Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, το όργανο που προορίζεται να επιβλέψει την ανοικοδόμηση της Γάζας, σύμφωνα με δήλωση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου τη Δευτέρα.
Κατά την τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων, ο Ντμίτρι Πεσκόφ ανέφερε ότι «ο πρόεδρος Πούτιν έλαβε, μέσω διπλωματικών διαύλων, πρόσκληση να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης». Όπως σημείωσε, το Κρεμλίνο εξετάζει την πρόταση και αναμένει περαιτέρω διευκρινίσεις από την αμερικανική πλευρά.
Το CNN απηύθυνε αίτημα για σχόλιο στον Λευκό Οίκο, χωρίς άμεση απάντηση.
Πρόσκληση και προς τον Λουκασένκο
Αργότερα την ίδια ημέρα, το υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας ανακοίνωσε ότι πρόσκληση έλαβε και ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάντερ Λουκασένκο.
Σε ανακοίνωσή της, η υπηρεσία Τύπου του υπουργείου ανέφερε ότι το Μινσκ «εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι η αμερικανική πλευρά αναγνωρίζει τη Λευκορωσία — όπως αναφέρεται ρητά στο κείμενο της ομιλίας — ως χώρα έτοιμη να αναλάβει την ευθύνη της οικοδόμησης μιας διαρκούς ειρήνης και να ηγηθεί με το παράδειγμα, επενδύοντας σε ένα ασφαλές και ευημερούν μέλλον για τις επόμενες γενιές».
Ο Λουκασένκο θεωρείται ο στενότερος πολιτικός σύμμαχος του Πούτιν και συχνά χαρακτηρίζεται ως «ο τελευταίος δικτάτορας της Ευρώπης».
Το σχέδιο για τη Γάζα και οι πρώτες αντιδράσεις
Η σύσταση του Συμβουλίου, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, αποτελεί βασικό στοιχείο του αμερικανικού σχεδίου — με τη στήριξη των Ηνωμένων Εθνών — για την αποστρατιωτικοποίηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας, η οποία έχει υποστεί εκτεταμένες καταστροφές έπειτα από τον διετή πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
Ήδη, ωστόσο, έχουν αρχίσει να διατυπώνονται επιφυλάξεις. Η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, προειδοποίησε την Κυριακή ότι το προτεινόμενο όργανο «φαίνεται να διαθέτει εντολή ευρύτερη από την απλή εφαρμογή του Σχεδίου Ειρήνης για τη Γάζα».
«Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν μοναδικό ρόλο στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και τη νομιμοποίηση να φέρνουν τα κράτη κοντά για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων. Παρά τις αδυναμίες του, ο ΟΗΕ και η υπεροχή του διεθνούς δικαίου είναι σήμερα πιο κρίσιμα από ποτέ», δήλωσε.
«Το μεγαλύτερο και πιο κύρους συμβούλιο»
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περιγράψει το εγχείρημα ως «το μεγαλύτερο και πιο κύρους συμβούλιο που έχει συγκροτηθεί ποτέ». Σύμφωνα με τις πληροφορίες, στην επιτροπή αναμένεται να συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ, ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.
Παράλληλα, πρόσκληση απευθύνθηκε και στο Ισραήλ για συμμετοχή ως ιδρυτικό κράτος-μέλος. Όπως δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο CNN, η πρόσκληση απευθυνόταν είτε στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου είτε σε άλλο εκπρόσωπο της ισραηλινής κυβέρνησης.
Ποιοι ηγέτες προσκλήθηκαν – και ποιοι αρνήθηκαν
Δεν είναι σαφές πόσες προσκλήσεις έχουν αποσταλεί συνολικά, καθώς οι σχετικές πληροφορίες προέρχονται κυρίως από τα ίδια τα κράτη και όχι από επίσημες ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου.
Μεταξύ των ηγετών που έλαβαν πρόσκληση συγκαταλέγονται ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν — ο οποίος, σύμφωνα με το Παρίσι, επέλεξε να μην συμμετάσχει — καθώς και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέ Μιλέι, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ ελ-Σίσι και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ινδία, Σέρτζιο Γκορ, ανέφερε επίσης ότι πρόσκληση εστάλη και στον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι. Ορισμένοι ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο Όρμπαν, δημοσιοποίησαν τις επιστολές πρόσκλησης, στις οποίες ο Τραμπ απευθύνεται προσωπικά στους αρχηγούς κρατών, καλώντας τις χώρες τους να συμμετάσχουν ως «ιδρυτικά μέλη».
Οικονομικοί όροι συμμετοχής
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τα κράτη που θα καταβάλουν ποσό ύψους 1 δισ. δολαρίων θα αποκτήσουν μόνιμη έδρα στο συμβούλιο. Αν και δεν υπάρχει υποχρέωση χρηματοδοτικής συνεισφοράς, τα μέλη που δεν καταβάλουν το ποσό θα συμμετέχουν με τριετή θητεία.
Όλα τα κεφάλαια που θα συγκεντρωθούν θα διατεθούν αποκλειστικά για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Όπως σημείωσε ο ίδιος αξιωματούχος, δεν προβλέπονται «υπερβολικές αμοιβές ή δυσανάλογο διοικητικό κόστος», σε αντίθεση με άλλους διεθνείς οργανισμούς.
Πιθανή επιστροφή Πούτιν στη διεθνή σκηνή
Ενδεχόμενη συμμετοχή του Βλαντιμίρ Πούτιν στο συμβούλιο θα σηματοδοτούσε μια αξιοσημείωτη επανεμφάνιση του Ρώσου προέδρου στη διεθνή σκηνή, έπειτα από την απομόνωση που ακολούθησε την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η εμπλοκή της Μόσχας στη σύγκρουση Ισραήλ–Χαμάς παραμένει περιορισμένη, αν και η Ρωσία προσφέρθηκε να μεσολαβήσει αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου, επικαλούμενη τις σχέσεις της τόσο με το Ισραήλ όσο και με τη Χαμάς.
Σε αντίθεση με πολλές δυτικές χώρες, η Ρωσία δεν χαρακτηρίζει επίσημα τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση. Ανώτατα στελέχη της Χαμάς επισκέφθηκαν τη Μόσχα λίγες εβδομάδες μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 στο Ισραήλ, κατά την οποία σκοτώθηκαν ή απήχθησαν τουλάχιστον 20 Ρώσοι πολίτες.
Το 2024, παλαιστινιακές οργανώσεις — ορισμένες εκ των οποίων βρίσκονταν σε αντιπαράθεση για σχεδόν δύο δεκαετίες — συναντήθηκαν στη Μόσχα. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το ρωσικό πρακτορείο TASS μετέδωσε ότι ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, αναμένεται να επισκεφθεί τη Ρωσία εντός της εβδομάδας.
Με πληροφορίες από CNN