Θέσεις «μάχης» παίρνουν κυβέρνηση και αγρότες εν όψει του αυριανού ραντεβού στο Μέγαρο Μαξίμου, με τους αγρότες να επιδιώκουν να λάβουν όσο το δυνατόν περισσότερα μπορούν, ώστε να ικανοποιήσουν όλα τα αιτήματά τους και την κυβέρνηση να οχυρώνεται πίσω από τις εξαγγελίες της περασμένης Τετάρτης.
Αν και η συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur έχει ρίξει τα τελευταία 24ωρα βαριά σκιά στο αγροτικό μέτωπο, τα κλειδιά για να λύσουν τα χειρόφρενα των τρακτέρ βρίσκονται και σε αιτήματα που οι αγρότες βάζουν εμφατικά από την αρχή των κινητοποιήσεών τους, όπως είναι το αγροτικό ρεύμα και οι φόροι στο αγροτικό πετρέλαιο.
Το πλαίσιο της κυβέρνησης
Ειδικά σε αυτά τα δυο «καυτά» μέτωπα η κυβέρνηση έχει θέσει συγκεκριμένο πλαίσιο συζήτησης παρουσιάζοντας στην διυπουργική συνέντευξη Τύπου της περασμένης Τετάρτης αναλυτικά μέτρα.
Ειδικά για το αγροτικό ρεύμα το πακέτο μέτρων που παρουσίασε η κυβέρνηση προβλέπει:
- Επέκταση της σταθερής τιµής για επιπλέον 2 έτη στο 100% της κατανάλωσης από 1η Απριλίου 2026 έως 1η Απριλίου 2028. Υπενθυμίζεται πως σύμφωνα με τα σημερινά ισχύοντα, η σταθερή τιμή θα αφορούσε από το 2026 ένα τμήμα μόνο της κατανάλωσης (30%) στο αγροτικό τιμολόγιο και η υπόλοιπη κατανάλωση θα τιμολογούνταν με κυμαινόμενες τιμές.
- Για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσµες οφειλές η σταθερή τιµή εντός του ΓΑΙΑ µειώνεται σε 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα από 9,3 λεπτά/kWh ή 9,8 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα σήμερα. Η τιμή αυτή θα ισχύει για όλους τους κατόχους συνδέσεων αγροτικού ρεύµατος.
- Για όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή παραμένει από 10,5 λεπτά/kWh έως 11 λεπτά/ kWh.
Δηλαδή, οι αγρότες παίρνουν μείωση της σταθερής τιμής εντός του ΓΑΙΑ και επέκτασή της για άλλα δυο χρόνια έως το 2028.
Σε αυτό το πλαίσιο, γίνεται πολύ κουβέντα αν θα μπορούσε η τιμή της αγροτικής κιλοβατώρας να μειωθεί κι άλλο και να φτάσει για παράδειγμα στα 8 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, με κυβερνητικά στελέχη πάντως να λένε πως δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια, καθώς εξαντλήθηκαν όλες οι δυνατότητες στο απώτατο όριο για τα μέτρα που ανακοινώθηκαν πριν λίγα 24ωρα.
Τιμολόγιο ρεύματος φθηνότερο από το ΚΟΤ
Παράγοντες της αγοράς παρατηρούν, μάλιστα, πως η τιμή των 0,085€/kWh είναι μικρότερη ακόμη και από την τιμή που απολαμβάνουν τα ευάλωτα νοικοκυριά, τα οποία είναι ενταγμένα στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο.
Ειδικότερα, στο ΚΟΤ είναι σήμερα ενταγμένα 400.000 νοικοκυριά με εισοδηματικά κριτήρια. Αν εξαιρέσει κανείς τους 100.000, που είναι οι φτωχότεροι των φτωχών και βρίσκονται στο ΚΟΤ Α, τα 300.000 νοικοκυριά που είναι στο ΚΟΤ Β, επίσης φτωχά και ευάλωτα νοικοκυριά, πληρώνουν σήμερα ηλεκτρικό ρεύμα στα 9,3 λεπτά/kWh, όσο δηλαδή πληρώνουν και οι αγρότες σήμερα.
