Η τρέχουσα περίοδος σημαδεύεται από ραγδαία άνοδο των γεωπολιτικών εντάσεων, παρά την κατάπαυση πολλών περιφερειακών συγκρούσεων. Κατά την επάνοδο της διεθνούς οικονομίας στην κανονικότητα μετά την αντιμετώπιση του Covid19, κατέστη αντιληπτή η σημασία της απρόσκοπτης λειτουργίας των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Από το 2023 μέχρι σήμερα, ο βασικότερος εμπορικός διάδρομος της Ερυθράς Θάλασσας και του Σουέζ αποκλείστηκε εξαιτίας των επιθέσεων των ανταρτών Χούθι εναντίον εμπορικών πλοίων και προκάλεσε σειρά προβλημάτων στις οικονομίες.

Οικονομικές επιπτώσεις

Η έκρυθμη αυτή κατάσταση καθυστερεί τις παραδόσεις πρώτων υλών και εμπορευμάτων που ξεπερνούν τις 15 ημέρες και πιέζουν βιομηχανικές επιχειρήσεις να αυξήσουν τα αποθέματά τους ώστε να διασφαλίζουν την ομαλή μεταποιητική τους λειτουργία και δυσχεραίνουν την λειτουργία των εμπορικών εισαγωγέων.

Το σημερινό κόστος των ναύλων μπορεί να μην συγκρίνεται με εκείνο της επαναλειτουργίας της οικονομίας μετά την πανδημία, όταν ένα εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών ξεπερνούσε τα 12.000δολάρια ΗΠΑ αλλά οι καθυστερήσεις, ενόσω η Ευρώπη παλεύει να αποφύγει την οικονομική στασιμότητα με ταυτόχρονη απεξάρτηση από φθηνές ενεργειακές πρώτες ύλες, δυσκολεύουν πολύ την ομαλή προσαρμογή.

Με τον ετήσιο πληθωρισμό στην ευρωζώνη γύρω στο 2%, κοντά στον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ΕΕ συνολικά καταγράφει ελαφρώς υψηλότερους ρυθμούς (περίπου 2,5%) με σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών. Σε πολλές περιπτώσεις, χώρες με υψηλότερο κόστος ζωής ή αδύναμα εισοδήματα αντιμετωπίζουν πιέσεις στις τιμές βασικών αγαθών ιδίως τροφίμων καθώς και υπηρεσιών. Τον πληθωρισμό ενισχύουν οι ελλείψεις σειράς αγαθών, οι οποίες ανάγονται στην έλλειψη ρευστότητας των επιχειρήσεων, οι οποίες αδυνατούν να παραγγείλουν, προκαλώντας ελλείψεις στην αγορά και συνεπώς υψηλότερες τιμές.

Ναυτιλιακή αγορά

Μέσω του Σουέζ διακινείται περισσότερο από το 16% του θαλάσσιου εμπορίου και το 30% των εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως. Για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις ο περίπλους της Αφρικής λειτουργεί ευεργετικά, αυξάνοντας τα τονομίλια και προκαλώντας τεχνητή έλλειψη προσφοράς, πάνω από 6% σταθεροποιώντας τους ναύλους σε αποδοτικά επίπεδα. Ειδικότερα για τους μεταφορείς containers, οι οποίοι σύμφωνα με το βιβλίο παραγγελιών αναμένουν ετήσια αύξηση του διαθέσιμου στόλου κατά 30%, η διαδρομή του περίπλου της Αφρικής σταθεροποιεί την κερδοφορία τους, η οποία κατά τους τελευταίους μήνες έχει μειωθεί κατά 50%. Το επιχείρημα του κινδύνου για όσους επιθυμούν να διέλθουν την Ερυθρά Θάλασσα σε συνδυασμό με τα αυξημένα ασφάλιστρα, καθυστερεί την πλήρη επαναλειτουργία του κεντρικού και εξαιρετικά σημαντικού choke point. Αν διατηρηθεί η εκεχειρία και δεν σημειωθούν επιθέσεις στα πλοία, που δοκιμαστικά διέρχονται από την ευαίσθητη γεωπολιτικά περιοχή, είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι ναύλοι από την Άπω Ανατολή στην Ευρώπη θα αποκλιμακωθούν, και ο χρόνος παράδοσης προϊόντων θα μειωθεί κατά περίπου 30 μέρες βελτιώνοντας την τροφοδοσία, μειώνοντας τα απαιτούμενα κεφάλαια κίνησης και το συνολικό κόστος.

