Σήμερα, οι Βρυξέλλες φιλοξενούν μια συνεδρίαση του Eurogroup με ισχυρό συμβολισμό αλλά και πρακτική σημασία: ο Κυριάκος Πιερρακάκης κάθεται για πρώτη φορά στην έδρα του προέδρου και ανοίγει επισήμως τον κύκλο της θητείας του, διάρκειας 2,5 ετών, στο κορυφαίο πολιτικό όργανο συντονισμού των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Η πρεμιέρα του νέου προέδρου δεν γίνεται σε μια ήρεμη περίοδο. Αντιθέτως, η σημερινή ατζέντα είναι πολυεπίπεδη και απαιτητική, καθώς ακουμπά ταυτόχρονα τη διεύρυνση της Ευρωζώνης, τις προτεραιότητες οικονομικής πολιτικής για το 2026, τις διεθνείς εξελίξεις που περνούν μέσα από την G7, αλλά και έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο θεσμικό φάκελο: την επιλογή νέου αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Για τον κ. Πιερρακάκη, η πρώτη αυτή συνεδρίαση λειτουργεί ως «τεστ ρόλου» — όχι μόνο για το πώς θα διαχειριστεί τον χρόνο και τη ροή των θεμάτων, αλλά και για το πώς θα επιβάλει ρυθμό, θα διαμορφώσει συμμαχίες και θα γεφυρώσει αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων.
Στο ίδιο τραπέζι, η ελληνική παρουσία είναι διπλή. Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω της προεδρίας του Eurogroup από Έλληνα πολιτικό. Από την άλλη, συμμετέχει κανονικά ως κράτος-μέλος στις εργασίες, με τον Θάνο Πετραλιά να εκπροσωπεί τη χώρα στη συνεδρίαση.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική: ο ένας Έλληνας βρίσκεται στην κορυφή του τραπεζιού, ως συντονιστής και θεσμικός διαμεσολαβητής, ενώ ο άλλος συμμετέχει στη διαπραγμάτευση και στις παρεμβάσεις ως εθνικός εκπρόσωπος.
Διεύρυνση ευρωζώνης
Η συνεδρίαση ανοίγει με μια αλλαγή σύνθεσης που, από μόνη της, έχει πολιτικό βάρος. Η ζώνη του ευρώ μετρά πλέον 21 μέλη, καθώς η Βουλγαρία εντάχθηκε στο ενιαίο νόμισμα από την Πρωτοχρονιά. Σήμερα, ο υπουργός Οικονομικών της χώρας συμμετέχει για πρώτη φορά στο Eurogroup, σε μια στιγμή που αναμένεται να σηματοδοτηθεί επίσημα η προσχώρηση και να παρουσιαστεί η πρόοδος της μετάβασης.
Στην παρουσίαση συμμετέχουν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της συνεδρίασης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με έμφαση στην προετοιμασία για την κυκλοφορία του ευρώ και στη μετάβαση της οικονομίας στο νέο νόμισμα. Το βάρος πέφτει σε τρία σημεία:
- στην ενημέρωση για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των τραπεζών,
- στην προσαρμογή των επιχειρήσεων και των υποδομών πληρωμών,
- και στην εμπιστοσύνη των πολιτών, που συνδέεται άμεσα με το πώς θα κυλήσει στην πράξη η αλλαγή νομίσματος (τιμές, συναλλαγές, ενημέρωση, αποφυγή στρεβλώσεων).
Για τον κ. Πιερρακάκη, ο χειρισμός του πρώτου αυτού θέματος είναι διπλά κρίσιμος: αφενός γιατί η διεύρυνση αποτελεί πολιτικό σήμα συνοχής της Ευρωζώνης, αφετέρου γιατί μια ομαλή μετάβαση της Βουλγαρίας λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας του ίδιου του ευρωπαϊκού εγχειρήματος σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων.
Διαβάστε επίσης: Κ. Πιερρακάκης: Η έκδοση του νέου 10ετούς ομολόγου κατέρριψε πολλά ρεκόρ
Συστάσεις για το 2026: Το πρώτο μεγάλο τεστ συντονισμού
Αμέσως μετά, το Eurogroup περνά στις συστάσεις της ζώνης του ευρώ για το 2026, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, με βάση το σχέδιο που έχει παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για μια ενότητα στην οποία συνήθως αποτυπώνονται οι βασικές κατευθύνσεις οικονομικής πολιτικής και τα «όρια» μέσα στα οποία οι χώρες καλούνται να κινηθούν: δημοσιονομική πειθαρχία, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις, ανταγωνιστικότητα, αλλά και οι επιπτώσεις από εξωγενείς κρίσεις.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
- η δημοσιονομική προσαρμογή μετά τα έκτακτα μέτρα στήριξης προηγούμενων περιόδων,
- η ανάγκη τόνωσης επενδύσεων, ώστε να μη χαθεί ο ρυθμός ανάπτυξης,
- η ενίσχυση ανταγωνιστικότητας απέναντι σε πιεστικές διεθνείς συνθήκες,
- και η αντιμετώπιση των συνεπειών από γεωπολιτικές εντάσεις και την ενεργειακή μετάβαση.
