Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να αποχωρήσουν επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) την Πέμπτη, παρά τις έντονες προειδοποιήσεις ότι η κίνηση αυτή θα πλήξει τόσο τη δημόσια υγεία στις ΗΠΑ όσο και την παγκόσμια υγεία. Η αποχώρηση πραγματοποιείται, επιπλέον, κατά παράβαση αμερικανικού νόμου που υποχρεώνει την Ουάσινγκτον να καταβάλει στον οργανισμό του ΟΗΕ 260 εκατομμύρια δολάρια σε οφειλόμενα τέλη.
Το εκτελεστικό διάταγμα Τραμπ και οι νομικές υποχρεώσεις
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν από τον οργανισμό την πρώτη ημέρα της νέας του προεδρίας το 2025, μέσω εκτελεστικού διατάγματος. Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, η αποχώρηση απαιτεί προειδοποίηση ενός έτους και εξόφληση όλων των εκκρεμών οικονομικών υποχρεώσεων.
Την Πέμπτη, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η αποτυχία του ΠΟΥ να συγκρατήσει, να διαχειριστεί και να μοιραστεί κρίσιμες πληροφορίες είχε κοστίσει στις Ηνωμένες Πολιτείες τρισεκατομμύρια δολάρια. Όπως ανέφερε, ο πρόεδρος άσκησε την εξουσία του ώστε να διακοπεί κάθε μελλοντική μεταφορά κυβερνητικών κεφαλαίων, υποστήριξης ή πόρων προς τον ΠΟΥ.
«Ο αμερικανικός λαός έχει πληρώσει περισσότερα από αρκετά σε αυτόν τον οργανισμό και αυτό το οικονομικό πλήγμα υπερβαίνει οποιαδήποτε προκαταβολή για οικονομικές υποχρεώσεις προς τον ΠΟΥ», ανέφερε ο εκπρόσωπος σε δήλωσή του μέσω email.
Απίθανη η γρήγορη επιστροφή των ΗΠΑ
Κατά τον τελευταίο χρόνο, πολλοί διεθνείς ειδικοί στον τομέα της υγείας έχουν καλέσει τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν τη στάση τους, μεταξύ αυτών και ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους. «Ελπίζω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επανεξετάσουν την απόφασή τους και θα επανενταχθούν στον ΠΟΥ», δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξη Τύπου. «Η αποχώρηση από τον ΠΟΥ είναι μια ήττα για τις ΗΠΑ και για ολόκληρο τον κόσμο».
Ο ΠΟΥ ανέφερε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ακόμη καταβάλει τις εισφορές που οφείλουν για τα έτη 2024 και 2025. Τα κράτη-μέλη αναμένεται να συζητήσουν την αποχώρηση των ΗΠΑ και τον τρόπο διαχείρισής της στο εκτελεστικό συμβούλιο του οργανισμού τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με εκπρόσωπο του ΠΟΥ.
Νομικές αντιδράσεις και διεθνείς τοποθετήσεις
«Πρόκειται για σαφή παραβίαση της αμερικανικής νομοθεσίας», δήλωσε ο Λόρενς Γκόστιν, ιδρυτικός διευθυντής του Ινστιτούτου O’Neill για το Παγκόσμιο Δίκαιο Υγείας στο Πανεπιστήμιο Georgetown. «Ωστόσο, ο Τραμπ είναι πολύ πιθανό να μην αντιμετωπίσει συνέπειες».
Μιλώντας στο Reuters από το Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς, πρόεδρος του Ιδρύματος Γκέιτς και σημαντικός χρηματοδότης παγκόσμιων πρωτοβουλιών υγείας σε συνεργασία με τον ΠΟΥ, δήλωσε ότι δεν αναμένει αλλαγή στάσης στο άμεσο μέλλον. «Δεν νομίζω ότι οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν στον ΠΟΥ σύντομα», είπε, προσθέτοντας: «Ο κόσμος χρειάζεται τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας».
Τι σημαίνει η αποχώρηση για τον ΠΟΥ και την παγκόσμια υγεία
Για τον ΠΟΥ, η αποχώρηση των ΗΠΑ έχει προκαλέσει σοβαρή δημοσιονομική κρίση, οδηγώντας στη μείωση της ανώτατης διοικητικής ομάδας στο μισό και σε περικοπές προγραμμάτων σε ολόκληρο τον οργανισμό. Η Ουάσινγκτον υπήρξε παραδοσιακά ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του ΠΟΥ, καλύπτοντας περίπου το 18% της συνολικής χρηματοδότησής του. Ο οργανισμός αναμένεται επίσης να απολύσει περίπου το ένα τέταρτο του προσωπικού του έως τα μέσα του έτους.
Ο ΠΟΥ ανέφερε ότι τον τελευταίο χρόνο υπήρχε συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ, ωστόσο παραμένει ασαφές πώς —και αν— θα συνεχιστεί αυτή η συνεργασία στο μέλλον. Ειδικοί στον τομέα της παγκόσμιας υγείας προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
«Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ΠΟΥ θα μπορούσε να αποδυναμώσει κρίσιμα συστήματα και συνεργασίες που είναι απαραίτητα για την ανίχνευση, την πρόληψη και την αντιμετώπιση απειλών για τη δημόσια υγεία», δήλωσε η Κέλι Χένινγκ, επικεφαλής του προγράμματος δημόσιας υγείας στο Bloomberg Philanthropies.
Με πληροφορίες από Reuters
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