Συμπέρασμα

Ο αποκλεισμός ενός βασικού θαλάσσιου διαύλου είχε να συμβεί από τον αραβοισραηλινό πόλεμο του 1967, όταν τα ναυάγια είχαν κλείσει το Σουέζ. Την τελευταία τριετία έχει καταστεί σαφές ότι δεν απαιτείται παγκόσμιος πόλεμος ή ευρύτατη περιφερειακή σύγκρουση για να αποκλειστούν οι εμπορικές διαδρομές αλλά αντιθέτως η απρόσκοπτη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων μπορεί εύκολα να ανατραπεί.

 Για να μπορέσει η ελληνική επιχειρηματικότητα να αντέξει τα αλλεπάλληλα παγκόσμια σοκ πρέπει να υιοθετηθούν πολλά μέτρα στα οποία περιλαμβάνονται τα εξής:

1. Βελτίωση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην τραπεζική χρηματοδότηση αφού περισσότερες από το 60% δυσκολεύονται ή αδυνατούν συγκριτικά με το αντίστοιχο 40% των ευρωπαϊκών. Απαιτείται συστηματικός διάλογος με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, ώστε να σχεδιαστεί οδικός χάρτης αντιμετώπισης του προβλήματος.
2. Μεγαλύτερη συμπίεση της γραφειοκρατίας και βελτίωση του πλαισίου στρατηγικών επενδύσεων, ώστε τάχιστα να υλοποιηθούν επενδυτικά σχέδια κρίσιμων υποδομών όπως η κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, ο εκσυγχρονισμός λιμανιών και η δημιουργία εμπορευματικών κέντρων, όπως του Θριασίου, συνδεδεμένα με τον σιδηρόδρομο.
3. Αυτοματοποιημένη επιστροφή του πιστωτικού ΦΠΑ και μηδενισμός της προκαταβολής φόρου, ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων και να μπορέσουν να παραγγείλουν πρώτες ύλες και έτοιμα προϊόντα εξασφαλίζοντας την ομαλή λειτουργία τους.
4. Διενέργεια πολλαπλών ελέγχων μέσω της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή συνδυαστικά με την Επιτροπή Ανταγωνισμού με σκοπό την καταπολέμηση αθέμιτων πρακτικών, οι οποίες στρεβλώνουν την αγορά διατηρώντας υψηλά τις τιμές για τους καταναλωτές. Το κόστος από την ανορθολογική λειτουργία του ανταγωνισμού το επωμίζονται οι νομοταγείς επιχειρήσεις, οι οποίες δίνουν τον δυσχερή αγώνα επιβίωσης.
5. Η ενίσχυση του ανοιχτού διαύλου επικοινωνίας με τα Επιμελητήρια, θεσμοθετημένων συμβούλων της πολιτείας για θέματα οικονομίας και επιχειρηματικότητας, που μπορούν με ευκολία και με ακρίβεια να παρουσιάσουν τις ανάγκες των επιχειρήσεων και ειδικά των μικρομεσαίων, της ραχοκοκαλιάς της ελληνικής οικονομίας.

Η εφαρμογή των ανωτέρω πολιτικών μπορεί να προωθήσει ουσιαστικά το υγιές επιχειρείν, το οποίο με τη σειρά του θα διαμορφώσει μία βιώσιμη αλυσιδωτή ανάπτυξη τα οφέλη της οποίας θα διαχυθούν στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας εξασφαλίζοντας καλύτερες ημέρες για όλους μας.

Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!