Οι κυβερνήσεις αντέδρασαν με επιφυλακτικότητα σήμερα στην πρωτοβουλία που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης» με στόχο την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Διπλωματικές πηγές εκφράζουν φόβους ότι το σχέδιο αυτό ενδέχεται να αποδυναμώσει τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.
Μέχρι στιγμής, μόνο η Ουγγαρία, της οποίας ο πρωθυπουργός διατηρεί στενές σχέσεις με τον Τραμπ, αποδέχθηκε χωρίς επιφυλάξεις την πρόσκληση. Σύμφωνα με διπλωμάτες, η επιστολή απεστάλη σε περίπου 60 χώρες και άρχισε να φτάνει σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες από χθες.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις αποφεύγουν να τοποθετηθούν δημόσια, με αξιωματούχους να εκφράζουν ανώνυμα ανησυχίες για το πώς η πρωτοβουλία αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει το έργο και την αξιοπιστία των Ηνωμένων Εθνών.
Διά βίου προεδρία Τραμπ
Του συμβουλίου θα προεδρεύει εφ'όρου ζωής ο Τραμπ και θα ξεκινήσει με τη διαχείριση του πολέμου στη Γάζα και κατόπιν θα επεκταθεί προκειμένου να αντιμετωπίσει άλλες συρράξεις, σύμφωνα με ένα αντίγραφο της επιστολής και ένα προσχέδιο του Καταστατικού που περιήλθε στη γνώση του Reuters.
Η θητεία των κρατών μελών θα περιορίζεται στα τρία χρόνια, εκτός κι αν καταβάλουν το καθένα 1 δισεκατομμύριο δολάρια προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες του Συμβουλίου και να κερδίσουν μια μόνιμη συμμετοχή, λέει η επιστολή.
«Αυτό απλά προσφέρει μόνιμη ιδιότητα μέλους σε χώρες εταίρους που επιδεικνύουν βαθιά δέσμευση στην ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία», επισήμανε ο Λευκός Οίκος σε μια ανάρτηση στο Χ.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, σε επίσκεψη στη Νότια Κορέα, είπε σε δημοσιογράφους πως η χώρα της είναι «έτοιμη να συνεισφέρει», αν και δεν είναι σαφές εάν αναφερόταν συγκεκριμένα στη Γάζα ή σε μια ευρύτερη ειρήνη.
Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ είπε σήμερα πως συμφώνησε καταρχήν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα, αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Η θητεία του Συμβουλίου Ειρήνης εξουσιοδοτήθηκε μονάχα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έως το 2027 και επικενττρωνόταν αποκλειστικά στον πόλεμο στη Γάζα.
Ανησυχίες για υπονόμευση των Ηνωμένων Εθνών
Η ενσωμάτωση ενός «καταστατικού» στην επιστολή-πρόσκληση ήγειρε ανησυχίες μεταξύ ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι θα μπορούσε να υπονομεύει το έργο των ΗΕ, τα οποία ο Τραμπ κατηγορεί ότι δεν στηρίζουν τις προσπάθειές του να τερματίσει συρράξεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Πρόκειται για τα Ηνωμένα Έθνη του Τραμπ που αψηφούν τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των ΗΕ», επισήμανε ένας διπλωμάτης.
Άλλοι τρεις διπλωμάτες δυτικών χωρών είπαν πως φαίνεται πως θα υπονόμευε τα Ηνωμένα Έθνη εάν προχωρούσε.
Άλλοι τρεις διπλωμάτες και μία ισραηλινή πηγή ανέφεραν πως ο Τραμπ ήθελε το Συμβούλιο Ειρήνης να έχει τελικά έναν ευρύτερο ρόλο πέραν της Γάζας και θα επόπτευε τους άλλους πολέμους που ο Τραμπ έχει πει πως έχει διευθετήσει.
«Ένα μοναδικό διεθνές σώμα»
Οι ηγέτες της Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ουγγαρίας, Αυστραλίας, Καναδά, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μεγάλων δυνάμεων της Μέσης Ανατολής έχουν κληθεί, μεταξύ άλλων, να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης, σύμφωνα με αξιωματούχους.
«Το να κηρυχθεί αυτή η διαρκής ειρήνη απαιτεί ρεαλιστική κρίση, λογικές λύσεις και το θάρρος να απομακρυνθούμε από προσεγγίσεις και θεσμούς που πολύ συχνά έχουν αποτύχει», λέει το έγγραφο.
Σε μια πιθανή νύξη προς τα Ηνωμένα Έθνη, το έγγραφο προσθέτει ότι υπήρχε μια «ανάγκη για ένα πιο επιδέξιο και αποτελεσματικό διεθνές σώμα οικοδόμησης της ειρήνης».
Ο Τραμπ λέει στην επιστολή ότι το Συμβούλιο θα συγκληθεί στο εγγύς μέλλον προσθέτοντας: «Αυτό το συμβούλιο θα είναι μοναδικό, δεν θα έχει υπάρξει τίποτα σαν αυτό».
Σε δημόσιες δηλώσεις, απαντώντας σε ερώτημα δημοσιογράφου, μία υψηλόβαθμη αξιωματούχος του ΟΗΕ δεν αναφέρθηκε άμεσα στο σχέδιο, όμως επισήμανε πως τα Ηνωμένα Έθνη είναι ο μοναδικός θεσμός με την ηθική και νόμιμη δυνατότητα να φέρνει κοντά κάθε έθνος, μικρό ή μεγάλο.
«Και εάν το αμφισβητήσουμε αυτό, θα γυρίσουμε πίσω, σε πολύ, πολύ σκοτεινές εποχές», δήλωσε η Αναλένα Μπέρμποκ, πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στο Sky News, προσθέτοντας πως εναπόκειται σε κάθε κράτος να αποφασίσει τι θα κάνει.