Παραμένει μετέωρη, μετά τη χθεσινή συνάντηση αντιπροσωπείας της Πανελλαδικής των αγροτών με τον πρωθυπουργό, η προοπτική αποκλιμάκωσης των κινητοποιήσεων που εδώ και εβδομάδες παραλύουν κομβικούς οδικούς άξονες της χώρας και ασκούν πίεση τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην κοινωνία.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχουν ήδη συμπληρώσει ενάμιση μήνα, με μπλόκα σε εθνικές οδούς, επαρχιακά δίκτυα και συνοριακά περάσματα. Παράλληλα, αυξάνεται η κόπωση όχι μόνο των ίδιων των παραγωγών, αλλά και μεγάλου μέρους της κοινωνίας, που βιώνει τις επιπτώσεις των αποκλεισμών στην καθημερινότητα και στην οικονομική δραστηριότητα.
Οι εκπρόσωποι των αγροτών προσήλθαν στη συνάντηση με έναν κατάλογο αιτημάτων, τα οποία, όπως υποστηρίζουν, συνδέονται άμεσα με τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα. Στον πυρήνα τους βρέθηκαν το υψηλό κόστος παραγωγής, ιδιαίτερα σε ενέργεια, καύσιμα και αγροεφόδια, η ανάγκη στήριξης εισοδήματος σε περιοχές που επλήγησαν από ακραία καιρικά φαινόμενα και ζωονόσους, οι αποζημιώσεις μέσω του ΕΛΓΑ και η ταχύτητα καταβολής τους, καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και τις επιπτώσεις της στις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις.
Επιφυλάξεις και σενάρια κλιμάκωσης
Αρκετοί εκπρόσωποι των μπλόκων είχαν, μάλιστα, εκφράσει πριν από τη συνάντηση επιφυλάξεις για το κατά πόσο ο διάλογος θα μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ υπήρχαν και φωνές που έκαναν λόγο για ανάγκη περαιτέρω κλιμάκωσης, αν δεν προκύψουν απτές δεσμεύσεις.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, το μήνυμα που μεταφέρθηκε τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της συνάντησης ήταν ότι υπάρχει διάθεση διαλόγου, αλλά και σαφή όρια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας δεν επιτρέπουν γενικευμένες παροχές ή μέτρα που θα έθεταν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Μέτρα στήριξης και θεσμική συζήτηση
Στο τραπέζι τέθηκαν, ωστόσο, τα ήδη εφαρμοζόμενα μέτρα στήριξης, όπως οι ρυθμίσεις για το αγροτικό ρεύμα, οι παρεμβάσεις στο κόστος ενέργειας, οι φορολογικές διευκολύνσεις και οι αλλαγές στον τρόπο αποζημίωσης ζημιών από φυσικές καταστροφές. Παράλληλα, συζητήθηκαν πιο μακροπρόθεσμα ζητήματα, που αφορούν τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και τη μετάβαση σε πιο ανταγωνιστικά και ανθεκτικά μοντέλα καλλιέργειας.
Η συζήτηση κινήθηκε κυρίως σε τεχνικό και θεσμικό επίπεδο, χωρίς να υπάρξει συμφωνία για νέα, άμεσα οικονομικά μέτρα, πέραν όσων έχουν ήδη ανακοινωθεί.
Το βάρος ξανά στα μπλόκα
Μετά το πέρας της συνάντησης, το βάρος μεταφέρεται πλέον στα μπλόκα και στις συνελεύσεις των αγροτών, όπου οι εκπρόσωποι καλούνται να ενημερώσουν τη βάση για το περιεχόμενο των συζητήσεων και να εισηγηθούν τα επόμενα βήματα.
Οι αποφάσεις για τη συνέχιση, την αποκλιμάκωση ή την αλλαγή μορφής των κινητοποιήσεων αναμένεται να ληφθούν τις επόμενες ημέρες. Μέχρι στιγμής, αρκετά μπλόκα παραμένουν ενεργά, με κατά τόπους αποκλεισμούς ή συμβολικές κινητοποιήσεις. Παράλληλα, καταγράφεται προβληματισμός για το κατά πόσο η παρατεταμένη ένταση εξυπηρετεί πλέον τα αιτήματα των παραγωγών ή αν, αντίθετα, οδηγεί σε φθορά και απομόνωση.
→ Διαβάστε επίσης: Αγρότες και κυβέρνηση: Διάλογος υπό πίεση, προσδοκίες σε αναμονή
Κοινωνική και παραγωγική πίεση
Ένα κρίσιμο στοιχείο της παρούσας φάσης είναι η ευρύτερη κοινωνική κόπωση. Οι αγροτικές κινητοποιήσεις αποτελούν διαχρονικά ένα ισχυρό μέσο πίεσης, ωστόσο η διάρκειά τους και οι επιπτώσεις τους στην καθημερινότητα έχουν αρχίσει να προκαλούν αντιδράσεις σε τμήματα της κοινωνίας, ιδιαίτερα σε επαγγελματικούς κλάδους που πλήττονται από τις μεταφορικές δυσκολίες.
Την ίδια στιγμή, και στους ίδιους τους αγρότες καταγράφεται κόπωση, καθώς η παραμονή στα μπλόκα συνεπάγεται οικονομικό κόστος, απώλεια παραγωγικού χρόνου και αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα.
Η χθεσινή συνάντηση, όπως αναμενόταν άλλωστε, δεν έδωσε θεαματικές λύσεις, αλλά επιβεβαίωσε ότι ο διάλογος συνεχίζεται σε ένα στενό πλαίσιο δυνατοτήτων. Από τη μία πλευρά, οι αγρότες επιμένουν ότι χωρίς ουσιαστική στήριξη ο πρωτογενής τομέας κινδυνεύει. Από την άλλη, η κυβέρνηση επιμένει ότι οι απαντήσεις δεν μπορούν να είναι μόνο επιδοματικές, αλλά πρέπει να εντάσσονται σε μια συνολική στρατηγική αναδιάρθρωσης.
Το αν η συνάντηση αυτή θα λειτουργήσει ως σημείο αποκλιμάκωσης ή ως ακόμη ένας κρίκος σε μια μακρά αλυσίδα αντιπαραθέσεων, θα φανεί σύντομα, όταν οι αποφάσεις των μπλόκων μεταφραστούν σε πράξεις.