Για πολλούς αποταμιευτές και επενδυτές, η οικονομική ανεξαρτησία αποτελεί το ύψιστο ζητούμενο. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι η εξασφάλιση ενός εισοδήματος που θα καλύπτει πλήρως το κόστος ζωής μετά τη συνταξιοδότηση απαιτεί πλέον πολύ μεγαλύτερους πόρους από ό,τι στο παρελθόν.

Ένας από τους πιο διαδεδομένους «κανόνες» στον χρηματοοικονομικό σχεδιασμό είναι η ανάγκη συγκέντρωσης κεφαλαίου ίσου με 25 φορές τα ετήσια έξοδα διαβίωσης. Η λογική είναι ότι ένα τέτοιο ποσό μπορεί να στηρίξει έναν σταθερό τρόπο ζωής για περίπου 25 χρόνια μετά το τέλος της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Ο «κανόνας του 25x» και τι επιδιώκει

Ο λεγόμενος «κανόνας του 25x» έχει στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους να δημιουργήσουν επαρκείς αποταμιεύσεις και επενδύσεις — είτε μέσω συνταξιοδοτικών προγραμμάτων είτε μέσω παθητικών εισοδημάτων, όπως ακίνητα προς ενοικίαση — ώστε να αντικαταστήσουν πλήρως τον μισθό τους όταν σταματήσουν να εργάζονται.

Νεότερη έρευνα, ωστόσο, δείχνει ότι ο στόχος αυτός απέχει σημαντικά από το να είναι εύκολα επιτεύξιμος. Σύμφωνα με ανάλυση της Shepherds Friendly, το μέσο νοικοκυριό στο Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να έχει συγκεντρώσει περίπου 743.000 λίρες για να εξασφαλίσει 25 χρόνια οικονομικής ανεξαρτησίας. Για τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, το απαιτούμενο ποσό ξεπερνά το 1 εκατομμύριο λίρες.

Τι σημαίνει πραγματικά οικονομική ανεξαρτησία

Η οικονομική ανεξαρτησία αποτελεί βασικό ορόσημο για πολλούς που σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους. Χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι που χρησιμοποιούν εργαλεία μοντελοποίησης ταμειακών ροών συχνά προσδιορίζουν μια «ημέρα ανεξαρτησίας», κατά την οποία τα έσοδα από επενδύσεις αρκούν για να καλύψουν όλα τα έξοδα, χωρίς την ανάγκη εργασίας.

Το εγχείρημα αυτό είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς τα έξοδα δεν εξαφανίζονται με τη συνταξιοδότηση. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Συντάξεων και Δια Βίου Αποταμιεύσεων (PLSA), το ετήσιο κόστος για μια «άνετη» συνταξιοδότηση σε μονομελές νοικοκυριό φτάνει τις 43.900 λίρες.

Πόσα χρήματα απαιτούνται στην πράξη

Η Shepherds Friendly υπολόγισε το κόστος οικονομικής ανεξαρτησίας λαμβάνοντας υπόψη:

• πληθωρισμό 2,88% ετησίως,
• απόδοση 5% σε αποταμιεύσεις ή επενδύσεις,
• μέσες ετήσιες δαπάνες νοικοκυριών,
• επίπεδα χρέους,
• και ένα αποθεματικό έκτακτης ανάγκης έξι μηνών.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, ένα μέσο νοικοκυριό που δαπανά περίπου 31.650 λίρες τον χρόνο θα χρειαστεί συνολικά κεφάλαια άνω των 740.000 λιρών για να καλύψει έξοδα, χρέη και έκτακτες ανάγκες σε βάθος 25ετίας.

Μεγάλες αποκλίσεις ανάλογα με το εισόδημα

Για το 10% των νοικοκυριών με τα χαμηλότερα εισοδήματα, όπου οι ετήσιες δαπάνες περιορίζονται κοντά στις 15.500 λίρες και τα χρέη είναι χαμηλότερα, το απαιτούμενο ποσό μειώνεται σε περίπου 380.000 λίρες.

