Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες η κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ να ανοίξει τον δρόμο για ποινική έρευνα σε βάρος του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Τζερόμ Πάουελ, κλιμακώνοντας μια μακρόχρονη εκστρατεία πολιτικής πίεσης προς την κεντρική τράπεζα και επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της ανεξαρτησίας της νομισματικής πολιτικής.
Ο επικεφαλής της Fed έκανε λόγο για «πρόσχημα», υποστηρίζοντας ότι στόχος της κίνησης είναι η παρέμβαση στις αποφάσεις για τα επιτόκια, ενώ η εξέλιξη προκάλεσε καταδίκη από πρώην προέδρους της Fed, κορυφαίους οικονομικούς αξιωματούχους και μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ταυτόχρονα, οι αγορές αντέδρασαν άμεσα, με άνοδο των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές αποτίμησαν τις πιθανές συνέπειες μιας λιγότερο ανεξάρτητης Fed στον πληθωρισμό και στη χάραξη νομισματικής πολιτικής.
Αντίδραση των αγορών και κίνδυνοι για το κόστος δανεισμού
Η συγκεκριμένη αντίδραση, εφόσον ενισχυθεί, θα μπορούσε να περιορίσει τις φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ να αναδιαμορφώσει τη Fed, η οποία θεωρείται η πιο επιδραστική κεντρική τράπεζα παγκοσμίως και βασικός πυλώνας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, ενδέχεται να λειτουργήσει αντίθετα προς τις κυβερνητικές επιδιώξεις για την αντιμετώπιση ευρύτερων ζητημάτων «προσιτότητας», δηλαδή της δυνατότητας νοικοκυριών και επιχειρήσεων να δανείζονται και να καλύπτουν βασικές χρηματοοικονομικές ανάγκες με βιώσιμους όρους, εάν το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού αυξηθεί περαιτέρω.
Η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό των επιτοκίων για τον έλεγχο του πληθωρισμού, θεωρείται θεμελιώδης αρχή της ορθής οικονομικής πολιτικής, καθώς προστατεύει τη νομισματική στρατηγική από βραχυπρόθεσμες πολιτικές παρεμβάσεις και επιτρέπει την εστίαση στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα των τιμών.
Η κοινή παρέμβαση πρώην προέδρων της Fed
Τη Δευτέρα οι πρώην πρόεδροι της Fed Τζάνετ Γέλεν, Μπεν Μπερνάνκι και Άλαν Γκρίνσπαν, μαζί με πρώην ανώτατα στελέχη χάραξης οικονομικής πολιτικής της ομοσπονδιακής κυβέρνησης από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, προχώρησαν σε κοινή δημόσια παρέμβαση, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία τους για τις εξελίξεις.
Όπως υπογράμμισαν, «έτσι ασκείται η νομισματική πολιτική σε αναδυόμενες οικονομίες με αδύναμους θεσμούς», προειδοποιώντας ότι τέτοιες πρακτικές έχουν ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τον πληθωρισμό και τη συνολική λειτουργία των οικονομιών. Τόνισαν ότι πρόκειται για μια προσέγγιση που «δεν έχει καμία θέση στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου το κράτος δικαίου αποτελεί το θεμέλιο της οικονομικής επιτυχίας».
Αντιδράσεις εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος
Η υπόθεση προκάλεσε αντιδράσεις και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο γερουσιαστής Θομ Τίλις, μέλος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, χαρακτήρισε την κίνηση «τεράστιο λάθος» και δήλωσε ότι θα αντιταχθεί σε οποιονδήποτε διορισμό στη Fed από τον πρόεδρο Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου και του προσώπου που θα κληθεί να διαδεχθεί τον Πάουελ, έως ότου ολοκληρωθεί πλήρως η νομική διαδικασία.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν οι γερουσιαστές Κέβιν Κρέιμερ και Λίζα Μουρκόφσκι, η οποία προειδοποίησε ότι «αν η Fed χάσει την ανεξαρτησία της, θα πληγεί η σταθερότητα των αγορών και της ευρύτερης οικονομίας».
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs, Γιαν Χάτσιους, σημείωσε ότι οι εξελίξεις αυτές ενίσχυσαν τις ανησυχίες ότι η ανεξαρτησία της Fed «τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση».
Αγορές, χρυσός και μετοχές
Στο μεταξύ, ο χρυσός κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, το δολάριο υποχώρησε, ενώ οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες της Wall Street άνοιξαν με απώλειες. Ιδιαίτερες πιέσεις δέχθηκαν οι τραπεζικές μετοχές, εν μέσω της πρότασης της κυβέρνησης Τραμπ για την επιβολή ανώτατου ορίου στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών.
Το υπόβαθρο της έρευνας και οι θεσμικές ισορροπίες
Ο Τζερόμ Πάουελ, ο οποίος είχε διοριστεί από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη του 2017 και ο διορισμός του επιβεβαιώθηκε από τη Γερουσία στις αρχές του 2018, ολοκληρώνει τη θητεία του ως πρόεδρος της Fed τον Μάιο. Ωστόσο, μπορεί να παραμείνει στο Διοικητικό Συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας έως το 2028. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πρόσφατη κίνηση της κυβέρνησης ενισχύει τις πιθανότητες ο Πάουελ να παραμείνει στη θέση του, παρά τις αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις.
Η απειλή ποινικής δίωξης διατυπώθηκε περίπου δύο εβδομάδες πριν εξεταστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να απομακρύνει τη διοικήτρια της Fed, Λίσα Κουκ.
«Απειλές και διαρκής πίεση»
Ο ίδιος ο Πάουελ αποκάλυψε ότι η Fed έλαβε κλητεύσεις από ομοσπονδιακό σώμα ενόρκων, οι οποίες σχετίζονται με δηλώσεις που είχε κάνει στο Κογκρέσο το περασμένο καλοκαίρι σχετικά με υπερβάσεις κόστους σε έργο ανακαίνισης ύψους 2,5 δισ. δολαρίων στα κεντρικά γραφεία της Fed στην Ουάσινγκτον.
«Κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου», δήλωσε, προσθέτοντας ωστόσο ότι η συγκεκριμένη ενέργεια πρέπει να ιδωθεί στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων απειλών και της διαρκούς πίεσης που ασκείται προς τη Fed για χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερη πολιτική επιρροή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο NBC News, δήλωσε ότι δεν είχε γνώση των ενεργειών του υπουργείου Δικαιοσύνης, ενώ εκπρόσωπος του υπουργείου αρνήθηκε να σχολιάσει την υπόθεση, επισημαίνοντας ότι έχει δοθεί εντολή για προτεραιοποίηση ερευνών που αφορούν πιθανή κατάχρηση δημόσιων πόρων.
Με πληροφορίες από Reuters
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
