Ένα εκτεταμένο πακέτο 29 παρεμβάσεων για τη στέγαση, με συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα άνω των 2,6 δισ. ευρώ στη διετία 2025–2026, θέτει σε εφαρμογή η κυβέρνηση, επιχειρώντας να απαντήσει σε ένα από τα οξύτερα κοινωνικά προβλήματα της περιόδου.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός εκτείνεται από στεγαστικά δάνεια και επιδοτήσεις ενοικίου, έως φορολογικά κίνητρα, περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και παρεμβάσεις που στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, είτε μέσω ανακαινίσεων είτε μέσω νέων κατασκευών.
Από τα 29 μέτρα, εννέα νέες παρεμβάσεις ενεργοποιούνται εντός του 2026, με έμφαση στην αξιοποίηση κλειστών ή υποαξιοποιούμενων ακινήτων και στη στήριξη εργαζομένων του Δημοσίου στην περιφέρεια. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, δεν υπάρχουν «μαγικές λύσεις», ωστόσο το πακέτο φιλοδοξεί να ανακουφίσει νοικοκυριά και ενοικιαστές που πιέζονται από τις υψηλές τιμές.
Έμφαση στην προσφορά κατοικιών
Κεντρική θέση στον σχεδιασμό κατέχει το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών, συνολικού ύψους 400 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027, με δυνατότητα επέκτασης. Το πρόγραμμα επιδοτεί έως 80% του κόστους ανακαίνισης, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ, δίνοντας προτεραιότητα σε κλειστά ακίνητα.
Η επιδότηση προσαυξάνεται για τρίτεκνους, πολύτεκνους, ΑμεΑ, καθώς και για κατοικίες σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, ενώ επιλέξιμες είναι οικίες με άδεια πριν το 1990 και εμβαδόν έως 120 τ.μ. Τα εισοδηματικά όρια κινούνται έως τις 25.000 ευρώ για άγαμους και τις 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαυξήσεις για τέκνα.
Παράλληλα, δρομολογείται πρόγραμμα ανακαίνισης δημοτικών και περιφερειακών κτιρίων σε απομακρυσμένες περιοχές, τα οποία θα διατεθούν με μακροχρόνια μίσθωση σε εργαζόμενους κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών, όπως σχολεία, νοσοκομεία, κέντρα υγείας και σώματα ασφαλείας.
Στήριξη εργαζομένων και περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης. Το μέτρο αφορά περίπου 50.000 δικαιούχους, έχει κόστος 20 εκατ. ευρώ ετησίως και εφαρμόζεται αναδρομικά.
Σε επίπεδο ρυθμιστικών παρεμβάσεων, από την 1η Μαρτίου 2026 επεκτείνεται ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Α’ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ παραμένουν σε ισχύ οι απαγορεύσεις στο κέντρο της Αθήνας. Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου στις περιοχές αυτές, το ακίνητο διαγράφεται από το Μητρώο και δεν μπορεί να επανεγγραφεί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κίνητρο “built to rent”, που δίνει τη δυνατότητα σε κατασκευαστικές εταιρίες να ανεγείρουν ή να μετατρέπουν ακίνητα σε κατοικίες με αποκλειστικό σκοπό τη μακροχρόνια μίσθωση, με φορολογικές εκπτώσεις στο εισόδημα.
Φορολογικές ελαφρύνσεις και πολεοδομικές διευκολύνσεις
Μεταξύ των νέων εργαλείων περιλαμβάνεται και μια οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση, που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή ακινήτων μη οικιστικής χρήσης (γραφεία, καταστήματα, καταλύματα) σε κατοικίες, με στόχο την ενεργοποίηση εγκαταλελειμμένων ή κενών χώρων.
Παράλληλα, δρομολογείται ο εκσυγχρονισμός του κληρονομικού δικαίου, ώστε να ξεμπλοκαριστούν ακίνητα με σύνθετες συνιδιοκτησίες, καθώς και η δημιουργία Μητρώου φερεγγυότητας ενοικιαστών, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει πιλοτικά στις αρχές του 2026.
Στο φορολογικό σκέλος, από το 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισοδήματα από ενοίκια μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ, μέτρο που αφορά περισσότερους από 160.000 ιδιοκτήτες.
Μέτρα σε ισχύ
Στα ήδη εφαρμοζόμενα μέτρα περιλαμβάνονται το πρόγραμμα «ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ» με προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ, η επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως για το 80% των ενοικιαστών, καθώς και η τριετής φοροαπαλλαγή για κενά ακίνητα που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το συνολικό υπολογίσιμο κόστος των παρεμβάσεων για τη διετία 2025–2026 ανέρχεται σε 2,637 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται μέτρα με ακόμη ακαθόριστο προϋπολογισμό, όπως το οικιστικό πρόγραμμα των ενόπλων δυνάμεων.
Παρά το εύρος των παρεμβάσεων, η αποτελεσματικότητά τους θα κριθεί στην πράξη, σε μια αγορά όπου η ζήτηση παραμένει υψηλή, η προσφορά περιορισμένη και οι πιέσεις στα νοικοκυριά έντονες.
Ακολούθησε την Ημερησία στο Google News!