Μετά την μείωση στο αγροτικό τιμολόγιο στα 8,5 λεπτά του ευρώ, οι αγρότες θα πληρώνουν φτηνότερα και από τα 3/4 των ευάλωτων νοικοκυριών της χώρας, που λόγω ιδιαίτερα χαμηλού εισοδήματος είναι ενταγμένα στα ειδικά Κοινωνικά Τιμολόγια. Για παράδειγμα, στο ΚΟΤ Β εντάσσονται ζευγάρια με οικογενειακό ετήσιο εισόδημα έως 13.500€ και αν έχουν δυο παιδιά, 18.000€ το χρόνο…
Μετά την νέα μείωση στα 8,5 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, το αγροτικό τιμολόγιο γίνεται έτσι το φτηνότερο τιμολόγιο στην χώρα, φτηνότερο ακόμη και από τα τιμολόγια των ευάλωτων νοικοκυριών και φυσικά πολύ πιο οικονομικό από το μέσο τιμολόγιο που προσφέρεται σήμερα σε νοικοκυριά και – πολύ περισσότερο – σε επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, μάλιστα, που οι αγρότες στα αγροτικά τιμολόγια ρεύματος δεν πληρώνουν τέλη υπέρ ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ όπως πληρώνουν όλοι οι υπόλοιποι καταναλωτές, αλλά ούτε και Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, ενώ έχουν μειωμένες χρεώσεις ΕΤΜΕΑΡ και ΥΚΩ.
«Υπολογίζουμε πως συγκριτικά με ένα ευρέως διαδεδομένο οικιακό τιμολόγιο, όπως για παράδειγμα το πράσινο της ΔΕΗ, για κάθε 10 ευρώ του οικιακού λογαριασμού ο αγρότης πληρώνει 4 ευρώ. Κι αυτό με την σημερινή τιμή στα 9,3 λεπτά του ευρώ», αναφέρουν ενεργειακοί αναλυτές, υπογραμμίζοντας πως πουθενά στην Ευρώπη δεν υπάρχει αντίστοιχο τιμολόγιο για το αγροτικό ρεύμα.
Η επιστροφή του ΕΦΚ στο πετρέλαιο
Στο μέτωπο του πετρελαίου, οι αγρότες ζητούν αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, με την ΑΑΔΕ και το οικονομικό επιτελείο να αντιπροτείνει επιστροφή του ΕΦΚ στην αντλία, άμεσα δηλαδή την ώρα που γεμίζει ο αγρότης το τρακτέρ.
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει πως η ΑΑΔΕ θα αναπτύξει μια ειδική ψηφιακή εφαρμογή, μέσω της οποίας θα γίνεται η άμεση επιστροφή του ΕΦΚ στους αγρότες, ώστε να είναι σαν να βάζουν «αφορολόγητο» πετρέλαιο. Ειδικότερα:
- Κάθε αγρότης θα κατεβάσει στο κινητό του τη νέα εφαρµογή που θα δηµιουργηθεί µέσω του myDATA app
- Η εφαρµογή θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο
- Μέσω διαλειτουργικότητας µε την ΑΑΔΕ θα ελέγχεται σε πραγµατικό χρόνο: Ότι ο πελάτης είναι αγρότης δικαιούχος έκπτωσης, ότι το προϊόν είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει επαρκές υπόλοιπο έκπτωσης
- Έκπτωση δίνεται «στην αντλία», µε την έκδοση του τιµολογίου (στο οποίο θα περιλαµβάνεται ο κωδικός QR)
- Για τους πρατηριούχους, θα αναπτυχθεί ειδική διαδικασία συµψηφισµού/επιστροφής του ΕΦΚ σε πολύ σύντοµα χρονικά διαστήµατα.
Τα αγκάθια του συστήματος
Στο νέο σύστημα, ωστόσο που παρουσίασε η κυβέρνηση υπάρχουν δυο μεγάλα αγκάθια:
- Το χρονοδιάγραμμα «κλωτσάει» την λύση αρκετά μακριά, καθώς το νέο καθεστώς προγραμματίζεται να εφαρμοστεί από 1η Νοεµβρίου του 2026, µετά δηλαδή την υποβολή του νέου ΟΣΔΕ 2026 και µέχρι τότε θα εφαρμόζεται το υπάρχον σύστηµα, κάτι που δεν ικανοποιεί τους αγρότες.
- Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για αύξηση των ορίων της επιδότησης του ΕΦΚ, αφού και για το 2026 ο προϋπολογισμός προβλέπει για το συγκεκριμένο μέτρο ακριβώς το ίδιο ποσό που δαπανήθηκε και το 2024.
Η κυβέρνηση υποσχέθηκε την σύσταση επιτροπής που θα επανεξετάσει τα όρια της επιδότησης του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο ανά καλλιέργεια, κάτι που μένει να αποδειχθεί αύριο αν ικανοποιεί τους αγρότες, που, πάντως, έχουν ζητήσει σε όλους τους τόνους αύξηση στα πλαφόν επιστροφής του ΕΦΚ για το αγροτικό πετρέλαιο και, πολύ περισσότερο, αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, κάτι που όμως απορρίπτει το οικονομικό επιτελείο καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος της έκρηξης του λαθρεμπορίου.