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου. Η συμμετοχή θα είναι «φυσική», με τους ηγέτες να πρέπει να παρευρεθούν αυτοπροσώπως, αντί για τηλεδιάσκεψη.
Οι απειλές του Τραμπ για οικονομικές κυρώσεις θεωρούνται καταλύτης για μια βαθύτερη αναθεώρηση των διατλαντικών σχέσεων, οδηγώντας την Ευρώπη να εξετάζει πιο σοβαρά ένα μέλλον χωρίς τη συμβατική αμερικανική προστασία.
Ευρωπαϊκή Αντίδραση
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η απειλητική στάση απέναντι στη Δανία, κυρίαρχο κράτος της Γροιλανδίας και σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, αποτελεί «κόκκινη γραμμή» που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Οι οικονομικές απειλές σε σύμμαχες χώρες θεωρούνται ουσιαστικά επίθεση στο εσωτερικό της δυτικής συμμαχίας.
«Αυτό ξεπερνά κάθε όριο», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico, προσθέτοντας πως η αντίληψη ότι η Ευρώπη ήταν αδύναμη απέναντι στον Τραμπ περιέχει αλήθεια, αλλά υπάρχουν σαφείς «κόκκινες γραμμές». Πολλοί αξιωματούχοι πλέον θεωρούν ότι η Αμερική υπό τον Τραμπ δεν είναι ούτε αξιόπιστος εμπορικός εταίρος ούτε εγγυητής ασφάλειας, με την ιδέα της «αναμονής μέχρι να τελειώσει η θητεία» να χάνει υποστηρικτές.
Παρά τις προσπάθειες ορισμένων κυβερνήσεων να διατηρήσουν τη διατλαντική σχέση, με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να προσπαθεί να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας, άλλοι αξιωματούχοι θεωρούν ρεαλιστικό ένα «μετά τις ΗΠΑ» σενάριο.
Η βάση για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας μπορεί να είναι η λεγόμενη «συμμαχία των πρόθυμων», μια άτυπη ομάδα κρατών που υποστηρίζουν την Ουκρανία, με συμμετοχή χωρών εντός και εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.
Σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από 35 χώρες διατηρούν συνεχή επικοινωνία, ενώ ηγετικά στελέχη, όπως ο Κιρ Στάρμερ, ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχουν δημιουργήσει άμεση επικοινωνία, ακόμα και μέσω κοινών ομάδων μηνυμάτων. Στις συνομιλίες συμμετέχει και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η δομή αυτή, γνωστή ως «Washington Group», έχει αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ, ανοίγοντας δρόμο για πιθανή νέα ευρωπαϊκή συμμαχία ασφάλειας.
Η Γροιλανδία ως σημείο καμπής
Μέχρι πρότινος, οι Ευρωπαίοι ηγέτες απαντούσαν με ψυχραιμία στις προκλήσεις Τραμπ. Η κρίση της Γροιλανδίας, ωστόσο, ανατρέπει τη στρατηγική αυτή. Ακόμη και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε δημόσια «λανθασμένες» τις απειλές του Αμερικανού προέδρου.
Η ΕΕ έχει θέσει στόχο την αυτοδύναμη αμυντική ικανότητα έως το 2030, ενώ συζητούνται προτάσεις για μόνιμο ευρωπαϊκό στρατό και νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει «σταθερή» στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας.
Επόμενα βήματα και συνέπειες
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για έναν κόσμο με λιγότερη αμερικανική στήριξη, αλλά με ποιο ρυθμό και σε ποιο κόστος. Οι αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν τη Δύση συνολικά, με πιθανές οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις, από εμπορικές εντάσεις μέχρι τη στρατιωτική προβολή ισχύος των ΗΠΑ σε Αφρική και Μέση Ανατολή χωρίς ευρωπαϊκή συνεργασία.
Με πληροφορίες από Politico
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
