Στην ίδια – και υψηλή – ζώνη παραμένουν οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς ιδιώτες, μαζί με τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων, δείχνοντας ότι το πρόβλημα των καθυστερήσεων έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά μονιμότητας. Τον Νοέμβριο του 2025 το συνολικό ποσό ανήλθε σε 3,792 δισ. ευρώ: οριακά μειωμένο έναντι Οκτωβρίου, αλλά αυξημένο κατά 741 εκατ. ευρώ ή 24,3% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ότι, ακόμη κι όταν υπάρχουν μικρές μηνιαίες βελτιώσεις, η γενική τάση παραμένει επιβαρυντική σε ορίζοντα έτους.
Η «καρδιά» των κρατικών οφειλών χτυπά στα νοσοκομεία
Η «καρδιά» των κρατικών οφειλών χτυπά στα νοσοκομεία. Με 1,683 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμες οφειλές προς προμηθευτές, απορροφούν περίπου το 55% του συνόλου των οφειλών προς ιδιώτες. Το στοιχείο που ξεχωρίζει δεν είναι τόσο η μικρή μηνιαία αποκλιμάκωση από τα 1,725 δισ. ευρώ του Οκτωβρίου, όσο η μεγάλη απόκλιση από το τέλος του 2024: +519 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η «πηγή» των καθυστερήσεων δεν δείχνει να κλείνει, γεγονός που εξηγεί γιατί το ζήτημα παραμένει στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών θεσμών και έχει ήδη οδηγήσει σε καταδικαστική απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τις καθυστερήσεις πληρωμών των νοσοκομείων.
Η δεύτερη εστία καθυστερήσεων
Η δεύτερη εστία καθυστερήσεων εντοπίζεται στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, με οφειλές 582 εκατ. ευρώ. Εδώ η εικόνα είναι πιο «σταθερή»: η μείωση σε μηνιαία βάση είναι περιορισμένη (κατά 8 εκατ. ευρώ), ενώ σε σχέση με το τέλος του 2024 η μεταβολή είναι σχεδόν αμελητέα. Το κρίσιμο όμως είναι η ποιότητα της εκκρεμότητας: οι οφειλές συνδέονται κυρίως με καθυστερήσεις στην έκδοση επικουρικών συντάξεων, δηλαδή με διοικητική και λειτουργική υστέρηση που δύσκολα «σβήνει» μόνο με χρηματοδότηση. Δεν είναι τυχαίο ότι το ιστορικό υψηλό του 2017 (1,531 δισ. ευρώ) λειτουργεί ως υπενθύμιση πως, όταν το σύστημα πιεστεί, το στοκ μπορεί να διογκωθεί γρήγορα.
Στους δήμους και τις περιφέρειες οι οφειλές ανήλθαν σε 224 εκατ. ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερα από τον Δεκέμβριο του 2024 (μείωση 7 εκατ. ευρώ), ενώ τα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου κινούνται στα 237 εκατ. ευρώ, με οριακή μηνιαία αύξηση αλλά «φούσκωμα» κατά 52 εκατ. ευρώ σε έντεκα μήνες. Αυτές οι κατηγορίες δεν καθορίζουν μόνες τους την τελική εικόνα, όμως λειτουργούν ως ένδειξη ότι οι καθυστερήσεις δεν είναι αποκλειστικά πρόβλημα ενός τομέα: απλώνονται σε πολλαπλές μονάδες της Γενικής Κυβέρνησης, άρα χρειάζονται οριζόντιες παρεμβάσεις και όχι αποσπασματικές λύσεις.
Οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων προσθέτουν πίεση
Στο άλλο σκέλος, οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων προσθέτουν πίεση στη συνολική εικόνα ρευστότητας της οικονομίας. Τον Νοέμβριο του 2025 αυξήθηκαν στα 766 εκατ. ευρώ από 708 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο, δηλαδή +58 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν μήνα. Το «βαρύ» τμήμα είναι οι επιστροφές άνω των 90 ημερών: 419 εκατ. ευρώ. Μέσα σε αυτές, τα 197 εκατ. ευρώ ξεχωρίζουν για έναν διαφορετικό λόγο: δεν καθυστερούν επειδή το Δημόσιο δεν θέλει να πληρώσει, αλλά επειδή δεν μπορεί να ολοκληρώσει την πληρωμή — είτε λόγω ελλιπών δικαιολογητικών είτε επειδή δεν εντοπίζει τους δικαιούχους. Πρόκειται για ένα διοικητικό παράδοξο που επιβαρύνει στα χαρτιά τις υποχρεώσεις και ταυτόχρονα κρατά εκτός αγοράς χρήματα που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως άμεση τόνωση ρευστότητας.
→ Διαβάστε επίσης: ΟΔΔΗΧ: Τα επόμενα βήματα μετά το επιτυχημένο 10ετές – Το «μαξιλάρι» κάλυψης και οι κρίσιμες αξιολογήσεις
Το κρίσιμο ερώτημα
Υπό αυτό το πρίσμα, η νέα εγκύκλιος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποκτά ειδικό βάρος: καλεί τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και τους εποπτευόμενους οργανισμούς να αποπληρώνουν άμεσα τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους και να μην δημιουργούν νέες. Το επιπλέον «μαστίγιο» είναι η πρόβλεψη δημοσιοποίησης στοιχείων για όσους καθυστερούν, σε τακτά διαστήματα, ώστε να υπάρξει πίεση συμμόρφωσης.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι αν το πρόβλημα αντιμετωπίζεται στη ρίζα του. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι καθυστερήσεις προκύπτουν από έναν συνδυασμό παραγόντων: λειτουργικές δυσλειτουργίες (όπως στις επικουρικές συντάξεις), διαρθρωτικές αδυναμίες πληρωμών και προμηθειών (όπως στα νοσοκομεία) και διοικητικά εμπόδια (όπως στις επιστροφές φόρων που «κολλάνε» σε δικαιολογητικά ή εντοπισμό δικαιούχων). Χωρίς παρεμβάσεις που να μειώνουν την παραγωγή νέων ληξιπρόθεσμων –και όχι μόνο να «καθαρίζουν» το υπάρχον στοκ– οι μηνιαίες διακυμάνσεις θα συνεχίσουν να κρύβουν το βασικό συμπέρασμα: ότι το Δημόσιο εξακολουθεί να χρηματοδοτείται, εν μέρει, από την καθυστέρηση πληρωμών προς την πραγματική οικονομία.
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
