Η σημερινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους εκπροσώπους της Πανελλαδικής Συνέλευσης Αγροτών πραγματοποιείται σε ένα φορτισμένο περιβάλλον, εντός του οποίου η κοινωνική πίεση, η οικονομική στενότητα και οι πολιτικές ισορροπίες συνυπάρχουν με δυσκολία. Μετά από εβδομάδες κινητοποιήσεων, μπλόκων και δημόσιων αντιπαραθέσεων, κυβέρνηση και αγροτικός κόσμος καλούνται να μετατρέψουν τη σύγκρουση σε ουσιαστικό διάλογο, χωρίς, ωστόσο, να είναι δεδομένο ότι οι προσδοκίες των δύο πλευρών μπορούν να συναντηθούν πλήρως.

Στη χθεσινή του, τακτική εβδομαδιαία ανάρτηση, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να οριοθετήσει με σαφήνεια την εξήγηση της στάσης του. Η κυβέρνηση, όπως τονίζει, επέλεξε εξαρχής τον διάλογο, απορρίπτοντας, όμως, τις «εύκολες υποσχέσεις» και τις παρεμβάσεις που θα μπορούσαν, κατά την εκτίμησή του, να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Η αναφορά στα «εξαντλημένα δημοσιονομικά περιθώρια», στους «ευρωπαϊκούς κανόνες» και στην «κοινωνική δικαιοσύνη» συνθέτει το τρίπτυχο μέσα στο οποίο κινείται η κυβερνητική πολιτική. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση προβάλλει ως ουσιαστικές παραχωρήσεις τη διεύρυνση των δικαιούχων χαμηλής τιμής ρεύματος, τη διάθεση πετρελαίου χωρίς ειδικό φόρο κατανάλωσης, καθώς και τη μη επιβολή ΦΠΑ στην έκπτωση που θα δοθεί.

Για το Μέγαρο Μαξίμου, αυτά τα μέτρα αποτελούν το ανώτατο όριο παρέμβασης που μπορεί να αντέξει η οικονομία, χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο ευρύτερες κοινωνικές ομάδες ή ο δημοσιονομικός σχεδιασμός.

Τα όρια της κυβερνητικής παρέμβασης

Από την πλευρά τους, οι αγρότες προσέρχονται στη σημερινή συνάντηση με σαφώς διαφορετική αφετηρία. Για την Πανελλαδική Συνέλευση Αγροτών, τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί θεωρούνται ανακουφιστικά, αλλά ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν τη δομική κρίση του πρωτογενούς τομέα.

Το υψηλό κόστος ενέργειας, οι αυξημένες τιμές των εφοδίων, η πίεση από τις εισαγωγές, αλλά και οι συνέπειες ακραίων καιρικών φαινομένων και ζωονόσων, όπως η ευλογιά στην κτηνοτροφία, συνθέτουν, σύμφωνα με τους ίδιους, ένα εκρηκτικό μείγμα. Υπό αυτή την έννοια, οι αγρότες δεν βλέπουν τις κινητοποιήσεις ως διαπραγματευτικό όπλο πολυτελείας, αλλά ως μέσο επιβίωσης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν, επίσης, στο ζήτημα των ενισχύσεων: ζητούν ένα σύστημα που να λαμβάνει υπόψη το πραγματικό κόστος παραγωγής και τις ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου και περιοχής, θεωρώντας ότι οι οριζόντιες ρυθμίσεις συχνά αφήνουν εκτός εκείνους που πλήττονται περισσότερο.

Κινητοποιήσεις, μπλόκα και το κοινωνικό κόστος

Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της αντιπαράθεσης αφορά το κοινωνικό και οικονομικό κόστος των μπλόκων. Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι οι αποκλεισμοί δρόμων επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα και την καθημερινότητα των πολιτών, υπονομεύοντας τη δημόσια στήριξη προς τα αγροτικά αιτήματα.

Οι αγρότες, από την άλλη πλευρά, απαντούν ότι χωρίς την πίεση των κινητοποιήσεων τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα θα παρέμεναν στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης. Η σημερινή συνάντηση, άλλωστε, δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς την ένταση των προηγούμενων εβδομάδων, γεγονός που αποτυπώνει το αδιέξοδο στο οποίο συχνά οδηγείται η θεσμική διαπραγμάτευση.

Κοινό σημείο, τουλάχιστον σε επίπεδο διακηρύξεων, αποτελεί η ανάγκη για ένα πιο δίκαιο, διαφανές και αποτελεσματικό σύστημα αγροτικών ενισχύσεων. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι στόχος της δεν είναι οι αποσπασματικές λύσεις, αλλά μια συνολική μεταρρύθμιση που θα στηρίζει τους «πραγματικούς παραγωγούς». Οι αγρότες, αντίστοιχα, ζητούν η στρατηγική αυτή να αποκτήσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Από τη διαχείριση κρίσεων στον σχεδιασμό

Η προαναγγελθείσα ξεχωριστή συνάντηση για την κτηνοτροφία δείχνει ότι υπάρχει διάθεση εξειδίκευσης των παρεμβάσεων. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν αυτή η διαδικασία θα καταφέρει να μετατρέψει τον διάλογο από διαχείριση κρίσεων σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Η σημερινή συνάντηση δεν αναμένεται να δώσει θεαματικές λύσεις. Κρίνεται, όμως, σε άλλο επίπεδο: στο αν θα οικοδομηθεί ένα ελάχιστο πλαίσιο εμπιστοσύνης, ώστε οι διαφορές να μεταφερθούν από τα μπλόκα στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.

Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι να αποδείξει ότι μπορεί να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα χωρίς να διαρρήξει τις δημοσιονομικές ισορροπίες. Για τους αγρότες, να φανεί ότι ο διάλογος μπορεί να αποδώσει απτά αποτελέσματα και όχι απλώς υποσχέσεις.

Το διαχρονικό διακύβευμα της αγροτικής πολιτικής

Σε κάθε περίπτωση, η σύγκρουση ανέδειξε ένα διαχρονικό πρόβλημα: την απουσία μιας συνεκτικής, μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ελληνική γεωργία. Και αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα που υπερβαίνει τη σημερινή συνάντηση, είναι όμως άγνωστο αν θα λυθεί με την διακομματική επιτροπή που εξήγγειλε ο κ. Μητσοτάκης, και στην οποία, γενικότερα, η αντιπολίτευση δεν δείχνει μεγάλη προθυμία συμμετοχής…

Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!