Η Γερμανία και η Ολλανδία έρχονται σε σύγκρουση με τη Γαλλία στο πλαίσιο της προσπάθειας να διασφαλιστεί ότι το Κίεβο θα μπορεί να αγοράζει αμερικανικά όπλα χρησιμοποιώντας το δάνειο των 90 δισ. ευρώ που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Ουκρανία.
Οι χώρες της ΕΕ συμφώνησαν στη ζωτικής σημασίας αυτή χρηματοδοτική στήριξη κατά τη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, οι επίσημοι όροι διάθεσης των κονδυλίων θα αποτελέσουν αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων τις επόμενες εβδομάδες, μετά την πρόταση που αναμένεται να καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η γαλλική «οπισθοφυλακή» και ο ρόλος του Μακρόν
Η διαδικασία έχει πυροδοτήσει έντονες αντιπαραθέσεις με το Παρίσι, το οποίο ηγείται μιας προσπάθειας να αποτραπεί η διοχέτευση ευρωπαϊκών χρημάτων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης στη διατλαντική συμμαχία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επιδιώκει να δοθεί προνομιακή μεταχείριση στις ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ. Αυτό, ωστόσο, ενδέχεται να περιορίσει την ικανότητα της Ουκρανίας να προμηθευτεί άμεσα κρίσιμο στρατιωτικό εξοπλισμό για την αντιμετώπιση των ρωσικών δυνάμεων.
Βερολίνο και Χάγη ζητούν ευελιξία για το Κίεβο
Η πλειοψηφία των κρατών-μελών, με επικεφαλής τη Γερμανία και την Ολλανδία, υποστηρίζει ότι η Ουκρανία πρέπει να διαθέτει μεγαλύτερη ευχέρεια στον τρόπο με τον οποίο θα δαπανήσει το χρηματοδοτικό πακέτο της ΕΕ για την άμυνά της, σύμφωνα με έγγραφα θέσης που επικαλείται το POLITICO.
Οι χώρες αυτές θεωρούν ότι οι περιορισμοί στην προμήθεια όπλων από τρίτες χώρες θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν άμεσα την αμυντική ικανότητα του Κιέβου.
Διαχρονικές εντάσεις και το βάρος της Γροιλανδίας
Οι τριβές αυτές έρχονται να προστεθούν σε πολυετείς διαφωνίες σχετικά με το αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να συμμετέχουν στα προγράμματα αμυντικών προμηθειών της ΕΕ. Οι διαιρέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω μετά τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για στρατιωτική κατάληψη της Γροιλανδίας.
Επικριτές της γαλλικής στάσης προειδοποιούν ότι μια αυστηρή ρήτρα «Αγοράστε ευρωπαϊκά» θα έδενε τα χέρια της Ουκρανίας, περιορίζοντας την ικανότητά της να αμυνθεί αποτελεσματικά απέναντι στη Ρωσία.
Η ανάγκη για αμερικανικό εξοπλισμό
«Η Ουκρανία χρειάζεται επειγόντως εξοπλισμό που παράγεται σε τρίτες χώρες, ιδίως συστήματα αεράμυνας και αναχαιτιστικά αμερικανικής κατασκευής, πυρομαχικά, ανταλλακτικά για F-16 και δυνατότητες βαθέων πληγμάτων», ανέφερε η ολλανδική κυβέρνηση σε επιστολή προς άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με το POLITICO.
Παρότι οι περισσότερες χώρες –μεταξύ αυτών η Γερμανία και η Ολλανδία– στηρίζουν μια γενική αρχή «Αγοράστε ευρωπαϊκά», μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος τάσσονται υπέρ της γαλλικής πρότασης για αποκλειστική συμμετοχή εταιρειών της ΕΕ. Η Κύπρος, πάντως, διατηρεί ουδέτερη στάση, καθώς ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία
Τον περασμένο μήνα, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν στην έκδοση κοινού χρέους ύψους 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας, αφού εγκαταλείφθηκε ένα εναλλακτικό σχέδιο αξιοποίησης παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, πάνω από τα δύο τρίτα των κονδυλίων αναμένεται να κατευθυνθούν σε στρατιωτικές δαπάνες και όχι στη συνήθη δημοσιονομική στήριξη.
Η γερμανική παρέμβαση και η ολλανδική πρόταση
Καθώς πλησιάζει η παρουσίαση της πρότασης της Επιτροπής, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιχειρούν να επηρεάσουν τα πιο ευαίσθητα σημεία της. Η Γερμανία ήρθε σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Γαλλία, προτείνοντας να ανοίξουν οι προμήθειες και σε αμυντικές εταιρείες εκτός ΕΕ.
«Η Γερμανία δεν υποστηρίζει περιορισμούς στις προμήθειες από τρίτες χώρες και ανησυχεί ότι τέτοια μέτρα θα περιόριζαν υπερβολικά την ικανότητα της Ουκρανίας να αμυνθεί», ανέφερε το Βερολίνο σε επιστολή του προς τα κράτη-μέλη.
Η Ολλανδία, από την πλευρά της, πρότεινε να διατεθούν τουλάχιστον 15 δισ. ευρώ ειδικά για την αγορά οπλικών συστημάτων από τρίτες χώρες, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία δεν μπορεί ακόμη να παράγει ισοδύναμα συστήματα στον απαιτούμενο χρόνο.
«Δεν είναι θέμα επιχειρήσεων, αλλά άμυνας»
Το γαλλικό αντεπιχείρημα εστιάζει στο ότι η ΕΕ πρέπει να αντλήσει τη μέγιστη δυνατή αξία από τα χρήματα που διαθέτει. Ωστόσο, επικριτές της στάσης αυτής υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας πρέπει να υπερισχύσει κάθε άλλου στόχου.
«Χάνουμε την εστίαση. Ο στόχος μας δεν είναι να κάνουμε δουλειές, αλλά να ενισχύσουμε την άμυνα της Ουκρανίας», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Άλλος διπλωμάτης σημείωσε ότι ακόμη και ένα πιθανό γαλλικό βέτο θα μπορούσε να παρακαμφθεί, καθώς η πρόταση μπορεί να εγκριθεί με απλή πλειοψηφία.
«Η Γερμανία πρώτα» στο παρασκήνιο
Σε ένα ακόμη σημείο τριβής, η Γερμανία πρότεινε να δοθεί προτιμησιακή μεταχείριση σε εταιρείες χωρών που έχουν προσφέρει τη μεγαλύτερη οικονομική στήριξη στην Ουκρανία. Μια τέτοια ρύθμιση θα ευνοούσε το ίδιο το Βερολίνο, το οποίο συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους χρηματοδότες του Κιέβου.
Με πληροφορίες από Politico