Εδώ ακριβώς δοκιμάζεται ο ρόλος του προέδρου. Το Eurogroup δεν λειτουργεί μόνο ως χώρος καταγραφής θέσεων, αλλά συχνά ως μηχανισμός που γεφυρώνει αποκλίσεις: χώρες που πιέζουν για αυστηρότερη δημοσιονομική γραμμή, χώρες που ζητούν ευελιξία για να στηρίξουν ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή, αλλά και διαφορετικές ταχύτητες ως προς την πράσινη μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια.
Για τον κ. Πιερρακάκη, η σημερινή συζήτηση είναι η πρώτη ουσιαστική ευκαιρία να δείξει αν μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός συντονιστής σε ένα τραπέζι όπου οι ισορροπίες είναι λεπτές και οι ανάγκες συχνά αντικρουόμενες.
Διαβάστε επίσης: Κ. Πιερρακάκης στο Προεδρικό: Ανάπτυξη, επενδύσεις και ο ρόλος της Ελλάδας στην Ευρώπη
Ενημέρωση από την G7
Σημαντικό μέρος της σημερινής συνεδρίασης αφορά την ενημέρωση από την G7, σε μια περίοδο που η διεθνής αβεβαιότητα παραμένει έντονη. Τους υπουργούς ενημερώνει ο Ρολάν Λεσκίρ, υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, η οποία ασκεί και την προεδρία της G7, σχετικά με τις βασικές προτεραιότητες της Ομάδας.
Στο επίκεντρο της ενημέρωσης αναμένεται να βρεθούν ζητήματα που «αγγίζουν» άμεσα την ευρωζώνη:
- η σταθερότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος,
- οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας,
- και η στήριξη της Ουκρανίας, που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό γεωπολιτικό και οικονομικό παράγοντα.
Για τον πρόεδρο του Eurogroup, η ενότητα αυτή έχει ιδιαίτερη αξία, καθώς συνδέει την ευρωπαϊκή οικονομική ατζέντα με τις παγκόσμιες ισορροπίες και υπενθυμίζει ότι πολλές κρίσιμες αποφάσεις δεν λαμβάνονται σε «κενό», αλλά υπό το βάρος διεθνών συσχετισμών και κινδύνων.
Νέος αντιπρόεδρος στην ΕΚΤ: Eξι υποψηφιότητες
Παράλληλα, το Eurogroup ανοίγει τον φάκελο της επιλογής του νέου αντιπροέδρου της ΕΚΤ, καθώς στο τέλος Μαΐου λήγει η θητεία του Ισπανού Λουίς ντε Γκίντος. Οι υπουργοί εξετάζουν έξι υποψηφιότητες, σε μια συγκυρία όπου η νομισματική πολιτική παραμένει κρίσιμη τόσο για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού όσο και για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Υποψήφιοι είναι οι:
- ο Πορτογάλος και πρώην πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο,
- ο Φινλανδός Όλι Ρεν,
- ο Λετονός κεντρικός τραπεζίτης Μάρτινς Καζάκς,
- ο Εσθονός Μαντίς Μιούλερ,
- ο Λιθουανός υπουργός Οικονομικών Ριμάντας Σάτζιους,
- και ο Κροάτης κεντρικός τραπεζίτης Μπόρις Βούτσιτς.
Για την τελική επιλογή απαιτείται πλειοψηφία 16 από τις 21 χώρες της Ευρωζώνης, στοιχείο που καθιστά αναγκαίες τις συνεννοήσεις και τις ισορροπίες. Ο κ. Πιερρακάκης, ως πρόεδρος, βρίσκεται σε θέση να διαχειριστεί τη διαδικασία με τρόπο που να διασφαλίζει τη θεσμική ομαλότητα και τη συναίνεση, χωρίς να μετατρέψει τον φάκελο σε πεδίο αντιπαραθέσεων που θα επιβαρύνουν το κλίμα.
Η «πρώτη μέρα» και το μήνυμα της προεδρίας
Η σημερινή συνεδρίαση λειτουργεί ως καθαρό μήνυμα εκκίνησης: η προεδρία Πιερρακάκη ξεκινά με μια Ευρωζώνη που διευρύνεται, με πολιτικές που πρέπει να επανακαθοριστούν για το 2026 και με θεσμικά ζητήματα που θα επηρεάσουν τη νομισματική και οικονομική σταθερότητα των επόμενων ετών.
Σε αυτή τη συγκυρία, το ζητούμενο για τον νέο πρόεδρο δεν είναι μόνο να «τρέξει» μια δύσκολη ατζέντα, αλλά να δώσει στίγμα: ικανότητα συντονισμού, καθαρότητα στη διαδικασία, και αποτελεσματική διαχείριση των αναπόφευκτων αποκλίσεων.
Με άλλα λόγια, σήμερα δεν είναι απλώς η πρώτη συνεδρίαση. Είναι η πρώτη ένδειξη του πώς θα λειτουργήσει η Ευρωζώνη υπό τη νέα προεδρία — και του πώς ο Κυριάκος Πιερρακάκης θα επιχειρήσει να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στο Eurogroup.
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
