Οι επενδυτές συσσωρεύουν νέα στοιχήματα σε χρυσό και ευρωπαϊκές αμυντικές μετοχές, ως απάντηση στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Οι αγορές φοβούνται ένα γεωπολιτικό ρήγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στη διάλυση του ΝΑΤΟ, να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια τάξη και να πλήξει το δολάριο.
Παρότι τα κέρδη σε χρυσό και αμυντικές μετοχές εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν ανεξάρτητα από την έκβαση της υπόθεσης της Γροιλανδίας, οι επενδυτές καλούνται να αποφασίσουν πώς θα τοποθετηθούν απέναντι σε ενδεχόμενες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης
Ο Τραμπ επιδιώκει τον έλεγχο της δανικής επικράτειας είτε μέσω εξαγοράς είτε ακόμη και με στρατιωτικά μέσα. Η Γροιλανδία, ωστόσο, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί να αποτελέσει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών, στάση που στηρίζουν τόσο η Ευρώπη όσο και ο Καναδάς.
Αν και οι επενδυτές είχαν μέχρι πρότινος υποβαθμίσει αυτές τις φιλοδοξίες, η αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις ΗΠΑ σε στρατιωτική επιχείρηση, τις καθιστά πλέον πιο απτές. Για τις αγορές που ανέμεναν μείωση του ρίσκου μετά την περσινή αναταραχή λόγω των δασμών, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα δύσκολο ξεκίνημα για το 2026.
Πολλαπλές εστίες ανησυχίας για τις αγορές
Ο Τραμπ έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παρέμβασης στις αναταραχές στο Ιράν, ενώ η απειλή της αμερικανικής κυβέρνησης να απαγγείλει κατηγορίες στον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Fed.
Ο χρυσός κατέγραψε άνοδο άνω του 4% την περασμένη εβδομάδα, μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, και έφθασε σε νέο ιστορικό υψηλό τη Δευτέρα. Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές αμυντικές μετοχές σημείωσαν νέα ιστορικά υψηλά, καταγράφοντας την ισχυρότερη εβδομαδιαία άνοδο των τελευταίων πέντε ετών, με κέρδη 10%.
Ο χρυσός ως καταφύγιο σε περιόδους αβεβαιότητας
«Αν κοιτάξει κανείς τις τιμές του χρυσού, φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι αγορές ανησυχούν για τον γεωπολιτικό κίνδυνο», δήλωσε ο Matthew Miskin, συν-επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στη Manulife John Hancock Investments.
Ο χρυσός, αν και δεν αποδίδει τόκο, θεωρείται παραδοσιακά ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας και μεταβλητότητας. Πολλοί επενδυτές έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά την έκθεσή τους στο πολύτιμο μέταλλο, μεταξύ αυτών και ο διαχειριστής hedge fund Ray Dalio, ο οποίος πέρυσι είχε υποαποδώσει σε σχέση με τις αμερικανικές μετοχές.
Οι αμερικανικές φιλοδοξίες για τη Γροιλανδία θα μπορούσαν να έχουν ευρύτερες επιπτώσεις, όχι μόνο για το ΝΑΤΟ, αλλά και για τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς και για τις εντάσεις της Κίνας με την Ιαπωνία και την Ταϊβάν.
Απειλή για το ΝΑΤΟ και την παγκόσμια τάξη
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια βίαιη κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ εις βάρος της Δανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να σημάνει όχι μόνο το τέλος της στρατιωτικής συμμαχίας, αλλά και σοβαρή ανατροπή της παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων.
«Θα αμφισβητούσε σε βάθος την παγκόσμια τάξη που έχει διαμορφωθεί από το Bretton Woods II και το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ», σημείωσε ο Steve Kolano, CIO της Integrated Partners.
Άνοδος των ευρωπαϊκών αμυντικών μετοχών
Καθώς η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να βασιστεί λιγότερο στις ΗΠΑ για την άμυνά της, οι επενδυτές στρέφονται μαζικά στις ευρωπαϊκές αμυντικές μετοχές. Ο κλάδος έχει υπερτριπλασιαστεί από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η γερμανική Rheinmetall κατέγραψε άνοδο 19% την περασμένη εβδομάδα, ενώ η σουηδική Saab ενισχύθηκε κατά 22%.
«Με τη ρητορική για τη Γροιλανδία, η ανοδική τάση διατηρείται», δήλωσε ο Jeremie Peloso, επικεφαλής ευρωπαϊκής στρατηγικής στην BCA Research.
Δύσκολες επενδυτικές επιλογές και περιορισμένες αντιδράσεις
Πέρα από τον χρυσό και τις αμυντικές μετοχές, οι υπόλοιπες επενδυτικές επιλογές παραμένουν δύσκολες.
«Ο πολιτικός και γεωπολιτικός κίνδυνος είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποτιμηθεί», ανέφερε η Idanna Appio, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου στη First Eagle Investments. «Πρόκειται για γεγονότα χαμηλής πιθανότητας αλλά με τεράστιο αντίκτυπο».
Αυτό εξηγεί και τη μέχρι στιγμής περιορισμένη αντίδραση των αγορών, με τις παγκόσμιες μετοχές κοντά σε ιστορικά υψηλά και τα δανικά κρατικά ομόλογα να κινούνται σε ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά. Η κορώνα της Δανίας έχει αποδυναμωθεί ελαφρώς, αλλά παραμένει κοντά στην κεντρική ισοτιμία της σύνδεσής της με το ευρώ.
Τι θα άλλαζε ένα στρατιωτικό επεισόδιο
Η κατάσταση θα μπορούσε να μεταβληθεί ραγδαία σε περίπτωση στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με τον Jack Ablin, CIO της Cresset Capital, μια τέτοια εξέλιξη «θα αποτελούσε μείζον γεγονός, προκαλώντας αποστροφή προς το ρίσκο τόσο στις μετοχές όσο και στο δολάριο».
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι βραχυπρόθεσμα το δολάριο και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα θα επωφελούνταν από μια στροφή προς την ασφάλεια. Ωστόσο, μια σοβαρή ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα του δολαρίου και να οδηγήσει σε μετακίνηση κεφαλαίων εκτός ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από Reuters