Μόλις έξι ημέρες πριν την πολυδιαφημισμένη ομιλία του στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίζει για τις τελευταίες εκκρεμότητες των εξαγγελιών του, συνεπώς και των πολιτικών επιδιώξεων που κρύβονται πίσω από αυτές. Άλλωστε, η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης βρίσκει τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική συγκυρία.
Μετά τη συρρίκνωση των ευρωεκλογών που έγιναν την περασμένη χρονιά, αλλά και τις κοινωνικές πιέσεις που προκαλεί η ακρίβεια, η ΔΕΘ μετατρέπεται σε κεντρικό βήμα επανεκκίνησης του κυβερνητικού αφηγήματος.
Το «πακέτο» μέτρων που θα ανακοινωθεί έχει ως κοινό παρονομαστή την ουσιαστική ενίσχυση των εισοδημάτων και την προσπάθεια επαναπροσέγγισης κοινωνικών ομάδων, που τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκαν από τη Νέα Δημοκρατία.
Μισθωτοί και συνταξιούχοι στο επίκεντρο των εξαγγελιών
Στην καρδιά των εξαγγελιών βρίσκονται οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 ενεργοποιείται νέα φορολογική κλίμακα, που θα μειώνει το βάρος για τα μεσαία εισοδήματα (20.000 – 50.000 ευρώ), δίνοντας «ανάσες» σε οικογένειες με παιδιά και πολύτεκνους. Οι αλλαγές αποσκοπούν στο να αποτρέψουν το φαινόμενο οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις να εξανεμίζονται από την υψηλή φορολογία.
Παράλληλα, τον Απρίλιο του 2026 θα έρθει νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό, από τα 880 στα 911 ευρώ, που φέρνει την κυβέρνηση πιο κοντά στον στόχο των 950 ευρώ έως το 2027. Η αύξηση θα συμπαρασύρει τριετίες, συλλογικές συμβάσεις αλλά και μια οριζόντια βελτίωση στους μισθούς του Δημοσίου.
Οι συνταξιούχοι θα δουν επίσης ετήσια αύξηση γύρω στο 2,5%, ενώ εξετάζεται η κατάργηση ή μείωση της «προσωπικής διαφοράς» για όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν το 2016, ανοίγοντας τον δρόμο για πραγματικές αυξήσεις που δεν είχαν δει εδώ και χρόνια.
Ένα δεύτερο πακέτο κινήτρων αφορά τη στήριξη των οικογενειών: Αύξηση αφορολόγητου ανά παιδί, ευνοϊκότεροι όροι για τρίτεκνους και πολύτεκνους, πιθανή κατάργηση ηλικιακού ορίου για το επίδομα των 250 ευρώ στους συνταξιούχους.
Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση εντάσσει και πιο «τολμηρές» παρεμβάσεις δημογραφικού χαρακτήρα, όπως η κρατική συνδρομή σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Διαβάστε επίσης: ΔΕΘ 2025: Η μεσαία τάξη στο επίκεντρο - Τι εξετάζεται για φορολογία και οικογένειες
Ελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους ελεύθερους επαγγελματίες, μια κατηγορία που είχε βρεθεί στο στόχαστρο της κριτικής για το τεκμαρτό φορολογικό σύστημα. Με τις νέες ανακοινώσεις, οι αυτοαπασχολούμενοι σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους απαλλάσσονται πλήρως από την τεκμαρτή φορολόγηση, ενώ σε βάθος χρόνου προαναγγέλλεται η κατάργησή της για όλους, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδώσουν τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής.
Στο πεδίο της ακίνητης περιουσίας, το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει αύξηση της έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ από 20% σε 30% ή και 40% για ακίνητα που έχουν ασφαλιστική κάλυψη έναντι φυσικών καταστροφών.
Παράλληλα, καταργείται ο φόρος 15% στα συμβόλαια υγείας για πολίτες άνω των 60 ετών. Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν διπλή στόχευση: από τη μία δίνουν άμεσο όφελος σε ιδιοκτήτες και ασφαλισμένους, από την άλλη ενισχύουν την ασφαλιστική κουλτούρα σε μια χώρα που παραμένει εκτεθειμένη σε φυσικούς κινδύνους.
