Ετος κρίσιμων εξελίξεων αναμένεται να αποτελέσει το 2026 για τον κλάδο της ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς δρομολογούνται μεταβολές που επηρεάζουν βασικές παραμέτρους της λειτουργίας του συστήματος. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με το ενεργειακό μείγμα, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και την ασφάλεια εφοδιασμού, διαμορφώνοντας το πλαίσιο για την επόμενη φάση του κλάδου.
Στο πλαίσιο αυτό, πέντε βασικοί άξονες αναμένεται να καθορίσουν τις εξελίξεις εντός του 2026.
1. Απολιγνιτοποίηση
Το 2026 σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της απολιγνιτοποίησης της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, με την οριστική παύση λειτουργίας των τελευταίων λιγνιτικών μονάδων στο λεκανοπέδιο της Κοζάνης (ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ΙΙΙ, IV, V και Πτολεμαΐδα V). Πρόκειται για μια εξέλιξη που κλείνει έναν κύκλο πολλών δεκαετιών για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα, το οποίο επί μακρόν βασίστηκε στη φθηνή και αξιόπιστη, πλην όμως ρυπογόνο και τα τελευταία χρόνια οικονομικά ασύμφορη λόγω του κόστους εκπομπής ρύπων, ηλεκτροπαραγωγή από θερμικές μονάδες με καύσιμο τον λιγνίτη.
Κεντρικό στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία αποτελεί η σχεδιαζόμενη μετατροπή της μονάδας Πτολεμαΐδα V από λιγνιτική σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο, μετά και τη χορήγηση σχετικής έγκρισης από την ΡΑΑΕΥ. Σε πρώτο στάδιο προβλέπεται η μετατροπή του σταθμού σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου ισχύος 350 MW, με δυνατότητα μελλοντικής αναβάθμισης σε 500 MW και περαιτέρω επέκταση. Η εκτιμώμενη επένδυση υπερβαίνει τα 300 εκατ. ευρώ, ενώ σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΔΕΗ οι εργασίες μετατροπής του σταθμού, ο οποίος θα είναι τεχνολογικά «hydrogen-ready», αναμένεται να ξεκινήσουν εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Για την τροφοδοσία της μονάδας με φυσικό αέριο έχει προγραμματιστεί η κατασκευή νέου αγωγού μεταφοράς μήκους περίπου 10 χιλιομέτρων, ο οποίος, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός του 2027. Κατά τη φάση υλοποίησης του έργου αναμένεται να δημιουργηθούν περίπου 300 νέες θέσεις εργασίας στην περιοχή.
Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο της μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική περίοδο, η ΔΕΗ έχει παρουσιάσει ένα εκτεταμένο επενδυτικό πλάνο συνολικού ύψους περίπου 5,75 – 5,8 δισ. ευρώ, με δυνατότητα επέκτασης υπό προϋποθέσεις έως και στα 12 δισ. ευρώ περίπου. Το σχέδιο περιλαμβάνει έργα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ενέργειας, τη δημιουργία υποδομών τηλεπικοινωνιών και data centers, καθώς και άλλες τεχνολογικές επενδύσεις, με στόχο τη σταδιακή αναδιάρθρωση του παραγωγικού προφίλ της περιοχής και τη μετατροπή της σε ενεργειακό και τεχνολογικό κόμβο χαμηλών εκπομπών.
2. Μπαταρίες
Το 2026 αποτελεί έτος - ορόσημο για την ένταξη μεγάλων αυτόνομων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα, με τη θέση σε λειτουργία των πρώτων έργων μεγάλης κλίμακας που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί και βρίσκονται σε φάση υλοποίησης. Οι υποδομές αυτές επιτρέπουν την αποθήκευση πλεονάζουσας ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την επανέγχυσή της στο σύστημα σε περιόδους μειωμένης «πράσινης» παραγωγής, συμβάλλοντας στον περιορισμό των περικοπών ΑΠΕ και στην ενίσχυση της ευελιξίας και της ευστάθειας του συστήματος. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η ανάπτυξη των μονάδων αποθήκευσης εκτιμάται ότι μπορεί να υποστηρίξει μια αποδοτικότερη αξιοποίηση της διαθέσιμης παραγωγής, στοιχείο που αναγνωρίζεται ως παράγοντας εξομάλυνσης της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Αναλυτικά, έως τα τέλη του 2026 εκτιμάται ότι θα τεθεί σε λειτουργία σημαντική νέα ισχύς αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, η οποία βάσει των έργων που έχουν αδειοδοτηθεί και βρίσκονται σε φάση υλοποίησης μέσω των τριών πρώτων διαγωνιστικών κύκλων, εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 900 MW. Στο πρώτο κύμα ένταξης αυτόνομων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας περιλαμβάνονται έργα μεγάλης κλίμακας που υλοποιούνται από τον Όμιλο ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, στο πλαίσιο του ευρύτερου επενδυτικού του σχεδιασμού για την αποθήκευση ενέργειας. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν μονάδες αποθήκευσης ισχύος 50 MW στην περιοχή της Κοζάνης και στο Αμύνταιο.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η στρατηγική συνεργασία μεταξύ της METLEN και του Ομίλου Καράτζη για την ανάπτυξη αυτόνομου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας (BESS) ισχύος 330 MW και χωρητικότητας 790 MWh στη Θεσσαλία. Το έργο συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλύτερων standalone συστημάτων αποθήκευσης που έχουν δρομολογηθεί στην Ελλάδα, ενώ έχει προϋπολογισμό περίπου 170 εκατ. ευρώ και, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026.