Αντίθετα, για τα νοικοκυριά του ανώτατου 10%, με δαπάνες σχεδόν 58.000 λιρών ετησίως και χρέη που ξεπερνούν τις 200.000 λίρες, ο στόχος της οικονομικής ελευθερίας για 25 χρόνια μπορεί να απαιτεί κεφάλαια άνω των 1,3 εκατ. λιρών.

Η ηλικία παίζει καθοριστικό ρόλο

Όσο νωρίτερα επιδιώκει κάποιος την οικονομική ανεξαρτησία, τόσο μεγαλύτερο κεφάλαιο χρειάζεται. Για άτομα ηλικίας 18 έως 30 ετών, που θα πρέπει να καλύψουν έξοδα για πολλές δεκαετίες, το απαιτούμενο ποσό έως την ηλικία των 90 ετών ξεπερνά το 1,18 εκατ. λίρες.

Αντίθετα, για άτομα κοντά στη συνταξιοδότηση, το βάρος μειώνεται αισθητά:

• ηλικίες 50–60 ετών: λίγο κάτω από 1 εκατ. λίρες,
• ηλικίες 65–74 ετών: περίπου 500.000 λίρες,
• άνω των 74 ετών: κοντά στις 180.000 λίρες.

Γιατί ο κανόνας του 25x δεν είναι απόλυτος

Όπως εξηγεί ο οικονομικός διευθυντής της Shepherds Friendly, Derence Lee, ο κανόνας του 25 αποτελεί ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης, όχι όμως απόλυτο μέτρο. Οι καταναλωτικές συνήθειες αλλάζουν με την ηλικία: τα έξοδα μετακίνησης μπορεί να μειωθούν, ενώ οι λογαριασμοί ενέργειας να αυξηθούν — ή το αντίστροφο, αν κάποιος επιλέξει περισσότερα ταξίδια στη συνταξιοδότηση.

Επιπλέον, όσοι σχεδιάζουν πρόωρη αποχώρηση από την εργασία θα χρειαστούν μεγαλύτερο «μαξιλάρι» για να αντέξει το κεφάλαιο σε βάθος χρόνου.

Η «αρχή του 25x» και η προέλευσή της

Η ιδέα του 25x έγινε ευρύτερα γνωστή όταν ο Kenn Ricci, πρόεδρος της Flexjet, δήλωσε στη Wall Street Journal ότι «είσαι πλούσιος όταν έχεις 25 φορές τα ετήσια έξοδά σου». Η λογική του ήταν απλή: όποιο κι αν είναι το επίπεδο ζωής, ο πλούτος μετριέται σε σχέση με το κόστος του.

Η αρχή αυτή δεν είναι αυθαίρετη. Βασίζεται στον γνωστό «κανόνα του 4%», σύμφωνα με τον οποίο ένα χαρτοφυλάκιο μπορεί να αντέξει ετήσιες αναλήψεις 4% (προσαρμοσμένες στον πληθωρισμό) για περίπου 30 χρόνια. Έτσι, ένα κεφάλαιο ίσο με 25 φορές τα ετήσια έξοδα θεωρείται επαρκές για βιώσιμο εισόδημα χωρίς εργασία.

Τι συμπεραίνει η οικονομική κοινότητα

Το 25x δεν ορίζει τον πλούτο με απόλυτους όρους. Αποτελεί έναν πρακτικό δείκτη για το πότε κάποιος μπορεί να ζήσει από τις επενδύσεις του χωρίς να εξαντλήσει τα κεφάλαιά του. Είναι ένα εργαλείο σχεδιασμού — όχι ένας κανόνας χωρίς εξαιρέσεις.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: η οικονομική ανεξαρτησία δεν εξαρτάται από το πόσα κερδίζει κανείς, αλλά από το πόσο καλά διαχειρίζεται, επενδύει και προσαρμόζει τις ανάγκες του στον χρόνο.

Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!