Πίσω από τις οικονομικές εξαγγελίες βρίσκεται μια σαφής πολιτική στρατηγική. Η κυβέρνηση επιχειρεί να επανασυνδεθεί με κοινωνικές κατηγορίες που υπήρξαν πυλώνες της εκλογικής της κυριαρχίας το 2019 και το 2023: Μισθωτούς της μεσαίας τάξης, συνταξιούχους, οικογενειάρχες και ελεύθερους επαγγελματίες. Οι ίδιες κατηγορίες υπήρξαν όμως και οι πιο πιεσμένες από την ακρίβεια και τη φορολογία, με αποτέλεσμα να εκφραστεί δυσαρέσκεια και αποσυσπείρωση.
Το κεντρικό μήνυμα «αυτόματο αποτύπωμα στην τσέπη των πολιτών» δείχνει την αγωνία του Μεγάρου Μαξίμου να παρουσιάσει μέτρα με άμεσο αντίκτυπο. Η έμφαση στις φορολογικές ελαφρύνσεις, και όχι σε επιδοματικού τύπου παρεμβάσεις, ευελπιστεί να πείσει τη μεσαία τάξη ότι η κυβέρνηση δεν περιορίζεται σε προσωρινές ενισχύσεις, αλλά δημιουργεί μόνιμο πλαίσιο ελάφρυνσης.
Η επιλογή της ΔΕΘ ως πεδίου ανακοινώσεων δεν είναι τυχαία. Παραδοσιακά, η Έκθεση λειτουργεί ως «πολιτική αφετηρία» κάθε φθινόπωρο, αλλά φέτος, εν όψει μιας πιθανής εκλογικής χρονιάς, πάντως σίγουρα προεκλογικής, αποκτά χαρακτήρα κομβικό. Οι εξαγγελίες δεν απευθύνονται μόνο στους άμεσα ωφελημένους, αλλά επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα συνολικό αφήγημα σταθερότητας και μεσοπρόθεσμης προοπτικής.
Διαβάστε επίσης: ΔΕΘ 2025: Τι ζήτησαν οι φορείς από τον πρωθυπουργό - Εμφαση σε εισαγωγές και εξαγωγές
Οι δυσκολίες του κυβερνητικού σχεδίου
Ωστόσο, το κυβερνητικό σχέδιο έχει σαφείς δυσκολίες. Η εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας και των ελαφρύνσεων θα εξαρτηθεί από τη δημοσιονομική αντοχή, σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις από την ακρίβεια και το δημόσιο χρέος παραμένουν έντονες. Παράλληλα, η σταδιακή κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης, αν και πολιτικά δημοφιλής, εγείρει ερωτήματα για την ικανότητα του κράτους να περιορίσει αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή.
Στο πεδίο των συντάξεων, η κατάργηση ή μείωση της προσωπικής διαφοράς είναι σύνθετο εγχείρημα, καθώς ενέχει δημοσιονομικό κόστος και απαιτεί πολιτική διαχείριση για να μην δημιουργήσει νέες ανισότητες.
Αντίστοιχα, τα κίνητρα στον ΕΝΦΙΑ και την ασφάλιση κατοικιών, αν και θετικά, εξαρτώνται από την ανταπόκριση των ιδιοκτητών και τη λειτουργία της ασφαλιστικής αγοράς, η οποία εμφανίζει ήδη τάσεις συγκέντρωσης και υψηλών χρεώσεων.
Συνολικά, οι εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φετινή ΔΕΘ επιχειρούν να προσφέρουν ένα πολυεπίπεδο αφήγημα: μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις, ενίσχυση μισθών και συντάξεων, στήριξη της οικογένειας, κίνητρα για ασφάλιση και ιδιοκτησία. Στόχος είναι να δοθεί η εικόνα μιας κυβέρνησης που, μετά τις δύσκολες αποφάσεις προηγούμενων ετών, επιστρέφει με «θετικές εκπλήξεις» και χειροπιαστά οφέλη.
Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής θα κριθεί σε δύο επίπεδα: πρώτον, στο αν οι πολίτες θα δουν όντως διαφορά στο εισόδημά τους μέσα στο 2026, και δεύτερον, στο αν η Νέα Δημοκρατία θα καταφέρει να μετατρέψει αυτή τη διαφορά σε πολιτικό κεφάλαιο. Με άλλα λόγια, το «καλάθι της ΔΕΘ» δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και σαφώς πολιτικό, με έντονη εκλογική αναφορά.