Από την πλευρά της, η Principia ολοκλήρωσε εντός του 2025 την πρώτη της αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, γνωστή ως «Θεμέλιο», στον Πολύγυρο Χαλκιδικής, με εγκατεστημένη ισχύ περίπου 49 MW και χωρητικότητα 127 MWh. Η μονάδα κατασκευάστηκε εντός του 2025 και εισήλθε σε φάση λειτουργίας πριν το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας την είσοδο της εταιρείας στον τομέα των αυτόνομων έργων αποθήκευσης. Αντίστοιχες επενδύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους όπως οι Helleniq Energy, Motor Oil και ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.
3. Οι διασυνδέσεις
Μετά την ολοκλήρωση και την έναρξη εμπορικής λειτουργίας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής το 2025, ο ΑΔΜΗΕ εστιάζει στην υλοποίηση και περαιτέρω ωρίμανση των υπόλοιπων νησιωτικών διασυνδέσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, στο πρώτο εξάμηνο του 2026 προβλέπεται να ολοκληρωθεί η τέταρτη και τελευταία φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων, με την ένταξη των νησιών Σαντορίνη, Φολέγανδρος, Μήλος και Σέριφος στο Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Οι υποβρύχιες καλωδιακές συνδέσεις έχουν ολοκληρωθεί, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη τα έργα κατασκευής των νέων Υποσταθμών Υψηλής Τάσης στα νησιά. Η ολοκλήρωση των διασυνδέσεων ανοίγει τον δρόμο για την εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ ισχύος περίπου 332 MW στα νησιά των Κυκλάδων.
Όσον αφορά τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων, ο ΑΔΜΗΕ προχώρησε στα τέλη Δεκεμβρίου σε επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού για την ηλεκτρική διασύνδεση Κορίνθου – Κω, με καλώδιο 1.290 χιλιομέτρων και μεταφορική ικανότητα 1.000 MW. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι αδειοδοτικές και μελετητικές διαδικασίες για τους σταθμούς μετατροπής σε Κόρινθο και Κω, καθώς και η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία έχει υποβληθεί και βρίσκεται σε στάδιο αξιολόγησης. Στον υφιστάμενο σχεδιασμό του Διαχειριστή, στόχος παραμένει η ολοκλήρωση του έργου έως το 2029, υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης ολοκλήρωσης των διαγωνιστικών, αδειοδοτικών και κατασκευαστικών σταδίων.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 αναμένεται η περαιτέρω ωρίμανση και ολοκλήρωση των περιβαλλοντικών διαδικασιών για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελετητικές εργασίες για την εναέρια γραμμή μεταφοράς υψηλής τάσης εντός της Λέσβου, καθώς και για την κατασκευή νέων υποσταθμών στο πλαίσιο της διασύνδεσης του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Το έργο, το οποίο στοχεύει στη διασύνδεση της Λέσβου, της Χίου και λοιπών νησιών της περιοχής, έχει ενταχθεί στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2024–2033 και έχει χαρακτηριστεί υψηλής προτεραιότητας, λόγω της σημασίας του για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης των νησιών.
Τα εν εξελίξει έργα αναδεικνύουν και το ζήτημα της κεφαλαιακής ενίσχυσης του ΑΔΜΗΕ, καθώς οι κεφαλαιακές του ανάγκες εκτιμώνται σε περίπου 1 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, ήδη από το 2025 βρίσκεται στο τραπέζι το ενδεχόμενο Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου.
4. Η διασύνδεση Ελλάδας - Αιγύπτου
Στο πλαίσιο των διεθνών ενεργειακών συνεργασιών προωθείται η σχεδιαζόμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου (GREGY), έργο που βρίσκεται σε στάδιο μελετών και αδειοδοτικής ωρίμανσης. Ο σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος (HVDC) μήκους περίπου 950 χιλιομέτρων και μεταφορικής ικανότητας έως 3.000 MW, με στόχο τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από μεγάλης κλίμακας έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που προγραμματίζεται να αναπτυχθούν στην Αίγυπτο.
Η τελική επενδυτική απόφαση (Final Investment Decision – FID) για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY τοποθετείται, σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις του φορέα ανάπτυξης, εντός του 2026, υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης των τεχνικών, ρυθμιστικών και χρηματοδοτικών προαπαιτουμένων. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται σε περίπου 13 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της διασύνδεσης και των συνοδευτικών επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ανάλογα με την τελική διαμόρφωση του έργου.
Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, ελληνικές συστημικές τράπεζες και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων φέρονται να έχουν εκφράσει, σε προκαταρκτικό επίπεδο, ενδιαφέρον διερεύνησης χρηματοδοτικής συμμετοχής, χωρίς να έχουν ληφθεί δεσμευτικές αποφάσεις. Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη χαρτοφυλακίου έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Αίγυπτο, το οποίο έχει εκτιμηθεί ότι απαιτεί επενδύσεις πολλών δισ. ευρώ, προκειμένου να τροφοδοτεί αποκλειστικά τη διασύνδεση, με τα ακριβή μεγέθη να εξαρτώνται από την τελική διαμόρφωση του έργου.
Σε τεχνικό επίπεδο, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο μελετητικής ωρίμανσης, ενώ εξελίσσεται η αξιολόγηση εναλλακτικών χαράξεων για την επιλογή της βέλτιστης όδευσης του υποθαλάσσιου καλωδίου. Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την προκήρυξη διαγωνισμών για γεωφυσικές και γεωτεχνικές έρευνες στο υποθαλάσσιο τμήμα, καθώς και την περαιτέρω ωρίμανση των περιβαλλοντικών μελετών, στο πλαίσιο της αδειοδοτικής διαδικασίας. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η έναρξη λειτουργίας της διασύνδεσης τοποθετείται χρονικά στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, υπό την προϋπόθεση έγκαιρης ολοκλήρωσης των αδειοδοτικών, τεχνικών και χρηματοδοτικών σταδίων.
→ Διαβάστε επίσης: Ρεύμα: «Ανατομία» της ηλεκτροπαραγωγής το 2025 - Ο «καυτός» Φεβρουάριος, ο ήπιος Αύγουστος και το «σιδηρούν παραπέτασμα»
5. Υδρογονάνθρακες και κάθετος διάδρομος
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κομβικό έτος για τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό, εντός του 2026 αναμένεται η κύρωση από τη Βουλή της σύμβασης παραχώρησης τεσσάρων νέων υπεράκτιων περιοχών νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου στην κοινοπραξία Chevron – Helleniq Energy, εξέλιξη που, σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σχεδιασμό, ανοίγει τον δρόμο για την έναρξη σεισμικών ερευνών.
Παράλληλα, η παραχώρηση Block 2 στο Ιόνιο Πέλαγος, δυτικά της Κέρκυρας, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης. Στην παραχώρηση συμμετέχει η ExxonMobil με ποσοστό 60%, με εταίρους την Energean και τη Helleniq Energy Upstream, στο πλαίσιο της σχετικής συμφωνίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως το τέλος του 2026 αναμένεται να ληφθεί η επενδυτική απόφαση για τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης. Υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης ολοκλήρωσης των απαιτούμενων μελετών και αδειοδοτήσεων, καθώς και της εξασφάλισης κατάλληλου γεωτρύπανου, η πρώτη ερευνητική γεώτρηση θα μπορούσε να τοποθετηθεί χρονικά στα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027, υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης ολοκλήρωσης όλων των απαιτούμενων αδειοδοτήσεων και της εξασφάλισης κατάλληλου γεωτρύπανου.
Όσον αφορά τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, μετά τις πυκνές εξελίξεις που καταγράφηκαν κατά το 2025, το 2026 οι ενέργειες που θα λάβουν χώρα αναμένεται να εστιάσουν στη βελτίωση της εμπορικής βιωσιμότητας του έργου, με στόχο τη διασφάλιση σταθερής ζήτησης. Οδοδείκτη αναμένεται να αποτελέσει η προγραμματισμένη για τις 26 Ιανουαρίου 2026 δημοπρασία δυναμικότητας, η οποία αφορά την κάλυψη αναγκών του Φεβρουαρίου, στον απόηχο της άγονης δημοπρασίας του Δεκεμβρίου 2025.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχει ήδη γνωστοποιηθεί η συνεργασία της Naftogaz (Ουκρανία) με την ATLANTIC – SEE (κοινοπραξία AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας) για την προμήθεια αμερικανικού LNG προς κάλυψη των αναγκών της τρέχουσας χειμερινής περιόδου. Παράλληλα, ζήτημα χρόνου φαίνεται να αποτελεί η σύναψη νέων βραχυπρόθεσμων συμβολαίων διαμετακόμισης προς χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ στο φόντο βρίσκεται η 20ετής συμφωνία αγοραπωλησίας LNG της ATLANTIC – SEE LNG TRADE με τη Venture Global, η οποία τίθεται σε εφαρμογή από το 2030 και αποτελεί τον μακροπρόθεσμο πυλώνα για μελλοντικές ροές στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων αγορών όπως η Ουκρανία και η Ρουμανία.
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
